Bị gọi điện đòi nợ, đe dọa: Người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ mình?

Thời gian gần đây, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) ghi nhận nhiều phản ánh liên quan đến hoạt động nhắc nợ, thu hồi nợ trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng. Phổ biến nhất là tình trạng người vay, thậm chí bạn bè và người thân của họ, liên tục nhận cuộc gọi, tin nhắn có nội dung đe dọa, làm phiền.

Ngoài ra, khi phát sinh tranh chấp, không ít người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc phản ánh và làm việc với tổ chức tín dụng.

Dưới đây là những điểm người tiêu dùng cần lưu ý.

Tổ chức tín dụng có những trách nhiệm gì?

Theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, các tổ chức tín dụng phải đảm bảo:

Cung cấp thông tin minh bạch, đầy đủ: Bao gồm việc công khai điều kiện giao dịch, lãi suất, phí, chi phí sử dụng dịch vụ và các điều khoản liên quan trước khi ký hợp đồng.

Cảnh báo sớm rủi ro: Với các sản phẩm tài chính tiêu dùng – vốn có nhiều điều khoản phức tạp – đơn vị cung cấp phải cảnh báo rõ nguy cơ phát sinh chi phí, lãi phạt, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của khách hàng.

Bảo vệ thông tin cá nhân: Đặc biệt là dữ liệu nhạy cảm liên quan đến khoản vay và lịch sử giao dịch. Việc sử dụng thông tin người thân để gây áp lực đòi nợ có thể vi phạm quy định bảo mật.

Thiết lập cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại: Tổ chức tín dụng phải có đầu mối xử lý phản ánh, không được né tránh hoặc gây khó dễ cho người tiêu dùng.

Không được quấy rối, đe dọa: Pháp luật nghiêm cấm hành vi gọi điện, nhắn tin, tiếp xúc trái ý muốn nhằm gây áp lực, cản trở sinh hoạt, công việc của người tiêu dùng.

Người tiêu dùng nên làm gì để tránh rủi ro?

Để hạn chế nguy cơ bị làm phiền hoặc phát sinh tranh chấp, cơ quan quản lý khuyến nghị:

1. Tìm hiểu kỹ trước khi ký hợp đồng: Đọc đầy đủ điều khoản, đặc biệt là lãi suất thực tế, phí phạt chậm trả, phương thức nhắc nợ. Không ký khi chưa hiểu rõ nội dung.

2. Chọn đơn vị được cấp phép, có uy tín: Ưu tiên tổ chức tín dụng được cơ quan nhà nước cấp phép, có thông tin minh bạch và dịch vụ chăm sóc khách hàng rõ ràng.

3. Vay trong khả năng chi trả: Không đăng ký khoản vay vượt quá thu nhập. Cần có kế hoạch tài chính cụ thể để đảm bảo thanh toán đúng hạn.

4. Sử dụng vốn đúng mục đích, trả nợ đúng cam kết: Trả chậm có thể dẫn đến lãi phát sinh cao và nguy cơ bị chuyển nhóm nợ, ảnh hưởng lịch sử tín dụng.

5. Lưu lại bằng chứng nếu bị quấy rối: Ghi âm cuộc gọi, lưu tin nhắn, chụp màn hình làm căn cứ phản ánh tới tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý hoặc cơ quan chức năng nếu cần thiết.

Khi bị đe dọa, nên phản ánh ở đâu?

Người tiêu dùng có thể gửi phản ánh đến chính tổ chức tín dụng, đồng thời liên hệ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia hoặc các cơ quan chức năng tại địa phương để được hướng dẫn.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, tránh hành vi quấy rối, đe dọa trong quá trình thu hồi nợ – những hành vi không chỉ xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng mà còn làm suy giảm niềm tin thị trường.

Trong bối cảnh tín dụng tiêu dùng phát triển nhanh, sự chủ động của người vay, từ khâu tìm hiểu thông tin đến quản lý tài chính cá nhân, vẫn là “lá chắn” quan trọng nhất để hạn chế rủi ro và áp lực không đáng có.