Đề xuất tăng mức đóng bảo hiểm y tế: Hàng triệu gia đình sẽ được thêm những quyền lợi gì?

Đóng BHYT tăng, quyền lợi cũng được đề xuất mở rộng

Một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị định đang được Bộ Y tế xây dựng là điều chỉnh đồng thời mức đóng và mức hưởng BHYT.

Theo Bộ Y tế, việc tăng mức đóng nhằm tạo thêm nguồn lực để mở rộng quyền lợi cho người tham gia, đồng thời bảo đảm khả năng cân đối và sử dụng bền vững Quỹ BHYT.

Với nhiều người lao động, từ ngày 1/7/2027, mức đóng BHYT dự kiến tăng từ 4,5% lên 5,1% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Một số nhóm khác được đề xuất áp dụng mức 5,1% từ ngày 1/7/2028. Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp thất nghiệp và một số nhóm do ngân sách nhà nước đóng cũng thuộc diện được điều chỉnh mức đóng theo căn cứ tương ứng.

Với người tham gia BHYT theo hộ gia đình, từ ngày 1/1/2028, mức đóng dự kiến bằng 5,1% mức lương cơ sở. Chính sách giảm trừ mức đóng khi nhiều thành viên trong cùng hộ tham gia vẫn được duy trì.

Đáng chú ý, mức đóng chưa dừng ở 5,1%. Sau ba năm áp dụng, dự thảo đề xuất tăng lên 5,4%, rồi ba năm sau tiếp tục lên 6%.

Điều nhiều gia đình quan tâm là: khi phải đóng thêm, người tham gia sẽ nhận được thêm quyền lợi gì?

Khám sức khỏe định kỳ có thể được BHYT chi trả

Nếu đề xuất được thông qua, BHYT sẽ từng bước mở rộng từ việc chi trả khi người dân đã mắc bệnh sang hỗ trợ phát hiện bệnh sớm và chăm sóc sức khỏe chủ động.

Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/7/2027, quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ cho một số nhóm đối tượng.

Mức thanh toán tối đa dự kiến bằng 15% mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng hiện nay, số tiền này tương đương khoảng 380.000 đồng.

Phần chi phí chưa được Quỹ BHYT thanh toán và một số nhóm thuộc diện chính sách sẽ do ngân sách nhà nước bảo đảm.

Đây là thay đổi đáng chú ý với các gia đình, bởi khám sức khỏe định kỳ vốn thường được xem là khoản chi “có thể để sau” khi ngân sách gia đình hạn hẹp. Nếu được BHYT hỗ trợ, việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên có thể trở nên dễ tiếp cận hơn.

Thêm cơ hội phát hiện sớm 8 nhóm bệnh, trong đó có 7 loại ung thư

Không chỉ khám sức khỏe định kỳ, dự thảo còn đề xuất đưa khám sàng lọc và chẩn đoán sớm một số bệnh vào phạm vi chi trả của BHYT.

Danh mục dự kiến gồm 8 nhóm bệnh, gồm:

• Ung thư cổ tử cung.
• Ung thư vú.
• Ung thư phổi.
• Ung thư tiền liệt tuyến.
• Ung thư đại trực tràng.
• Ung thư dạ dày.
• Ung thư gan và viêm gan B, C.

Quỹ BHYT có thể thanh toán các chi phí trong phạm vi quyền lợi của người tham gia, gồm khám, xét nghiệm, một số dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các chi phí liên quan.

Việc triển khai sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, với đối tượng, điều kiện, danh mục dịch vụ và mức thanh toán do Bộ Y tế hướng dẫn.

Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/7/2027, BHYT thanh toán chi phí liên quan đến viêm gan B, C khi lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ.

Từ ngày 1/7/2028, chính sách sẽ thí điểm thanh toán khám sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung; từ ngày 1/1/2030 thực hiện thanh toán đối với bệnh này.

Với nhiều gia đình, việc chuyển trọng tâm từ “có bệnh mới đi khám” sang “khám để phát hiện bệnh sớm” có thể giúp giảm nguy cơ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, đồng thời hạn chế những khoản chi phí điều trị lớn về sau.

Người cao tuổi, trẻ em và một số nhóm yếu thế được tăng mức hưởng

Bên cạnh mở rộng dịch vụ được chi trả, dự thảo còn đề xuất tăng mức hưởng BHYT cho một số nhóm ưu tiên.

Từ ngày 1/7/2027, người từ 75 tuổi trở lên, người khuyết tật nhẹ có mức suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%, người dưới 18 tuổi và người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình dự kiến được nâng mức hưởng từ 80% lên 85% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.

Từ ngày 1/7/2029, mức hưởng của các nhóm này tiếp tục tăng lên 90%.

Riêng khi khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản, mức hưởng dự kiến được nâng lên 95% từ ngày 1/7/2030.

Như vậy, với những gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc thành viên thuộc nhóm được ưu tiên, thay đổi này có thể giúp giảm phần chi phí phải tự chi trả khi đi khám, chữa bệnh.

Người đang hưởng 80% cũng có thể được tăng quyền lợi

Không chỉ các nhóm ưu tiên, những người hiện được hưởng mức BHYT 80% nhưng không thuộc các nhóm trên cũng được đề xuất tăng quyền lợi.

Từ ngày 1/7/2028, mức hưởng dự kiến tăng lên 85%. Khi khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản, mức hưởng có thể tăng lên 90% từ ngày 1/7/2030.

Điều này đồng nghĩa, nếu chính sách được thông qua, mức đóng BHYT sẽ tăng theo từng giai đoạn nhưng song song là phạm vi dịch vụ được quỹ chi trả và tỷ lệ thanh toán cũng được mở rộng.

Với các gia đình, BHYT thường được nhìn như một khoản chi bắt buộc, nhưng cũng là “tấm đệm” tài chính khi thành viên bất ngờ mắc bệnh hoặc phải điều trị dài ngày.

Đề xuất mới đang đặt hai vấn đề cạnh nhau: người dân sẽ đóng BHYT nhiều hơn, nhưng đổi lại có thêm cơ hội được khám định kỳ, sàng lọc bệnh sớm và hưởng mức thanh toán cao hơn trong một số trường hợp.

Nếu được triển khai đúng lộ trình, chính sách này cũng có thể tạo thêm động lực để người dân chủ động kiểm tra sức khỏe thay vì chỉ tìm đến bệnh viện khi bệnh đã biểu hiện rõ.

Theo dự thảo, nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/4/2027. Riêng quy định về khám sức khỏe định kỳ được đề xuất áp dụng từ ngày 1/1/2027.