TP HCM chuẩn bị công bố 2 Bảo vật quốc gia

Theo quyết định, trong tổng số 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia đợt 14 trên toàn quốc, TP HCM vinh dự có 1 hiện vật và 1 nhóm hiện vật thuộc các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân được ghi danh.

Hiện vật thứ nhất là Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000 – 3.800 năm cách ngày nay), hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước.

Hiện vật không chỉ quý hiếm về mặt khảo cổ học mà còn là minh chứng sống động cho tư duy thẩm mỹ tinh tế và kỹ nghệ chế tác điêu luyện của cư dân Việt cổ.

Với hình dáng cân đối, cấu trúc hài hòa giữa thân bát và chân đế cao, cùng kỹ thuật tạo hình và nung gốm đạt đến độ hoàn thiện cao, bát bồng cho thấy trình độ thủ công phát triển đáng kể trong hệ thống các văn hóa Văn hóa Phùng Nguyên và các nhóm văn hóa tương đương.

Đặc biệt, đây là một trong số rất ít bát bồng còn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn, góp phần cung cấp nguồn tư liệu khoa học có giá trị về kỹ thuật chế tác, chất liệu, hoa văn trang trí và tư duy tạo hình của người xưa.

Không dừng lại ở giá trị kỹ thuật, bát bồng còn mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tinh thần. Loại hình hiện vật này thường gắn liền với nghi lễ thờ cúng, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của cư dân Việt cổ, đặc biệt trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và truyền thống thờ Hùng Vương.

Vì vậy, bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc không chỉ là một di sản vật chất quý báu mà còn là biểu tượng của chiều sâu văn hóa và bản sắc tâm linh dân tộc Việt.

Bên cạnh đó, bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế (niên đại cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX), thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa, cũng được công nhận là Bảo vật quốc gia trong đợt này.

Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ; đồng thời mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác, tiêu biểu cho đỉnh cao nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.

Việc công nhận các Bảo vật quốc gia lần này không chỉ tôn vinh giá trị đặc biệt của các hiện vật mà còn thể hiện sự ghi nhận, đồng hành của Nhà nước và cộng đồng đối với những nỗ lực gìn giữ, phát huy di sản văn hóa dân tộc.

Qua đó, góp phần củng cố nền tảng văn hóa và tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững của TP HCM và cả nước.

Tính đến năm 2025, Việt Nam có 357 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia. Riêng TP HCM hiện có 25 Bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử TP HCM, Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM, Bảo tàng Bình Dương, Bảo tàng Bà Rịa – Vũng Tàu cùng các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân.