Luật Thuế mới từ 2026: Người làm công, hộ kinh doanh và gia đình chú ý!

Theo giới chuyên môn, các luật mới cho thấy một xu hướng rõ rệt khi giảm gánh nặng cho người làm công ăn lương, khuyến khích lao động đổi mới sáng tạo, đồng thời siết chặt quản lý thu nhập mới phát sinh trong nền kinh tế số.

Người làm công ăn lương: Thu nhập “thực” tăng nhờ miễn thuế và nâng giảm trừ gia cảnh

Tin vui lớn nhất với các gia đình có người đi làm là nhiều khoản thu nhập quen thuộc sẽ được miễn thuế từ 1/7/2026.

Cụ thể, toàn bộ tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm, tiền lương trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định đều không phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Điều này đồng nghĩa với việc người lao động làm thêm để tăng thu nhập sẽ được hưởng trọn thành quả lao động, thay vì “vừa làm thêm vừa lo thuế” như trước.

Bên cạnh đó, mức giảm trừ gia cảnh được nâng mạnh:

• Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tăng từ 11 triệu đồng)

• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (tăng từ 4,4 triệu đồng)

Với mức điều chỉnh này, nhiều gia đình có thu nhập trung bình, đặc biệt là các cặp vợ chồng trẻ nuôi con nhỏ hoặc đang chăm sóc cha mẹ già, sẽ giảm đáng kể số thuế phải nộp, thậm chí có thể không còn thuộc diện nộp thuế.

Ngoài ra, biểu thuế lũy tiến cũng được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giúp cách tính thuế đơn giản, dễ hiểu hơn cho người dân.

Hộ kinh doanh, bán hàng online: Ngưỡng chịu thuế tăng, nhưng quản lý chặt hơn

Với các gia đình có nguồn thu từ hộ kinh doanh, buôn bán nhỏ hoặc kinh doanh online, luật mới mang đến cả thuận lợi lẫn yêu cầu thích nghi.

Điểm tích cực là ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm. Điều này giúp nhiều hộ kinh doanh nhỏ, bán hàng thời vụ hoặc kinh doanh phụ giảm áp lực thuế, có thêm dư địa tích lũy.

Tuy nhiên, từ mức doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, cá nhân và hộ kinh doanh sẽ áp dụng thuế suất theo thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí), với các mức:

• 15% cho doanh thu trên 500 triệu – 3 tỷ đồng/năm

• 17% cho doanh thu trên 3 – 50 tỷ đồng/năm

• 20% cho doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm

Luật cũng mở ra lựa chọn linh hoạt cho nhóm doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng đó là được chọn tính thuế theo thu nhập hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu, phù hợp với từng mô hình kinh doanh gia đình.

Đáng lưu ý, từ năm 2026, thuế khoán sẽ từng bước bị xóa bỏ, thay bằng kê khai dựa trên dữ liệu và hóa đơn điện tử. Điều này đòi hỏi các hộ kinh doanh cần làm quen với sổ sách, hóa đơn, công nghệ, nhưng về lâu dài sẽ tạo môi trường công bằng và minh bạch hơn.

Thu nhập mới trong thời đại số: Gia đình cần hiểu để không “bất ngờ vì thuế”

Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi cũng mở rộng diện thu nhập chịu thuế, nhằm bắt kịp sự phát triển của kinh tế số và các loại tài sản mới.

Một số khoản thu nhập lần đầu được đưa vào diện chịu thuế gồm:

• Chuyển nhượng tên miền quốc gia .vn

• Chuyển nhượng tín chỉ carbon, kết quả giảm phát thải khí nhà kính

• Chuyển nhượng vàng miếng

• Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá

• Chuyển nhượng tài sản số

Với các gia đình có người tham gia đầu tư, kinh doanh trong các lĩnh vực mới, việc chủ động tìm hiểu nghĩa vụ thuế sẽ giúp tránh rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt sau này.

Song song đó, luật cũng khuyến khích đầu tư bền vững khi miễn thuế cho:

• Thu nhập từ trái phiếu xanh

• Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu tín chỉ carbon

• Lãi từ trái phiếu chính quyền địa phương

Theo Bộ Tài chính, Luật Quản lý thuế 2025 đánh dấu đổi mới tư duy quản lý, chuyển từ cách làm “cào bằng” sang quản lý theo nhóm người nộp thuế. Với hộ và cá nhân kinh doanh, cơ quan thuế sẽ hỗ trợ kê khai dựa trên dữ liệu sẵn có, giảm bớt thủ tục cho người dân.

Đặc biệt, việc bỏ điều kiện hoàn thuế VAT phụ thuộc vào người bán được kỳ vọng giúp các gia đình kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ nhận tiền hoàn thuế nhanh hơn, giảm tình trạng vốn bị “treo” kéo dài.