Thanh tra chỉ ra loạt tồn tại tại Eximbank: Nợ có khả năng mất vốn chiếm gần 60%, khách hàng gửi tiền và cổ đông cần lưu ý gì?

Thanh tra chỉ ra tồn tại trong hoạt động cấp tín dụng

Ngày 4/6/2026, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Khu vực 2 đã ban hành Kết luận thanh tra số 51/KL-TTRA.VT về việc thanh tra Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, MCK: EIB, sàn HoSE) chi nhánh Bà Rịa-Vũng Tàu (Eximbank Bà Rịa-Vũng Tàu).

Theo kết luận, chi nhánh này còn một số tồn tại trong hoạt động cấp tín dụng, bao gồm công tác thẩm định, xét duyệt cho vay; kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay; kiểm tra, giám sát sau cấp bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh tạm ứng.

Thanh tra NHNN xác định các tồn tại nêu trên xuất phát từ việc chưa tuân thủ đầy đủ quy định về cho vay, quy trình cấp tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và quy định nội bộ của Eximbank.

Các nội dung được chỉ ra đều liên quan đến quy trình quản lý và kiểm soát rủi ro tín dụng - lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với chất lượng tài sản của các tổ chức tín dụng.

Đáng chú ý, kết luận thanh tra được công bố trong bối cảnh chất lượng tín dụng của Eximbank đang nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ thị trường khi nợ xấu tiếp tục gia tăng trong quý đầu năm 2026.

Theo cơ quan thanh tra, trách nhiệm đối với các tồn tại, hạn chế nêu trên thuộc Ban Giám đốc Chi nhánh, các phòng nghiệp vụ có liên quan và các cá nhân được giao nhiệm vụ trực tiếp trong từng thời kỳ.

Trên cơ sở đó, Thanh tra NHNN Khu vực 2 đã đưa ra 6 kiến nghị yêu cầu Eximbank Bà Rịa - Vũng Tàu thực hiện nhằm khắc phục các tồn tại, hạn chế, bảo đảm hoạt động an toàn và tuân thủ quy định.

Lợi nhuận giảm gần 60%, nợ xấu vượt ngưỡng 3%

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, Eximbank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 338 tỷ đồng, giảm gần 60% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh. Trong quý I, Eximbank đã trích lập gần 319 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng, cao gấp khoảng 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Việc gia tăng trích lập dự phòng đã ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh của ngân hàng trong quý đầu năm, dù các hoạt động cốt lõi vẫn duy trì tăng trưởng.

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản của Eximbank đạt 269.958 tỷ đồng, gần như đi ngang so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng đạt 189.347 tỷ đồng, tăng khoảng 3%, trong khi tiền gửi khách hàng đạt 182.148 tỷ đồng, tăng 3%.

Theo tài liệu Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Eximbank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất 5.188 tỷ đồng trong năm nay. Với kết quả đạt được trong quý I, ngân hàng mới hoàn thành khoảng 6,5% kế hoạch năm.

Trong khi đó, tổng nợ xấu của Eximbank (gồm nợ nhóm 3, 4 và 5) tại thời điểm cuối quý I/2026 đạt 5.807 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm.

Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay tăng từ 2,87% lên 3,07%, vượt ngưỡng 3%. Đây là một trong những chỉ tiêu được giới đầu tư theo dõi sát khi đánh giá chất lượng tài sản và mức độ rủi ro tín dụng của ngân hàng.

Nợ nhóm 5 chiếm gần 60%, nhà đầu tư cần theo dõi gì?

Đi sâu vào cơ cấu nợ xấu, nợ nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn - hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục nợ xấu của Eximbank.

Cụ thể, nợ nhóm 5 của ngân hàng đạt 3.362 tỷ đồng, tương đương khoảng 58% tổng nợ xấu. Đây là nhóm nợ có mức độ rủi ro cao nhất trong hệ thống phân loại nợ và thường đòi hỏi tỷ lệ trích lập dự phòng lớn nhất.

Bên cạnh đó, dù đã tăng mạnh chi phí dự phòng trong quý I, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của Eximbank lại giảm từ khoảng 44% đầu năm xuống còn 38% vào cuối tháng 3/2026.

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm phản ánh quy mô nợ xấu tăng nhanh hơn so với mức dự phòng mà ngân hàng đang duy trì. Đây là một trong những chỉ tiêu được giới đầu tư quan tâm bởi phản ánh khả năng tạo lập nguồn lực dự phòng để ứng phó với các khoản nợ có vấn đề.

Theo các chuyên gia, việc nợ xấu vượt ngưỡng 3%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu suy giảm và cơ cấu nợ xấu tập trung lớn ở nhóm nợ có khả năng mất vốn cho thấy chất lượng tín dụng sẽ tiếp tục là vấn đề cần được theo dõi tại Eximbank trong thời gian tới.

Đối với cổ đông và nhà đầu tư, điều cần quan tâm không chỉ là tốc độ tăng trưởng tín dụng hay quy mô tài sản, mà còn là khả năng kiểm soát nợ xấu, hiệu quả trích lập dự phòng và kết quả thực hiện các kiến nghị của cơ quan thanh tra. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng lợi nhuận và chất lượng tăng trưởng của ngân hàng trong các quý tiếp theo.

Trong khi đó, đối với người gửi tiền và khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng, các số liệu công bố hiện nay chưa cho thấy dấu hiệu ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản hay mức độ an toàn hoạt động của Eximbank.

Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố lãi suất và các chương trình ưu đãi, chất lượng tài sản, năng lực quản trị rủi ro và mức độ minh bạch thông tin vẫn là những yếu tố quan trọng cần được theo dõi khi đánh giá một tổ chức tín dụng.