Măng tươi có thể gây ngộ độc, ăn thế nào để không rước họa vào thân?

Măng là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt, từ măng luộc, măng xào đến canh măng. Loại thực phẩm này có hàm lượng chất béo thấp, cung cấp chất xơ và có thể kết hợp với nhiều nguyên liệu khác để làm phong phú bữa cơm gia đình.

Theo thông tin dinh dưỡng được ThS.BS Nguyễn Vũ Bình cung cấp trên Gia đình & Xã hội, có 3 nhóm người có thể cân nhắc bổ sung măng vào thực đơn. Tuy nhiên, măng không phải thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh và cần được sử dụng phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của mỗi người.

3 nhóm người có thể bổ sung măng vào thực đơn

Người muốn kiểm soát cân nặng

Măng tươi có hàm lượng chất béo thấp và chứa chất xơ, góp phần tạo cảm giác no. Khi được chế biến đơn giản và dùng thay thế một phần món ăn giàu năng lượng, măng có thể giúp người muốn kiểm soát cân nặng xây dựng khẩu phần ăn hợp lý hơn.

Tuy nhiên, ăn măng không đồng nghĩa với giảm cân. Măng xào nhiều dầu mỡ, nấu cùng thịt mỡ hoặc sử dụng nước sốt giàu năng lượng vẫn có thể khiến tổng năng lượng của bữa ăn tăng cao.

Người muốn kiểm soát cân nặng nên ưu tiên các món măng luộc sau khi sơ chế an toàn, măng nấu rau củ hoặc canh măng ít dầu mỡ. Đồng thời, cần kết hợp thực phẩm giàu protein, rau xanh và tinh bột phù hợp để bảo đảm chế độ ăn cân đối.

Người ăn ít rau, dễ bị táo bón

Chất xơ trong măng góp phần tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và duy trì hoạt động tiêu hóa bình thường. Vì vậy, người thường xuyên ăn ít rau củ có thể bổ sung măng đã được chế biến an toàn để đa dạng hóa nguồn chất xơ trong khẩu phần.

Dù vậy, măng không phải giải pháp duy nhất để cải thiện táo bón. Người có tình trạng này cần ăn đa dạng rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt; uống đủ nước theo nhu cầu và duy trì vận động thường xuyên.

Nếu ăn măng khiến bụng đầy hơi hoặc khó chịu, người dùng nên giảm lượng và theo dõi khả năng dung nạp. Trường hợp táo bón kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm đau bụng dữ dội, nôn ói hay có máu trong phân cần được thăm khám.

Người cần kiểm soát mỡ máu

Với người có cholesterol máu cao, xây dựng chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất béo bão hòa và tăng cường thực phẩm giàu chất xơ là những yếu tố quan trọng.

Măng có thể góp mặt trong chế độ ăn đa dạng, đặc biệt khi được dùng thay thế một phần món ăn nhiều mỡ động vật. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ căn cứ để khẳng định ăn măng có thể trực tiếp làm giảm cholesterol hoặc điều trị rối loạn lipid máu.

Người bị mỡ máu cao không nên chỉ tập trung vào một loại thực phẩm mà cần điều chỉnh tổng thể khẩu phần, duy trì vận động, kiểm soát cân nặng và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Măng không thể thay thế thuốc khi đã có chỉ định.

Vì sao măng tươi có thể gây ngộ độc?

Một số loại măng chứa hợp chất cyanogenic glycoside, có khả năng giải phóng hydrogen cyanide (HCN), chất độc có thể gây ngộ độc nếu măng không được xử lý đúng cách. Nguy cơ phụ thuộc vào loại măng, hàm lượng hợp chất này và cách sơ chế, chế biến.

Để giảm nguy cơ, người dùng cần lưu ý:

- Bóc vỏ, thái măng thành lát mỏng hoặc miếng nhỏ để thuận lợi cho quá trình xử lý.

- Luộc kỹ với đủ nước rồi đổ bỏ nước luộc. Không dùng nước này để nấu canh hoặc chế biến món ăn khác.

- Tiếp tục luộc và thay nước khi cần thiết, tùy loại măng và hướng dẫn xử lý an toàn. Không mặc định luộc một lần là đủ cho mọi loại măng.

- Không ăn măng sống hoặc măng chỉ trụng sơ qua nước nóng. Ưu tiên măng có nguồn gốc rõ ràng, không có dấu hiệu hư hỏng.

Đáng lưu ý, ngâm măng hoặc luộc sơ không bảo đảm loại bỏ hết nguy cơ. Người chế biến không nên dựa vào màu sắc, mùi vị hay cảm quan để kết luận măng đã an toàn.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngộ độc sau khi ăn măng như buồn nôn, nôn, đau đầu, chóng mặt, khó thở hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay, đặc biệt khi có triệu chứng nghiêm trọng.

Ăn măng thế nào để vừa ngon vừa an toàn?

Măng có thể làm phong phú thực đơn gia đình khi được chế biến đúng cách và ăn với lượng phù hợp. Người dùng nên ưu tiên món ít dầu mỡ, kết hợp đa dạng rau củ và nguồn protein, đồng thời kiểm soát lượng muối, đường trong quá trình nấu nướng.

Điều quan trọng nhất là không xem măng như thực phẩm có khả năng giảm cân, trị táo bón hay hạ cholesterol. Lợi ích dinh dưỡng phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn, trong khi việc sơ chế và nấu chín đúng cách là điều kiện cần thiết để hạn chế nguy cơ ngộ độc từ măng tươi.