Tài khoản ngân hàng bỗng dưng 'đóng băng': 6 nguyên nhân nhiều người không ngờ tới

Phân biệt "tạm khóa" và "phong tỏa" tài khoản

Không ít người rơi vào tình huống mở ứng dụng ngân hàng để chuyển khoản, thanh toán hóa đơn nhưng bất ngờ nhận thông báo "giao dịch bị từ chối" hoặc "tài khoản đã bị khóa". Điều đáng nói là nhiều trường hợp hoàn toàn không biết nguyên nhân đến từ đâu.

Nhiều người thường gọi chung là "khóa tài khoản", nhưng trên thực tế có 2 hình thức khác nhau.

Thứ nhất là tạm khóa hoặc tạm dừng giao dịch. Đây là biện pháp mang tính tạm thời, chủ yếu hạn chế chiều chi tiền ra khỏi tài khoản. Trong nhiều trường hợp, người dùng vẫn có thể nhận tiền vào nhưng không thể chuyển khoản hoặc rút tiền cho đến khi khắc phục nguyên nhân.

Nghiêm trọng hơn là phong tỏa tài khoản ngân hàng. Khi đó, toàn bộ hoặc một phần số tiền trong tài khoản bị "đóng băng", không thể thực hiện cả giao dịch nhận và chuyển tiền trong phạm vi bị phong tỏa theo quy định của pháp luật.

Trên thực tế, những tình trạng này có thể đến từ nhiều lý do khác nhau, từ lỗi người dùng, quy định pháp luật đến các biện pháp phòng chống gian lận của ngân hàng...

6 nguyên nhân có thể khiến tài khoản ngân hàng bị khóa

Người dùng chủ động khóa hoặc vi phạm quy định bảo mật

Đây là nguyên nhân phổ biến và cũng dễ xử lý nhất.

Không ít người chủ động yêu cầu ngân hàng khóa tài khoản khi làm mất thẻ ATM, mất điện thoại hoặc nghi ngờ lộ thông tin đăng nhập Internet Banking.

Ngoài ra, hệ thống ngân hàng cũng tự động kích hoạt cơ chế bảo vệ nếu phát hiện rủi ro, chẳng hạn nhập sai mã PIN, mật khẩu hoặc mã xác thực quá số lần cho phép (thường từ 3-5 lần). Một số ngân hàng cũng có thể tạm khóa các tài khoản không phát sinh giao dịch trong thời gian dài nhằm giảm thiểu nguy cơ bị lợi dụng.

Chưa cập nhật thông tin định danh hoặc sinh trắc học

Đây là nguyên nhân khiến nhiều khách hàng bị hạn chế giao dịch trong thời gian gần đây.

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng phải thường xuyên rà soát và cập nhật thông tin khách hàng (KYC). Nếu người dùng không cập nhật căn cước công dân gắn chip hoặc các thông tin định danh theo yêu cầu, ngân hàng có thể tạm ngừng một số dịch vụ.

Bên cạnh đó, nhiều giao dịch chuyển tiền trực tuyến có giá trị lớn hiện bắt buộc phải xác thực bằng dữ liệu sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất việc đăng ký khuôn mặt hoặc vân tay theo hướng dẫn của ngân hàng, khách hàng có thể không thực hiện được các giao dịch vượt hạn mức quy định.

Hệ thống phát hiện giao dịch bất thường

Các ngân hàng hiện đều sử dụng hệ thống giám sát tự động nhằm phát hiện dấu hiệu gian lận.

Nếu tài khoản đột ngột nhận hoặc chuyển số tiền lớn bất thường so với lịch sử giao dịch, thực hiện nhiều giao dịch liên tiếp trong thời gian ngắn hoặc có dấu hiệu liên quan đến hành vi lừa đảo, rửa tiền, cờ bạc..., hệ thống có thể tự động tạm khóa để xác minh.

Ngoài ra, khi xảy ra nhầm lẫn trong quá trình chuyển tiền, chẳng hạn người khác chuyển nhầm vào tài khoản của bạn, ngân hàng cũng có thể tạm thời hạn chế giao dịch để phục vụ quá trình tra soát.

Chậm thanh toán nợ hoặc phát sinh nghĩa vụ tài chính

Nếu chủ tài khoản có khoản vay quá hạn hoặc nợ thẻ tín dụng kéo dài mà chưa thanh toán, ngân hàng có quyền áp dụng các biện pháp theo hợp đồng tín dụng đã ký.

Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể tự động trích tiền trong tài khoản thanh toán để thu hồi nợ hoặc tạm khóa tài khoản nhằm yêu cầu khách hàng hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi tiếp tục sử dụng dịch vụ bình thường.

Tài khoản bị phong tỏa theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền

Đây là trường hợp nghiêm trọng nhất.

Khi có quyết định của cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan thi hành án, ngân hàng bắt buộc phải phong tỏa tài khoản theo đúng quy định pháp luật.

Việc phong tỏa thường nhằm phục vụ điều tra, giải quyết tranh chấp, thi hành án hoặc xử lý các vụ việc liên quan đến kinh tế, dân sự và hình sự. Trong những trường hợp này, ngân hàng không thể tự ý mở khóa nếu chưa có quyết định mới từ cơ quan có thẩm quyền.

Phát sinh tranh chấp giữa các đồng chủ tài khoản

Đây là tình huống ít gặp nhưng vẫn có thể xảy ra đối với các tài khoản có nhiều người đồng sở hữu.

Nếu giữa các chủ tài khoản phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng hoặc quyền sở hữu và một bên gửi yêu cầu tạm ngừng giao dịch, ngân hàng có thể phong tỏa tài khoản cho đến khi tranh chấp được giải quyết hoặc có quyết định từ cơ quan có thẩm quyền.

Nên làm gì khi phát hiện tài khoản bị khóa?

Điều quan trọng nhất là không nên tự suy đoán nguyên nhân hay liên tục thử đăng nhập, chuyển khoản vì có thể khiến tình trạng kéo dài hơn.

Ngay khi phát hiện tài khoản không thể giao dịch, người dùng nên liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng hoặc đến chi nhánh ngân hàng nơi mở tài khoản để được kiểm tra. Trong đa số trường hợp, ngân hàng sẽ hướng dẫn khách hàng cập nhật thông tin, xác thực danh tính hoặc hoàn thiện các thủ tục cần thiết để khôi phục quyền giao dịch.

Bên cạnh đó, người dùng nên thường xuyên cập nhật giấy tờ tùy thân, đăng ký sinh trắc học theo yêu cầu, theo dõi thông báo từ ngân hàng và tuyệt đối không cho thuê, cho mượn hoặc mua bán tài khoản để hạn chế nguy cơ bị khóa hoặc phong tỏa ngoài ý muốn.