Loạt ông lớn công nghệ Việt gửi kiến nghị khẩn cấp tới Bộ Công Thương về giá điện

Chuyển giá điện “sản xuất” sang “kinh doanh” – chi phí tăng hơn 50%

Nội dung kiến nghị tập trung vào việc áp dụng biểu giá điện theo mục đích kinh doanh đối với trung tâm dữ liệu, thay vì biểu giá điện sản xuất như trước đây.

Điều này xuất phát từ Thông tư 60/2025/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 2/12/2025, trong đó xếp hoạt động của trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”.

Theo các doanh nghiệp, kể từ khi áp dụng thay đổi này, khoản chi phí điện vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí vận hành trung tâm dữ liệu đã tăng mạnh.

Tại trung tâm dữ liệu của CMC, số liệu nội bộ cho thấy chi phí điện qua 3 kỳ hóa đơn đầu tiên đã tăng trên 50% so với trước đó khi áp giá mới.

Việc áp giá điện kinh doanh đã khiến các nhà đầu tư trong ngành lo ngại về tính ổn định chi phí dài hạn và khả năng kế hoạch mở rộng hạ tầng số trong nước, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số.

Data center là hạ tầng sản xuất – không chỉ là dịch vụ kinh doanh

Trong văn bản gửi Bộ Công Thương, các doanh nghiệp nhấn mạnh các trung tâm dữ liệu hoạt động liên tục 24/7, duy trì tải ổn định và là hạ tầng kỹ thuật trọng yếu phục vụ chính phủ điện tử, tài chính ngân hàng, logistics, AI và dịch vụ số khác.

Họ cho rằng về bản chất, data center không phải là điểm kinh doanh dịch vụ bán lẻ, mà là “phần sản xuất dữ liệu” với vai trò tương đương hạ tầng điện, nước.

Phản ánh này trùng với nhận định rộng hơn trong ngành khi Việt Nam hiện có khoảng 41 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 221 MW, và nhiều dự án quy mô lớn đang được đầu tư nhằm đáp ứng nhu cầu dữ liệu và điện toán đám mây.

Các doanh nghiệp trích dẫn Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, trong đó khẳng định cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư vào trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây, coi dữ liệu là “yếu tố sản xuất then chốt” cho phát triển kinh tế số. Họ cho rằng “sự thay đổi giá điện hiện nay mâu thuẫn với tinh thần của nghị quyết này”.

Ngoài ra, theo khung pháp luật hiện hành, dịch vụ trung tâm dữ liệu được xếp vào dịch vụ viễn thông có cấp phép, và đất sử dụng cho trung tâm này cũng thuộc hạ tầng CNTT viễn thông, không phải đất thương mại – dịch vụ. Điều này càng khiến các doanh nghiệp đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý của việc phân loại giá điện.

Tiếng nói của thị trường hạ tầng số

Các tập đoàn công nghệ lớn như Viettel, VNPT và FPT từ lâu đã đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu quy mô lớn, củng cố năng lực nội địa phục vụ dịch vụ cloud, AI và chuyển đổi số.

Nhóm “Big 4” (Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC Telecom) hiện nắm tới 97% thị phần data center trong nước, cho thấy quy mô và tầm quan trọng của các nhà đầu tư này trong hệ sinh thái số quốc gia.

Đại diện các doanh nghiệp khẳng định, nếu không được giữ lại mức giá điện sản xuất vốn ổn định trong nhiều năm chi phí vận hành có thể phát sinh hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch mở rộng dịch vụ và cạnh tranh quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực hạ tầng số.

Trước bối cảnh đó, Viettel, VNPT, FPT Telecom, VNG Data Center và CMC Telecom đề nghị Bộ Công Thương:

• Giữ nguyên việc áp dụng giá điện sản xuất cho hoạt động trung tâm dữ liệu như đã áp dụng trước đây.

• Đưa ra hướng dẫn thống nhất, rõ ràng để ngành điện và doanh nghiệp cùng tuân thủ, tránh tình trạng áp giá không nhất quán gây xáo trộn chi phí.

• Cân nhắc lại cách phân loại mục đích sử dụng điện, phù hợp với đặc thù kỹ thuật của data center.

Các doanh nghiệp khẳng định quyết định điều chỉnh giá điện không chỉ là vấn đề tài chính, mà còn liên quan đến tầm nhìn chiến lược phát triển hạ tầng số của Việt Nam giai đoạn 2025-2030, với mục tiêu mở rộng dịch vụ cloud, dữ liệu cho cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân.