Thương mại điện tử Việt Nam không còn 'ngủ đông' sau Tết

Theo dữ liệu từ Metric, doanh số thương mại điện tử (TMĐT) trong Quý 1/2026 có thể đạt khoảng 134.000 tỷ đồng, tăng hơn 32% so với cùng kỳ năm trước.

Diễn biến này cho thấy TMĐT Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới: bớt phụ thuộc vào tính mùa vụ, vận hành ngày càng ổn định và trở thành kênh tiêu dùng thường xuyên trong đời sống người Việt. 

Khi tăng trưởng không còn là câu chuyện mùa vụ

Năm 2025 khép lại với tổng doanh số thương mại điện tử Việt Nam ước đạt gần 430.000 tỷ đồng, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn tiếp theo.

Bước sang năm 2026, thị trường không “chững lại” như thường thấy sau Tết, mà tiếp tục duy trì nhịp mua sắm sôi động ngay trong Quý 1.

Điều này phản ánh sự thay đổi căn bản trong thói quen tiêu dùng. TMĐT không còn được xem là kênh mua sắm chỉ dùng khi có khuyến mãi lớn hay dịp lễ, mà đã trở thành một phần trong tiêu dùng hàng ngày.

Người tiêu dùng Việt ngày càng quen với việc đặt mua từ thực phẩm, đồ gia dụng đến thời trang, mỹ phẩm trên các nền tảng số nhờ sự tiện lợi, đa dạng lựa chọn và dịch vụ ngày càng hoàn thiện.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất thúc đẩy tăng trưởng Quý 1/2026 là sự dịch chuyển trong hành vi mua sắm.

Thay vì chỉ tìm kiếm sản phẩm giá thấp, người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến giá trị tổng thể: chất lượng, nguồn gốc, độ uy tín của thương hiệu và trải nghiệm mua sắm.

Dữ liệu cho thấy, các gian hàng chính hãng (Shop Mall) dù chỉ chiếm hơn 2% tổng số cửa hàng trên sàn nhưng lại đóng góp tới hơn 30% doanh số toàn thị trường.

Điều này phản ánh niềm tin ngày càng lớn của người tiêu dùng vào thương hiệu chính thống, cũng như sự sẵn sàng chi trả cao hơn để đổi lấy sự an tâm.

Song song đó, cơ cấu giá sản phẩm cũng có sự dịch chuyển. Phân khúc giá rất thấp (dưới 100.000 đồng) có xu hướng giảm tỷ trọng, trong khi các mức giá trung và cao tăng nhẹ.

Điều này cho thấy TMĐT Việt Nam đang thoát dần khỏi hình ảnh “chợ giá rẻ online”, tiến tới một thị trường nơi giá trị cảm nhận đóng vai trò quyết định.

Các ngành hàng chủ lực tiếp tục dẫn dắt thị trường

Trong bức tranh tăng trưởng chung của Quý 1/2026, một số ngành hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột bao gồm:

• Thời trang: Nhu cầu làm mới trang phục sau Tết, đầu năm mới và mùa lễ hội.

• Làm đẹp: Nhu cầu chăm sóc cá nhân, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng chú trọng ngoại hình và sức khỏe.

• Nhà cửa - đời sống: Phản ánh xu hướng đầu tư cho không gian sống, mua sắm đồ gia dụng và cải thiện chất lượng sinh hoạt.

• Bách hóa - thực phẩm: Nhóm hàng thiết yếu, đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng ổn định của TMĐT.

Điểm đáng chú ý là các ngành này không chỉ tăng trưởng nhờ mùa vụ, mà còn gắn liền với nhu cầu tiêu dùng dài hạn. Điều đó cho thấy TMĐT đang bám sát hơn vào đời sống thực tế của người Việt, thay vì chỉ xoay quanh các đợt khuyến mãi ngắn hạn.

Để duy trì “nhiệt” mua sắm sau Tết, các sàn TMĐT đã đầu tư mạnh vào việc nâng cấp trải nghiệm người dùng. Livestream bán hàng, video ngắn, voucher theo hành vi mua sắm, giao hàng nhanh và dịch vụ hậu mãi được triển khai đồng bộ hơn bao giờ hết.

Livestream tiếp tục là công cụ hiệu quả trong việc kích thích quyết định mua nhanh, đặc biệt với các ngành như thời trang và làm đẹp.

Trong khi đó, các chương trình ưu đãi gắn với những dịp như Valentine hay Quốc tế Phụ nữ giúp kéo dài không khí mua sắm xuyên suốt Quý 1, thay vì chỉ tập trung vào Tết Nguyên đán.

Chính trải nghiệm mua sắm liền mạch - từ khâu tìm hiểu, đặt hàng đến hậu mãi chính là yếu tố giữ chân người tiêu dùng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các nền tảng và thương hiệu.

Bài học chiến lược cho thương hiệu trong năm 2026

Theo ông Hoàng Tùng - Chủ tịch F&B Investment, bức tranh thương mại điện tử Việt Nam đang có những bước dịch chuyển đáng kể, các thương hiệu từ đây cần chuẩn bị cho mình chiến lược thông minh để làm đòn bẩy tăng trưởng.

Theo đó, ông Tùng chỉ ra 4 bài học quan trọng:

Dịch chuyển chiến lược từ “giá rẻ” sang “giá trị”

Khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên chất lượng và uy tín, việc cạnh tranh bằng giá thấp không còn là lợi thế bền vững.

Thương hiệu cần đầu tư vào xây dựng niềm tin, minh bạch nguồn gốc, cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi.

Coi content-commerce là nền tảng dài hạn

Livestream, video review, hợp tác với KOL/KOC không chỉ để bán hàng, mà còn là cách xây dựng nhận diện thương hiệu và tạo kết nối cảm xúc với người tiêu dùng.

Nội dung chân thực, giàu thông tin ngày càng có giá trị hơn những thông điệp bán hàng thuần túy.

Chuẩn hóa trải nghiệm sau mua

Trong TMĐT, quyết định quay lại mua hàng thường được hình thành sau lần mua đầu tiên.

Chính sách đổi trả rõ ràng, chăm sóc khách hàng nhanh chóng và các chương trình khách hàng thân thiết sẽ là yếu tố tạo khác biệt thực sự.

Tối ưu chuỗi cung ứng và quản trị tồn kho dựa trên dữ liệu

Việc dự báo nhu cầu theo từng giai đoạn giúp thương hiệu chủ động hơn trong kế hoạch nhập hàng, logistics và phân phối, tránh tình trạng thiếu hàng hoặc tồn kho kéo dài - đặc biệt với các ngành hàng có tính mùa vụ cao.

"Những gì diễn ra trong Quý 1/2026 cho thấy thương mại điện tử Việt Nam đang chuyển mình từ một thị trường tăng trưởng theo phong trào sang một kênh tiêu dùng chiến lược, ổn định và dài hạn. Người tiêu dùng mua sắm thường xuyên hơn, sẵn sàng chi trả cho giá trị và kỳ vọng cao hơn vào trải nghiệm.

Với các thương hiệu, đây vừa là cơ hội tăng trưởng, vừa là phép thử về năng lực chiến lược. Ai đầu tư nghiêm túc vào giá trị sản phẩm, trải nghiệm khách hàng và vận hành bền vững sẽ có lợi thế rõ rệt trong giai đoạn tiếp theo của TMĐT Việt Nam", ông Hoàng Tùng khẳng định.