Luật sư: Vụ bể show “Về đây bốn cánh chim trời” không chỉ là vấn đề pháp lý

Khán giả mất tiền, bầu show bị khởi tố

Theo đó, đêm nhạc “Về đây bốn cánh chim trời” dự kiến diễn ra vào tối 28/12/2025 tại Hà Nội đã bị hủy đột ngột ngay sát giờ biểu diễn, trong khi hàng nghìn khán giả đã có mặt tại địa điểm tổ chức.

Việc chương trình không thể diễn ra vào phút chót gây bức xúc lớn trong dư luận, đặc biệt với những người đã bỏ thời gian, chi phí để theo dõi đêm nhạc.

Nhiều khán giả cho biết chỉ khi đến nơi họ mới nhận được thông báo chương trình bị hủy, rơi vào tình trạng “tiền mất, show không có” và đồng loạt yêu cầu được hoàn tiền vé.

Một số nghệ sĩ dự kiến tham gia biểu diễn cũng lên tiếng bày tỏ sự sốc, thất vọng, cho rằng sự việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần và uy tín nghề nghiệp của họ.

Liên quan đến vụ việc, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty Ngọc Việt Education, đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Tại cơ quan điều tra, bà Hà thừa nhận sai sót lớn nhất là không thực hiện được tiến độ thanh toán theo thỏa thuận với Giám đốc âm nhạc, khiến chương trình không đủ điều kiện để tổ chức theo kế hoạch.

Theo nhận định của cơ quan chức năng, dù biết chương trình không bảo đảm điều kiện tổ chức, bà Hà và đơn vị tổ chức vẫn tiếp tục bán vé, thu tiền của khán giả, dẫn đến việc hàng nghìn người bị thiệt hại.

Sau sự việc, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng đã lên tiếng làm rõ, cho rằng việc đơn vị tổ chức không thông báo chính thức, kịp thời tới cơ quan quản lý nhà nước về việc hoãn chương trình là hành vi vi phạm quy định trong quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

Bên cạnh những chỉ trích nhằm vào đơn vị tổ chức, dư luận cũng đặt ra nhiều tranh luận xoay quanh trách nhiệm của nghệ sĩ, tiến độ thực hiện hợp đồng và mức độ minh bạch trong quá trình chuẩn bị chương trình.

Không ai là người chiến thắng

Theo luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, vụ “bể show” là thất bại chung của tất cả các bên, trong đó thiệt hại lớn nhất thuộc về khán giả và giới nghệ sĩ.

“Khán giả đến với âm nhạc để tìm kiếm cảm xúc, tạm rời khỏi sự bon chen vật chất của đời sống thường nhật. Nhưng thay vì được thưởng thức nghệ thuật, họ lại chứng kiến những tranh cãi, bất đồng về tiền bạc ngay trước giờ biểu diễn”, ông nói.

Luật sư cho rằng nghệ sĩ thành công là nhờ khả năng truyền tải cảm xúc và hình ảnh nghệ thuật trên sân khấu. Tuy nhiên, khi các mâu thuẫn lợi ích bị phơi bày công khai, niềm tin của công chúng đối với nghệ thuật và người biểu diễn sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.

“Sân khấu khi đó không còn là không gian của nghệ thuật, mà trở thành nơi bộc lộ sự toan tính vật chất”, ông nhận định.

Quan hệ hợp đồng và trách nhiệm với khán giả

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh phân tích rằng giữa đơn vị tổ chức và các nghệ sĩ đã xác lập hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba, trong đó người thứ ba chính là khán giả mua vé.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, khi người thứ ba đã chấp nhận hưởng lợi ích – thể hiện thông qua hành vi mua vé – thì các bên giao kết hợp đồng không được tự ý sửa đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng, trừ trường hợp có sự đồng ý của người thứ ba (Điều 417).

“Tuy nhiên, pháp luật chỉ là chuẩn mực tối thiểu. Trên pháp luật là đạo đức nghề nghiệp và lương tâm. Tuân thủ pháp luật không khó, nhưng hành xử có trách nhiệm với công chúng mới là điều quan trọng”, luật sư nhấn mạnh.

Cần nhìn lại bản chất pháp lý của hoạt động biểu diễn

Luật sư Đỉnh cho rằng việc bán vé biểu diễn nghệ thuật về bản chất là cung cấp dịch vụ hình thành trong tương lai, trong đó người tiêu dùng phải thanh toán toàn bộ chi phí trước khi dịch vụ được thực hiện.

Đây là mối quan hệ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho khán giả là bên yếu thế – tương tự như việc mua bất động sản hình thành trong tương lai. Trong lĩnh vực bất động sản, pháp luật đã có những quy định chặt chẽ để kiểm soát rủi ro và bảo vệ người mua.

Vì vậy, theo ông, cần đặt ra vấn đề xây dựng một khuôn khổ pháp lý phù hợp để điều chỉnh hoạt động cung cấp dịch vụ biểu diễn nghệ thuật.

“Việc thiếu các quy định rõ ràng về điều kiện cung cấp dịch vụ, thời điểm và tỷ lệ thanh toán cát-xê, quyền và nghĩa vụ của các bên khiến các giao dịch chủ yếu dựa vào tập quán, thông lệ, tiềm ẩn nhiều rủi ro và dễ phát sinh tranh chấp”, ông nói.

Góc nhìn kinh tế và những dấu hỏi còn bỏ ngỏ

Từ góc độ kinh tế, luật sư cho rằng một show diễn âm nhạc là một dự án đầu tư nhằm tìm kiếm lợi nhuận, và đơn vị tổ chức buộc phải tính toán để tối thiểu không thua lỗ.

Theo thông tin từ báo chí, gần 3.000 vé của chương trình đã được bán hết, trong khi đơn vị tổ chức mới thanh toán khoảng 50% cát-xê cho nghệ sĩ. Điều này dẫn đến nghi ngờ từ phía nghệ sĩ rằng đơn vị tổ chức không còn nguồn thu nào khác để thanh toán phần còn lại.

Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng chưa có đủ cơ sở để khẳng định đơn vị tổ chức có chủ đích lừa đảo. “Nếu có ý định chiếm đoạt, họ đã không đứng ra xin lỗi khán giả và cam kết hoàn tiền”, ông nói.

Từ đó, luật sư đặt ra giả thiết về khả năng đơn vị tổ chức phải chi trả những khoản ngoài dự liệu, chẳng hạn trong quá trình hoàn tất thủ tục cấp phép, khiến dòng tiền bị phá vỡ ngay trước giờ diễn. Nếu giả thiết này có cơ sở, việc khởi tố vụ án có thể không dừng lại ở một cá nhân.

“Trong trường hợp đó, bà Hà có thể không phải là người duy nhất phải chịu trách nhiệm hình sự”, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh nhận định.