Bảng chi tiêu của vợ chồng ở TP.HCM đi làm 15 năm, lương chưa tới 15 triệu: Muốn cắt giảm cũng khó

Khi thu nhập có hạn lại đang gánh thêm khoản nợ, suy nghĩ đầu tiên của nhiều gia đình là tìm cách thắt chặt chi tiêu – bởi đây được xem là con đường nhanh nhất để tạo ra phần dư, dùng trả nợ, tích lũy hay lập quỹ dự phòng.

Thế nhưng, không phải lúc nào “cắt giảm” cũng là lời giải hiệu quả. Câu chuyện của cặp vợ chồng đang sinh sống tại TP.HCM dưới đây là một ví dụ điển hình.

Đi làm 15 năm nhưng mức lương vẫn chỉ 14-15 triệu

Trong bài đăng trên hội nhóm quản lý chi tiêu, cô vợ cho biết, hai vợ chồng hiện sống tại TP.HCM, có 2 con, bé lớn 8 tuổi, bé nhỏ 2 tuổi. Cả hai đi làm từ sớm, tính đến nay cũng đã gần 15 năm lăn lộn nơi thành phố.

Thu nhập bình quân mỗi tháng của gia đình gồm: lương chính của chồng khoảng 15 triệu đồng, nếu tính cả tiền tăng ca thì đạt khoảng 18 triệu đồng/tháng. Vợ làm công việc văn phòng với mức lương 14 triệu đồng, ngoài ra làm thêm bên ngoài được khoảng 2–3 triệu đồng/tháng. Tổng thu nhập cả nhà dao động quanh mốc 35 triệu đồng/tháng.

“Thu nhập và chi tiêu trung bình mỗi tháng của nhà em đây, mong được mọi người góp ý xem làm sao cắt giảm được ạ” - Cô viết.

Nhìn vào bảng chi tiêu hiện tại, phần lớn ý kiến cho rằng gia đình này đã chi tiêu khá chặt chẽ, hầu hết đều là các khoản thiết yếu, rất khó để tiết kiệm thêm. Bên cạnh đó, điều khiến nhiều người băn khoăn hơn cả là mức thu nhập chưa tương xứng với gần 15 năm đi làm, đặt ra câu hỏi về bài toán tài chính dài hạn của gia đình này.

“Tiền nhà, tiền học con, tiền ăn uống ở TP.HCM như vậy là bình thường, không hề hoang phí. Vấn đề nằm ở thu nhập chứ không phải chi tiêu", một người chia sẻ.

"15 năm đi làm mà lương vẫn quanh mức này thì nên xem lại cơ hội nghề nghiệp, học thêm kỹ năng hoặc tìm nguồn thu phụ, chứ chi tiêu như vậy đã khá tiết kiệm rồi”, một người khuyên.

“Khi tiền vào nhiều hơn, mọi bài toán trả nợ, tích lũy hay quỹ dự phòng mới có lời giải lâu dài, chứ không thể mãi co kéo trong một ngân sách quá chật”, một người bày tỏ.

Chuyên gia nói gì?

Đánh giá bảng chi tiêu của cặp vợ chồng đang sinh sống tại TP.HCM, bà Đào Thị Lan - Cố vấn tài chính tại công ty CP Tư vấn đầu tư và quản lí tài sản cho rằng, đây là một trường hợp khá điển hình của nhiều gia đình. Dù chi tiêu không hoang phí, thậm chí khá chặt chẽ, nhưng vẫn rơi vào trạng thái “dư tiền mỏng” do thu nhập hạn chế và gánh nặng nợ kéo dài.

Phần lớn chi phí là thiết yếu, không nên cắt giảm

Theo bà Lan, nếu bóc tách từng nhóm chi tiêu, có thể thấy nhiều khoản đang ở mức hợp lý, thậm chí tiết kiệm so với mặt bằng sinh hoạt tại TP.HCM.

Cụ thể, chi phí học tập, sữa tã cho hai con khoảng 9 triệu đồng/tháng được xem là phù hợp với gia đình có con nhỏ. Khoản ăn uống, sinh hoạt chung 5 triệu đồng/tháng cũng ở mức tiết kiệm. Các chi phí điện nước, internet 1,1 triệu đồng hay báo hiếu hai bên nội ngoại 2 triệu đồng là những khoản mang tính thiết yếu và giá trị tinh thần, không nên cắt giảm để tránh ảnh hưởng đến chất lượng sống và tâm lý gia đình.

Ngoài ra, bảo hiểm nhân thọ 1 triệu đồng/tháng được chuyên gia đánh giá là mức vừa phải, không tạo áp lực lớn nhưng vẫn giúp gia đình duy trì một lớp bảo vệ tài chính cần thiết.

Một số khoản có thể tối ưu, nhưng không thể kỳ vọng giảm mạnh

Bên cạnh đó, chuyên gia cho rằng nhóm chi phí ăn uống bên ngoài và xăng xe của người chồng, khoảng 6 triệu đồng/tháng, là khoản có thể xem xét tối ưu. Tuy nhiên, đây là chi phí phát sinh do đặc thù công việc kỹ thuật, di chuyển nhiều, không cố định địa điểm, nên mang tính “bị động”, rất khó cắt sâu.

Giải pháp được đưa ra không phải là cắt bỏ, mà là khoanh trần chi tiêu, ví dụ giới hạn ở mức 5 triệu đồng/tháng. Gia đình có thể thống nhất thêm những biện pháp nhỏ như mang theo đồ ăn nhẹ, bánh, sữa, trái cây; hoặc phân chia rõ “ngày ăn ngoài – ngày tiết kiệm” để kiểm soát chi phí tốt hơn.

Với khoản hiếu hỷ – thăm hỏi – cho đi khoảng 1 triệu đồng/tháng, chuyên gia đánh giá đây là chi tiêu tích cực về mặt tình cảm, nhưng nên linh hoạt theo từng giai đoạn. Trong bối cảnh đang gánh nợ lớn, gia đình có thể tạm thời điều chỉnh xuống mức 500.000–700.000 đồng/tháng để giảm áp lực dòng tiền.

Nút thắt lớn nhất nằm ở cấu trúc nợ

Theo chuyên gia Đào Thị Lan, điểm đáng lo ngại nhất không nằm ở chi tiêu, mà ở cấu trúc nợ và kế hoạch trả nợ. Gia đình hiện còn khoảng 340 triệu đồng nợ, trong đó phần lớn là nợ người quen. Trong khi đó, mức trả gốc và lãi ngân hàng chỉ khoảng 1 triệu đồng/tháng là quá thấp so với tổng dư nợ.

“Điều này cho thấy gia đình chưa có một chiến lược trả nợ rõ ràng, dòng tiền chưa được ưu tiên cho mục tiêu xử lý nợ”, bà Lan phân tích.

Bà khuyến nghị gia đình nên đặt mục tiêu trả hết nợ trong vòng 3–4 năm, thay vì kéo dài tình trạng “trả cầm chừng”. Để làm được điều này, cần xây dựng một quỹ trả nợ bắt buộc khoảng 10 triệu đồng/tháng, bằng cách kết hợp tối ưu một số khoản chi (ăn ngoài, hiếu hỷ) và quan trọng hơn là tìm thêm nguồn thu nhập bổ sung từ chính kỹ năng, kinh nghiệm nghề nghiệp sẵn có.

Về tài sản là mảnh đất trị giá khoảng 550 triệu đồng, gia đình chưa cần bán vội trong bối cảnh thị trường chưa thuận lợi. Tuy nhiên, cần có kế hoạch rõ ràng với tài sản này, xem đây là “tài sản chờ thời” và chủ động tính toán phương án khai thác hoặc chuyển nhượng khi điều kiện phù hợp, thay vì để kéo dài trạng thái bị động.

Với cấu trúc chi tiêu hiện tại, gia đình đã tiết kiệm ở mức tương đối, dư địa cắt giảm không còn nhiều. Bài toán cốt lõi nằm ở việc nâng thu nhập và tái cấu trúc dòng tiền, đặc biệt là ưu tiên trả nợ.

“Nếu chỉ chăm chăm ‘co kéo’ trong một ngân sách vốn đã chật, áp lực tài chính sẽ khó được giải quyết triệt để. Chỉ khi dòng tiền vào được cải thiện, các mục tiêu trả nợ, tích lũy và an toàn tài chính mới có cơ hội thành hiện thực”, bà Đào Thị Lan kết luận.