Chính sách mới về doanh nghiệp: Người dân được lợi gì, ai sẽ phải chịu trách nhiệm?

Giảm hồ sơ, đẩy mạnh đăng ký doanh nghiệp trực tuyến

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Một trong những điểm đáng chú ý là việc đẩy mạnh số hóa thủ tục, giảm giấy tờ hành chính cho cá nhân, tổ chức khi thành lập hoặc thay đổi thông tin doanh nghiệp.

Theo quy định mới, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ được khai thác thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, thay vì yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải nộp lại nhiều loại giấy tờ đã có trong hệ thống.

Các giấy tờ như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký thuế, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, một số văn bản liên quan đến góp vốn, mua cổ phần... có thể được thay thế bằng việc khai thác dữ liệu điện tử khi hệ thống đáp ứng yêu cầu.

Trong trường hợp không thể khai thác thông tin hoặc dữ liệu chưa đầy đủ, chính xác, cơ quan đăng ký kinh doanh mới yêu cầu cá nhân, tổ chức bổ sung hồ sơ theo quy định.

Việc này được kỳ vọng giúp giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ, hạn chế việc người dân phải cung cấp nhiều lần cùng một loại giấy tờ trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Không được đứng tên thay người khác để góp vốn

Bên cạnh việc đơn giản hóa thủ tục, Nghị định 296/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định nhằm tăng tính minh bạch trong hoạt động góp vốn thành lập doanh nghiệp.

Theo đó, người thành lập doanh nghiệp, chủ sở hữu, cổ đông, thành viên công ty phải thực hiện đúng quy định về tài sản góp vốn và không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp.

Quy định này đặt trách nhiệm trực tiếp lên các cá nhân tham gia thành lập, sở hữu doanh nghiệp, yêu cầu họ kê khai trung thực thông tin và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hồ sơ đăng ký cũng như các báo cáo liên quan.

Việc siết trách nhiệm trong góp vốn được xem là một bước nhằm hạn chế tình trạng sử dụng người đứng tên hộ, che giấu chủ sở hữu thực sự hoặc tạo ra những giao dịch thiếu minh bạch trong hoạt động doanh nghiệp.

Đăng ký doanh nghiệp được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử

Một điểm mới khác là quy trình đăng ký doanh nghiệp qua mạng được sửa đổi theo hướng thuận tiện hơn cho người dân.

Theo đó, người nộp hồ sơ sẽ đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Nếu người nộp hồ sơ là người có thẩm quyền ký hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, việc kê khai thông tin có thể được thực hiện trực tiếp trên hệ thống. Một số giấy đề nghị, thông báo đã có nội dung kê khai trên hệ thống và chỉ yêu cầu người nộp hồ sơ ký xác nhận sẽ không phải tải lên lại dưới dạng văn bản điện tử.

Đối với các tài liệu khác trong hồ sơ, người thực hiện thủ tục vẫn phải bảo đảm được ký theo quy định, thể hiện dưới dạng văn bản điện tử và tải lên hệ thống.

Sau khi hoàn tất kê khai, thanh toán phí, lệ phí (nếu có) và xác thực điện tử, người nộp hồ sơ sẽ nhận được giấy tiếp nhận và thông báo kết quả xử lý trực tuyến.

Quy trình này cũng áp dụng với trường hợp người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, với yêu cầu cung cấp đầy đủ hồ sơ điện tử theo quy định.

Kết nối dữ liệu giữa đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế

Theo Nghị định mới, thông tin đăng ký doanh nghiệp trên hệ thống quốc gia sẽ được truyền sang hệ thống ứng dụng đăng ký thuế để tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ tiếp nhận, xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và trả kết quả trên hệ thống. Người nộp hồ sơ có thể đăng nhập để theo dõi tình trạng xử lý và nhận phản hồi điện tử.

Quy định này được kỳ vọng giúp giảm thủ tục trung gian, hạn chế việc doanh nghiệp phải thực hiện nhiều bước riêng biệt khi đăng ký kinh doanh và hoàn thiện nghĩa vụ liên quan đến thuế.

Hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch hơn

Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 23/7/2026, đánh dấu thêm một bước trong quá trình cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp.

Với doanh nghiệp và người dân, thay đổi lớn nhất là giảm yêu cầu cung cấp hồ sơ giấy, tăng khả năng thực hiện thủ tục trực tuyến. Với cơ quan quản lý, việc kết nối dữ liệu giúp nâng cao khả năng kiểm soát thông tin, đồng thời hạn chế tình trạng kê khai thiếu chính xác trong quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp.

Việc kết hợp giữa đơn giản hóa thủ tục và tăng trách nhiệm pháp lý của người góp vốn được kỳ vọng tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, nhưng vẫn bảo đảm tính minh bạch, an toàn trong quản lý doanh nghiệp.