Bài 2: Dược phẩm Y tế Việt Hưng: Cục cấp phép là TPBVSK nhưng quảng cáo là ‘thuốc’?
Sau Bài 1 phản ánh tình trạng “thổi phồng” công dụng, ghi nhận của PV tiếp tục cho thấy một thực tế đáng lo ngại khi nhiều sản phẩm dù được cấp phép là thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK), nhưng lại được Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Y tế Việt Hưng quảng cáo là thuốc, kèm theo hàng loạt nội dung mang tính điều trị, dễ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Cấp phép một đằng, quảng cáo một nẻo
Theo phản ánh của người tiêu dùng, nhiều sản phẩm được Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Y tế Việt Hưng quảng cáo, bày bán trên website (https://yteviethung.com/) được Cục An toàn thực phẩm cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm dưới dạng TPBVSK.
Điều này có nghĩa, về mặt pháp lý, các sản phẩm chỉ có vai trò hỗ trợ, bổ sung, cải thiện chức năng cơ thể, không phải thuốc và không có tác dụng điều trị bệnh. Tuy nhiên, ghi nhận trên website cho thấy nội dung quảng cáo lại đi theo hướng hoàn toàn trái ngược.
Ngoài giới thiệu chung về công dụng điều trị của sản phẩm, website này còn có dấu hiệu vi phạm luật quảng cáo khi diễn giải các công dụng của thành phần có trong sản phẩm, gây hiểu nhầm về công dụng thực tế của sản phẩm.
Cụ thể, theo Giấy tiếp nhận bản đăng ký công bố sản phẩm số 1901/2021/ĐKSP, sản phẩm Bi JCare được cấp phép là TPBVSK. Tuy nhiên khi quảng cáo trên website, doanh nghiệp này lại nhiều lần khẳng định Bi JCare là “thuốc”, “thuốc bổ xương khớp”.
“Bi Jcare là sản phẩm thuốc bổ xương khớp nổi bật…”, “Tác dụng của thuốc Bi Jcare rất đa dạng và sâu sắc…”, “Thuốc Bi Jcare… được sản xuất từ các thành phần tự nhiên, vì vậy tỷ lệ xảy ra tác dụng phụ là rất thấp”, “Một số người có thể trải qua các triệu chứng nhẹ… khi cơ thể chưa quen với các thành phần trong thuốc”..., các mẫu quảng cáo nhấn mạnh.
Đáng chú ý, sản phẩm này còn được giới thiệu với nội dung mang tính điều trị chuyên sâu như “điều trị thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm”, “điều trị tận gốc nguyên nhân của viêm xương khớp”...
Tương tự, TPBVSK Bi-Nutafit (số 172/2019/ĐKSP) cũng được khẳng định là thuốc với các nội dung quảng cáo mang tính điều trị chuyên sâu như “điều trị ung thư”, “phòng chống ung thư”, “trị liệu bỏng”.
Doanh nghiệp cũng có dấu hiệu thổi phồng công dụng của sản phẩm khi quảng cáo Bi-Nutafit có công dụng: "Tăng cường miễn dịch, phòng chống ung thư", "Sửa chữa tổn thương cấp độ DNA, tế bào, khử gốc tự do"; "Bổ sung albumin, protein và các a xít amin thiết yếu cho cơ thể", "Tăng cường miễn dịch sau mổ, xạ trị, phòng và hỗ trợ điều trị các loại ung thư", "Tăng cường sức đề kháng cho người thiếu máu, người mỏi mệt, ung thư máu", "Nâng cao sức đề kháng, bồi bổ sau phẫu thuật tim, phổi, phụ nữ sau sinh",...
Với Super Power UriClean (số 2279/2018/ĐKSP), sản phẩm này được khẳng định là thuốc, có công dụng “giúp tan sỏi thận”, “trị viêm nhiễm hệ tiết niệu”.
Sản phẩm này còn được quảng bá với nhiều công dụng như "ngăn chặn sự hình thành sỏi thận, tiết niệu, bàng quang, mật gan", “chống viêm nhiễm khuẩn đường tiết niệu”, “chống viêm bàng quang”, “tan sỏi thận”, “chống lắng cặn trong đài bể thận”, “ngăn ngừa sự hình thành sỏi thận, chống sỏi tái phát”, “chống suy thận, tăng cường sức khỏe thận”, “phòng nhiễm khuẩn trên các bệnh nhân bị tổn thương tủy”,..
Ngoài giới thiệu chung về công dụng của sản phẩm, mặt hàng này cũng được gán thêm một loạt công dụng khác khi diễn giải công dụng của các thành phần có trong sản phẩm như “điều trị các bệnh lý về bàng quang, thận”, “điều trị chán ăn, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa”, “điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu”, “phòng chống ung thư”, “điều trị vàng da, sỏi mật, tiểu đường, cúm, khối u”, thậm chí “điều trị viêm gan B, nhiễm độc gan, cao huyết áp, sốt rét”…
Sản phẩm Bi Cozyme (số 20999/2016/ATTP-XNCB) cũng được được quảng cáo như thuốc chữa bệnh với công dụng “điều trị cao mỡ máu", "điều trị các bệnh lý về tim mạch", "điều trị xơ vữa độc mạch", "điều trị bệnh mạch vành, suy tim" dù trong hồ sơ vẫn là TPBVSK.
Ngoài ra, khi quảng cáo, doanh nghiệp này có dấu hiệu nhập nhằng, thiếu nhất quán, không có hoặc không thể hiện đầy đủ khuyến cáo bắt buộc “Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”.
Gọi TPBVSK là ‘thuốc’, quảng cáo như thuốc chữa bệnh là vi phạm pháp luật
Trao đổi với PV Tiếp thị & Gia đình, luật sư Nông Minh Chiến (Công ty Luật TNHH Minh Chiến, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho biết, việc quảng cáo thực phẩm chức năng với các từ như “điều trị”, “chữa trị”, “đặc trị”, “chữa khỏi”… là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo quy định tại Điều 3 và Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, thực phẩm bảo vệ sức khỏe là sản phẩm dùng để bổ sung vào chế độ ăn uống hằng ngày nhằm duy trì, tăng cường hoặc cải thiện chức năng cơ thể, giảm nguy cơ mắc bệnh. Do đó, các sản phẩm này không được phép thể hiện công dụng như thuốc chữa bệnh. Việc sử dụng các từ như “điều trị”, “chữa khỏi”, “đặc trị”… trong quảng cáo bị coi là quảng cáo sai sự thật, dễ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Về chế tài xử lý, theo khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng đã công bố có thể bị phạt từ 60-80 triệu đồng đối với cá nhân; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi. Đồng thời, cơ quan chức năng buộc tháo gỡ nội dung quảng cáo sai phạm và cải chính thông tin.
Ngoài ra, trong trường hợp hành vi quảng cáo gian dối đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về tội này mà chưa được xóa án tích nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Quảng cáo gian dối” theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015.
Luật sư cũng lưu ý, việc diễn giải công dụng của thực phẩm chức năng thông qua công dụng của các thành phần nếu gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh cũng là hành vi vi phạm. Trường hợp này, mức xử phạt áp dụng tương tự, từ 60–80 triệu đồng đối với cá nhân, kèm theo biện pháp buộc tháo gỡ và cải chính nội dung quảng cáo.
Đối với các quảng cáo có yêu cầu về ghi chú, khuyến cáo hoặc cảnh báo, nội dung này bắt buộc phải được thể hiện đầy đủ, rõ ràng, dễ nhận biết. Cụ thể, theo Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, khi đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phải có câu: “Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”.
Trường hợp không có hoặc thể hiện không đầy đủ, không rõ ràng khuyến cáo này, theo khoản 1 Điều 52 Nghị định 38/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 129/2021/NĐ-CP), sẽ bị phạt tiền từ 5-10 triệu đồng.
Liên tiếp xử lý các vi phạm về quảng cáo
Thời gian qua, cơ quan chức năng đã liên tục phát hiện và xử phạt nhiều vụ việc liên quan đến quảng cáo thực phẩm chức năng (TPCN), TPBVSK) sai quy định, đặc biệt là tình trạng “thổi phồng” công dụng như thuốc chữa bệnh.
Điển hình như vụ quảng cáo “nổ” viên xương khớp như thuốc chữa bệnh của Công ty cổ phần Dược phẩm Hoàng Hường. Theo đó, tháng 4/2022, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xử phạt Công ty cổ phần dược phẩm Hoàng Hường 65 triệu đồng vì vi phạm trong quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, quảng cáo gây hiểu lầm tác dụng như thuốc chữa bệnh.
Ngoài vụ Hoàng Hường, năm 2025-2026 ghi nhận nhiều vụ vi phạm khác. Công ty TNHH Dược phẩm và Thực phẩm chức năng Hương Hoàng (Hưng Yên) bị phạt 170 triệu đồng, Công ty Cổ phần Dược phẩm Gia Thuận (Bắc Ninh) bị phạt 70 triệu đồng, Công ty Cổ phần Dược phẩm Bắc Ninh bị phạt 75 triệu đồng vì quảng cáo sai phép, gây hiểu lầm sản phẩm như thuốc chữa bệnh…
Doanh nghiệp phải quảng cáo theo đúng nội dung được cấp phép
PGS.TS Trần Đáng - Chủ tịch Hiệp hội TPCN Việt Nam cho biết, có ba vi phạm đạo đức phổ biến trong lĩnh vực quảng cáo thực phẩm chức năng hiện nay: quảng cáo sai sự thật, lừa gạt người tiêu dùng; phóng đại công dụng hoặc quảng cáo mơ hồ gây hiểu nhầm là thuốc; lợi dụng hình ảnh bác sĩ, nghệ sĩ hoặc bệnh viện để đánh vào tâm lý người bệnh.
"Có đến 80% quảng cáo sản phẩm phòng và hỗ trợ điều trị bệnh trên mạng xã hội thực chất là thực phẩm chức năng 'trá hình'", ông Đáng nói.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nông Minh Chiến cho biết, để tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp khi quảng cáo thực phẩm chức năng bắt buộc phải tuân thủ đúng nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận, không được tự ý bổ sung, phóng đại hoặc sử dụng các từ ngữ gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh.
Luật sư cũng khuyến cáo người tiêu dùng cần cảnh giác với các cụm từ như “chữa khỏi”, “cam kết khỏi bệnh”, “hiệu quả 100%”… – đây là những dấu hiệu điển hình của quảng cáo sai sự thật. Người dân nên đối chiếu nội dung quảng cáo với giấy công bố sản phẩm để kiểm chứng thông tin, đồng thời không nên tin tuyệt đối vào các nội dung “review”, hình ảnh “bác sĩ” không rõ danh tính hoặc người nổi tiếng quảng bá quá mức công dụng.
Trong trường hợp phát hiện quảng cáo có dấu hiệu vi phạm, người tiêu dùng có thể phản ánh tới Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Sở Y tế hoặc lực lượng quản lý thị trường tại địa phương. Đồng thời, người tiêu dùng cũng có quyền khiếu nại, tố cáo và yêu cầu bồi thường nếu bị thiệt hại.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động truyền thông, đặc biệt là việc sử dụng KOL, người nổi tiếng và các kênh mạng xã hội. Việc buông lỏng quản lý nội dung có thể dẫn đến nguy cơ bị xử phạt, buộc tháo gỡ quảng cáo, thậm chí thu hồi sản phẩm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.
Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Y tế Việt Hưng (Viet Hung Medical Pharmaceutical Trading Company Limited) có trụ sở tại số 52 Ngõ 1, Tập thể Trung Đoàn 17, xã Thanh Trì, TP. Hà Nội. Doanh nghiệp do bà Lại Thị Thu Hà là người đại diện theo pháp luật.
Theo thông tin giới thiệu trên website, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phân phối, kinh doanh các sản phẩm liên quan đến dược phẩm và chăm sóc sức khỏe, bao gồm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và các sản phẩm hỗ trợ.
Thực hiện tôn chỉ về hoạt động quảng cáo và tư vấn tiêu dùng, PV Tiếp thị & Gia đình đã liên hệ xác minh các nội dung liên quan. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, phía Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Y tế Việt Hưng vẫn chưa có phản hồi chính thức.
Tạp chí Tiếp thị & Gia đình sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.
