Không lắp máy tính tiền, hộ kinh doanh dưới 500 triệu đồng/năm có bị phạt?

Thời gian gần đây, nhiều hộ kinh doanh nhỏ nhận được thông báo hoặc khuyến nghị lắp máy tính tiền kết nối cơ quan thuế. Điều này khiến không ít chủ cửa hàng hoang mang, dù doanh thu thực tế chưa đến 500 triệu đồng/năm.

“Cửa hàng tôi doanh thu chưa đến 300 triệu đồng/năm, nhưng vẫn được chỉ định lắp máy tính tiền. Trong khi đó, chi phí lắp đặt, bảo trì và vận hành máy không hề nhỏ, mà hầu hết đơn hàng của tôi đều có giá trị nhỏ nên gần như khách không yêu cầu hóa đơn. Tôi băn khoăn không biết nếu từ chối lắp máy có bị phạt không", anh N.T.T - chủ một cửa hàng tạp hóa tại Hà Nội chia sẻ. 

Liên quan đến vấn đề này, chuyên gia kế toán - thuế Đặng Hồng Minh (Liên Việt Tax) cho biết, theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh chỉ bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền khi doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Trường hợp thuộc diện bắt buộc mà không thực hiện theo quy định sẽ bị xử phạt hành chính từ 10-20 triệu đồng. 

Điều này đồng nghĩa với việc, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm không có nghĩa vụ pháp lý phải lắp máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Trường hợp được chỉ định lắp đặt, hộ kinh doanh nếu từ chối thực hiện sẽ không bị xử phạt hành chính. 

Bên cạnh đó, từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ được miễn hoàn toàn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nhóm này không cần kê khai thuế thường xuyên mà chỉ cần thông báo doanh thu thực tế cho cơ quan thuế một lần mỗi năm, chậm nhất vào ngày 31/1.

Cũng theo bà Minh, dù hộ kinh doanh không bị xử lý về mặt pháp lý, nhưng nếu không lắp máy tính tiền có thể khiến công tác quản lý doanh thu gặp khó khăn, dẫn đến các rủi ro gián tiếp.

"Nếu cơ quan thuế có căn cứ từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc các nguồn dữ liệu khác cho thấy doanh thu thực tế cao hơn mức đã thông báo, hộ kinh doanh có thể đối mặt với nguy cơ bị ấn định hoặc truy thu thuế theo quy định quản lý thuế.

Ngoài ra, các hộ kinh doanh cũng sẽ gặp khó khăn khi khách hàng yêu cầu hóa đơn để ghi nhận chi phí. Thay vì tự xuất từ máy tính tiền, chủ hộ phải thực hiện thủ tục đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh, gây tốn thời gian và công sức", chuyên gia khuyến cáo.

Như vậy, với doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh không bắt buộc phải lắp máy tính tiền và không bị phạt nếu từ chối thực hiện chỉ định này. Tuy nhiên, để tránh rủi ro về thuế, các hộ kinh doanh vẫn cần đảm bảo doanh thu kê khai là trung thực và đầy đủ.