Mùa kích cầu cuối năm: Siêu thị, hàng thiết yếu và cuộc chơi 'hệ sinh thái' mua sắm 30.000 tỷ đồng

Đằng sau sự nhộn nhịp đó là một nền tảng vững vàng hơn nhiều người nghĩ, sức mua nội địa đang bứt tốc theo số liệu chính thức, mở ra cả cơ hội lẫn cạm bẫy cho túi tiền từng gia đình.

Nền móng vững: Bán lẻ mười tháng vượt 6,6 triệu tỷ đồng

Trước khi nói đến các chương trình khuyến mãi, cần nhìn vào con số gốc. Theo Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng mười tháng năm 2026 theo giá hiện hành ước đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số liệu thống kê nhà nước, phản ánh toàn bộ thị trường bán lẻ cả online lẫn truyền thống, khác với các báo cáo riêng của sàn thương mại điện tử.

Trong tổng mức đó, bán lẻ hàng hóa, phần sát nhất với giỏ đi chợ và sắm đồ của gia đình, chiếm tỷ trọng lớn nhất và vẫn giữ nhịp tăng hai con số. Nhịp tăng cũng đang nhích dần đều, từ 13,3% của tám tháng lên 13,4% của chín tháng và 13,5% sau mười tháng, cho thấy sức mua không hạ nhiệt mà đang ấm lên đúng vào mùa cao điểm.

Con số này quan trọng vì nó bác bỏ hai lối nghĩ cực đoan. Một bên cho rằng người dân đang thắt lưng buộc bụng đến mức thị trường ảm đạm, bên kia lại tưởng cả nền tiêu dùng đã dịch chuyển hết lên mạng. Thực tế nằm ở giữa, tổng chi tiêu vẫn tăng mạnh, phần lớn giao dịch vẫn diễn ra ngoài đời thực tại chợ, siêu thị và cửa hàng, và chính nhóm hàng thiết yếu là trụ đỡ bền bỉ nhất của sức mua.

Với một gia đình, điều này nhắc rằng ngân sách cuối năm không nên dồn hết vào các đơn hàng online bắt mắt, mà cần giữ phần lớn cho nhu yếu phẩm, nơi chênh lệch giá và chất lượng giữa các kênh có thể tạo ra khoản tiết kiệm thật.

Siêu thị vào mùa, trọng tâm là nhu yếu phẩm

Ở kênh hiện đại, cuộc đua cuối năm đã khởi động. Những ngày đầu tháng 11, các hệ thống như AEON, Saigon Co.op, MM Mega Market và GO! cùng nhiều nhà bán lẻ liên tục triển khai chương trình khuyến mãi tập trung vào hàng thiết yếu, thời trang và mỹ phẩm, kết hợp giảm giá trực tiếp với ưu đãi theo nhóm hàng và các đợt mua sắm cao điểm.

Việc các nhà bán lẻ lớn chọn hàng thiết yếu làm mũi nhọn không phải ngẫu nhiên. Đây là nhóm có tần suất mua cao, ít phụ thuộc cảm hứng, và là lý do để khách bước vào siêu thị, từ đó phát sinh các giỏ hàng lớn hơn cho dịp lễ Tết.

Với người tiêu dùng, kênh siêu thị có lợi thế mà sàn online khó thay thế hoàn toàn ở nhóm hàng tươi sống và nhu yếu phẩm, đó là nhìn tận mắt, kiểm tra hạn dùng, so sánh trực tiếp và mua đúng lượng cần dùng mà không chịu phí vận chuyển hay rủi ro hàng không như mô tả. Khi các chương trình giảm giá theo nhóm hàng và các đợt mua sắm tập trung diễn ra, việc gom nhu yếu phẩm dùng dần trong tháng cao điểm có thể giúp hộ gia đình chốt được giá tốt cho những món vốn sẽ mua đằng nào cũng mua.

Ngược lại, chính không khí lễ hội và bày biện kích thích mua sắm cũng dễ đẩy giỏ hàng vượt nhu cầu, nên một danh sách mua sắm lập trước khi vào siêu thị vẫn là công cụ phòng vệ ngân sách đơn giản mà hiệu quả nhất.

Từ khuyến mãi đơn lẻ sang "hệ sinh thái" mua sắm

Điểm mới của mùa cuối năm 2026 nằm ở cách tổ chức. Để tạo sức bật cho thị trường những tháng cuối năm và hướng tới Tết Nguyên đán 2027, TPHCM triển khai chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm, tiêu dùng và dịch vụ mang tên "Vibrant HCMC, Shopping Season 2026", dự kiến khai mạc tối 11/11 tại khu vực trung tâm thành phố.

Chương trình mở đầu chuỗi hoạt động kích cầu, kết hợp các phiên livestream bán hàng quy mô lớn phối hợp cùng KOL và KOC để tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng trên nền tảng số, với tổng giá trị giao dịch kỳ vọng hơn 30.000 tỷ đồng. Cần hiểu rõ đây là con số kỳ vọng do ban tổ chức đặt ra, mang tính mục tiêu định hướng, chứ chưa phải kết quả đã đạt được.

Đáng chú ý hơn con số là tư duy đứng sau nó. Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, trọng tâm kích cầu dịp cuối năm là hình thành hệ sinh thái mua sắm, tiêu dùng và dịch vụ có tính liên kết, thay vì chỉ gia tăng khuyến mãi, giảm giá trong ngắn hạn. Cách tiếp cận này thể hiện ngay trong cách các ngành hàng và dịch vụ bắt tay nhau.

Mùa mua sắm năm nay ghi nhận sự kết nối giữa bán lẻ hàng hóa với du lịch và dịch vụ, khi Vietnam Airlines kích cầu du lịch Tết 2027 bằng giá vé ưu đãi chiều bay ngược cao điểm 666.000–888.000 đồng mỗi chặng đã gồm thuế phí trên một số đường bay, còn Saigontourist Group triển khai nhiều gói lưu trú, nghỉ dưỡng với mức giảm 10%–60% tùy đơn vị. Chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao lớn tại thành phố từ giữa tháng 11 đến giữa tháng 12 cũng được kỳ vọng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Hàm ý cho gia đình và tiểu thương

Với một gia đình, bức tranh này gợi mở một cách chi tiêu khôn ngoan hơn là chạy theo từng đợt giảm giá rời rạc. Khi mua sắm, du lịch và dịch vụ được thiết kế để đi cùng nhau, cơ hội tiết kiệm thật sự nằm ở chỗ gộp các nhu cầu đã có kế hoạch, chẳng hạn chốt vé máy bay về quê ăn Tết, đặt tour hoặc kỳ nghỉ sớm để hưởng giá ưu đãi và quà tặng, đồng thời tranh thủ các đợt khuyến mãi nhu yếu phẩm để tích trữ hợp lý.

Ở chiều ngược lại, cần cảnh giác với hiệu ứng lễ hội, bởi một hệ sinh thái được dựng lên chính là để kéo dài thời gian và tăng tổng chi tiêu của mỗi người, nên ranh giới giữa mua đúng nhu cầu và mua theo không khí rất dễ bị xóa nhòa.

Với tiểu thương và nhà bán nhỏ, mùa kích cầu liên kết vừa là cơ hội vừa là phép thử. Khi chính quyền và các hệ thống lớn chủ động tạo dòng khách và sự kiện, những hộ kinh doanh biết bám theo các chương trình chung, chuẩn bị nguồn hàng thiết yếu chất lượng và dịch vụ chu đáo có thể hưởng lợi từ sóng tiêu dùng này. Nhưng cũng cần nhìn thẳng rằng sân chơi được định hình bởi các nhà bán lẻ quy mô và nền tảng số, nên lợi thế của người bán nhỏ không nằm ở cuộc đua giảm giá, mà ở sự gần gũi với khách quen, hàng hóa đáng tin và khả năng phục vụ linh hoạt mà các chuỗi lớn khó làm được.

Mùa cuối năm, vì thế, không chỉ là mùa tiêu tiền, mà còn là dịp để mỗi gia đình và mỗi người bán đọc đúng sức mua đang ấm lên và chọn cho mình một chỗ đứng tỉnh táo trong đó.