Buổi sáng xuất hiện 4 biểu hiện này, gan có thể đang “kêu cứu”: Gặp từ 3 dấu hiệu trở lên, nên kiểm tra sớm
Buổi sáng là thời điểm cơ thể phản ánh rõ nhất tình trạng của gan. Nếu những biểu hiện bất thường này xuất hiện thường xuyên, đó có thể là dấu hiệu gan đang suy yếu mà nhiều người vô tình bỏ qua.
Người đàn ông 48 tuổi phát hiện suy gan vì bồi dưỡng cơ thể bằng loại thuốc này
Sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể thường bước vào trạng thái cân bằng và phục hồi. Tuy nhiên, chính khoảng thời gian đầu ngày lại là lúc nhiều cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan, dễ bộc lộ những trục trặc tiềm ẩn. Nếu một số biểu hiện bất thường lặp đi lặp lại vào buổi sáng, đó có thể là tín hiệu cho thấy gan đang chịu áp lực kéo dài.
Gan giữ vai trò then chốt trong việc lọc độc tố, chuyển hóa chất dinh dưỡng và dự trữ năng lượng. Khi chức năng này suy giảm, cơ thể không chỉ mệt mỏi hơn mà còn phát ra những “dấu hiệu ngầm” dễ bị bỏ qua. Nhận diện sớm giúp giảm nguy cơ để bệnh tiến triển âm thầm.
Dấu hiệu cảnh báo gan bị suy yếu
Thức dậy đã khô, mỏi mắt dù ngủ đủ giấc
Không ít người cảm thấy mắt rát, cay hoặc khó chịu ngay khi vừa mở mắt buổi sáng, dù đêm trước không thức khuya hay dùng thiết bị điện tử quá nhiều. Tình trạng mỏi mắt kéo dài, khó tập trung thị lực thường bị nhầm lẫn với thiếu ngủ hoặc lão hóa.
Trên thực tế, gan tham gia điều hòa lượng máu và dưỡng chất đến các cơ quan, trong đó có mắt. Khi gan hoạt động kém hiệu quả, mắt – vốn là bộ phận nhạy cảm – dễ xuất hiện dấu hiệu thiếu nuôi dưỡng. Nếu hiện tượng khô, mỏi mắt xảy ra thường xuyên và không rõ nguyên nhân, đây có thể là lời cảnh báo sớm từ gan.
Da mặt xám xỉn, thiếu sức sống vào buổi sáng
Làn da khỏe mạnh thường căng sáng, hồng hào sau giấc ngủ. Ngược lại, nếu gương mặt buổi sáng trông nhợt nhạt, kém tươi, thậm chí hơi ngả vàng dù sinh hoạt không thay đổi, rất có thể quá trình chuyển hóa trong cơ thể đang gặp vấn đề.
Gan đảm nhiệm việc xử lý sắc tố mật và các chất thải chuyển hóa. Khi chức năng này bị gián đoạn, độc tố dễ tích tụ và phản ánh ra ngoài qua làn da. Nếu tình trạng da kém sắc đi kèm chán ăn, đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa, nguy cơ gan suy yếu càng cần được lưu tâm.
Nước tiểu sẫm màu rõ rệt vào đầu ngày
Nước tiểu buổi sáng có thể đậm màu hơn do cô đặc qua đêm, nhưng hiện tượng này thường cải thiện sau khi uống nước. Nếu màu nước tiểu vẫn sẫm, kéo dài nhiều ngày, thậm chí có mùi nặng hơn bình thường, đây không còn là dấu hiệu sinh lý đơn thuần.
Khi gan gặp tổn thương, quá trình xử lý bilirubin bị rối loạn, khiến chất này theo đường bài tiết ra nước tiểu nhiều hơn. Việc nhận thấy nước tiểu sẫm màu liên tục, trong khi không sử dụng rượu bia hay thuốc đặc biệt, là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm.
Cơ thể uể oải, thiếu tỉnh táo ngay khi thức dậy
Buổi sáng đáng lẽ là thời điểm cơ thể tràn đầy năng lượng. Thế nhưng, nếu thường xuyên thức dậy với cảm giác nặng nề, mệt mỏi, đầu óc chậm chạp dù ngủ đủ giờ, rất có thể gan đã không hoàn thành tốt nhiệm vụ giải độc trong đêm.
Khi độc tố tích tụ, quá trình trao đổi chất bị ảnh hưởng, kéo theo sự suy giảm cả thể lực lẫn tinh thần. Nếu tình trạng này kéo dài, không chỉ hiệu suất sinh hoạt giảm sút mà còn cho thấy gan đang phải làm việc quá tải.
Những tín hiệu khác cơ thể có thể phát ra khi gan suy yếu
Ngoài 4 biểu hiện dễ nhận thấy vào buổi sáng, gan hoạt động kém còn có thể gây ra nhiều rối loạn khác như ngủ không sâu, hay tỉnh giấc giữa đêm, miệng đắng hoặc khô họng khi vừa thức dậy. Một số người cảm thấy tức nhẹ vùng hạ sườn phải, kèm đầy hơi, chướng bụng hoặc tiêu hóa thất thường.
Sự thay đổi ở tóc, móng và da đầu – như rụng tóc nhiều, gàu dai dẳng, móng tay xuất hiện vệt sẫm – cũng có thể liên quan đến khả năng chuyển hóa và thải độc của gan.
Đừng chờ đến khi gan "kêu cứu"
Gan có khả năng bù trừ rất mạnh, nên nhiều bệnh lý chỉ được phát hiện khi đã tiến triển trong thời gian dài. Việc bỏ qua những biểu hiện nhỏ vào buổi sáng có thể khiến cơ hội can thiệp sớm bị bỏ lỡ.
Bên cạnh việc thăm khám khi xuất hiện từ 3 trong 4 dấu hiệu kể trên, duy trì lối sống điều độ là cách quan trọng để giảm gánh nặng cho gan. Ngủ đủ, hạn chế thức khuya, ăn uống lành mạnh và giữ nhịp sinh hoạt ổn định giúp gan có điều kiện phục hồi tốt hơn.
Những thay đổi nhỏ vào buổi sáng không đơn thuần chỉ là mệt mỏi nhất thời. Đó có thể là cách gan “lên tiếng” khi chức năng bắt đầu suy giảm. Chủ động lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm dấu hiệu bất thường và kiểm tra sức khỏe kịp thời chính là cách bảo vệ lá gan và nền tảng sức khỏe lâu dài.
