Hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng/năm xử lý thế nào khi được ‘chỉ định’ lắp máy tính tiền?

Thời gian qua, nhiều hộ kinh doanh nhỏ trong lĩnh vực bán lẻ, ăn uống cho biết được cán bộ thuế hướng dẫn hoặc yêu cầu lắp máy tính tiền dù doanh thu chỉ vài trăm triệu đồng mỗi năm.

Một số hộ lo ngại nếu không thực hiện sẽ bị “đưa vào diện theo dõi”, trong khi số khác băn khoăn liệu việc lắp máy có đồng nghĩa với việc bị chuyển sang hình thức kê khai và phát sinh thêm nghĩa vụ thuế.

Liên quan đến vấn đề này, bà Đặng Hồng Minh (Liên Việt Tax) khẳng định, theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền chỉ bắt buộc đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.

Vì vậy, nếu hộ kinh doanh chưa đạt ngưỡng này, dù được yêu cầu hay “chỉ định” lắp máy tính tiền thì không phát sinh nghĩa vụ pháp lý bắt buộc.

Việc yêu cầu lắp máy tính tiền trong trường hợp chưa bắt buộc chủ yếu mang tính khuyến khích và định hướng quản lý. Điều này nhằm tăng minh bạch doanh thu, chuẩn bị cho lộ trình chuyển sang phương pháp kê khai khi thuế khoán bị bãi bỏ từ năm 2026.

Với các trường hợp được chỉ định lắp máy tính tiền khi doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh cần xác định và khẳng định rõ mức doanh thu thực tế, đồng thời dẫn chiếu quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP để trao đổi với cơ quan thuế rằng mình chưa thuộc diện bắt buộc.

Nếu chưa lắp máy tính tiền, hộ vẫn có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh khi khách hàng có nhu cầu. Trường hợp thấy phù hợp, hộ kinh doanh có thể đăng ký lắp máy tính tiền trên cơ sở tự nguyện để thuận lợi cho quản lý và làm quen sớm với cơ chế kê khai trong giai đoạn chính sách thuế mới.

Cũng theo bà Minh, trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, điều hộ kinh doanh cần lưu ý không chỉ là câu chuyện có hay không lắp máy tính tiền, mà là cách quản lý và chứng minh doanh thu một cách nhất quán. Sự thiếu đồng bộ giữa doanh thu khai báo và thực tế giao dịch có thể làm phát sinh rủi ro khi cơ quan thuế tăng cường kiểm tra.

Việc chuẩn hóa sổ sách, lưu trữ chứng từ và theo dõi doanh thu hằng ngày sẽ giúp hộ kinh doanh chủ động hơn, hạn chế nguy cơ bị ấn định thuế hoặc lúng túng khi chính sách mới có hiệu lực. Với những hộ có xu hướng mở rộng quy mô, chuẩn bị sớm về quản lý và dữ liệu sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra nhẹ nhàng hơn.

“Minh bạch thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là nền tảng để hộ kinh doanh phát triển bền vững, an toàn pháp lý và có tương lai dài hạn. Trong giai đoạn cải cách thuế hiện nay, việc hiểu đúng chính sách và chủ động thích ứng chính là yếu tố then chốt để duy trì hoạt động ổn định”, bà Minh khuyến nghị.