3 loại bánh ngọt quen mặt nhưng gây áp lực lớn lên tuyến tụy, bác sĩ cảnh báo nên dùng thật chừng mực

Bà Vương (46 tuổi, Trung Quốc) là người có thói quen dùng đồ ngọt hằng ngày. Những dịp lễ Tết hay tụ họp gia đình, bà thường tự tay làm mứt, bánh kem và các loại bánh bảo quản được lâu để dùng dần hoặc mang biếu. “Ăn chút ngọt cho vui miệng, có gì nghiêm trọng đâu”, bà từng nghĩ như vậy, ngay cả khi kết quả khám sức khỏe cho thấy đường huyết bắt đầu tăng.

Tuy nhiên, trong các lần tái khám, bác sĩ liên tục khuyên bà hạn chế một số loại bánh ngọt quen thuộc, bởi chúng có thể khiến tuyến tụy phải hoạt động quá mức trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và đái tháo đường.

Tuyến tụy – cơ quan dễ “kiệt sức” nếu bị quá tải

Tuyến tụy đảm nhiệm vai trò sản xuất insulin – hormone giúp kiểm soát lượng đường trong máu, đồng thời tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng. Khi cơ thể thường xuyên tiếp nhận lượng đường cao, tuyến tụy buộc phải tiết insulin liên tục. Về lâu dài, cơ quan này có thể suy giảm chức năng mà không biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu.

Chính vì vậy, một số loại bánh ngọt tưởng chừng vô hại lại được các bác sĩ “điểm mặt gọi tên” là không nên dùng thường xuyên.

Mứt – ngọt đậm nhưng nhiều rủi ro

Mứt là món ăn quen thuộc trong các dịp lễ, thường được dùng kèm trà hoặc làm quà biếu. Để có thể bảo quản lâu và giữ vị ngọt đặc trưng, mứt thường được sên với lượng đường rất lớn. Khi ăn vào, lượng đường này nhanh chóng làm tăng glucose trong máu, buộc tuyến tụy phải hoạt động liên tục để tiết insulin điều hòa.

Việc sử dụng mứt thường xuyên khiến tuyến tụy rơi vào trạng thái “làm việc quá sức”. Đáng chú ý, hàm lượng đường trong mứt thường cao hơn nhiều so với trái cây tươi, nên dù ăn không nhiều mỗi lần, tác động tích lũy theo thời gian vẫn rất đáng lo ngại.

Bánh kem – sự kết hợp bất lợi cho chuyển hóa

Bánh kem hấp dẫn nhờ lớp kem béo ngậy và cốt bánh mềm ngọt. Tuy nhiên, đây lại là sự kết hợp không có lợi cho tuyến tụy. Đường tinh luyện làm tăng nhu cầu tiết insulin, trong khi chất béo bão hòa từ kem sữa có thể làm giảm hiệu quả hoạt động của insulin.

Theo thời gian, tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn để bù đắp, nhưng khả năng kiểm soát đường huyết lại kém dần. Ngoài ra, bánh kem thường thiếu chất xơ và vi chất dinh dưỡng, khiến đường huyết tăng nhanh rồi hạ đột ngột, càng tạo thêm áp lực cho cơ quan này.

Bánh ngọt để lâu – nguy cơ khó nhận biết

Không ít gia đình có thói quen trữ bánh ngọt, miễn là còn hạn sử dụng thì vẫn tiếp tục ăn. Tuy nhiên, bánh để lâu có thể đã xảy ra quá trình oxy hóa chất béo hoặc biến đổi cấu trúc đường, khiến cơ thể khó chuyển hóa hơn. Một số sản phẩm còn chứa chất bảo quản và phụ gia, tiềm ẩn ảnh hưởng lâu dài đến quá trình trao đổi chất và chức năng tuyến tụy.

Điều đáng lo là những thay đổi này không dễ nhận biết bằng mùi hay vị, khiến người tiêu dùng dễ chủ quan và tiếp tục sử dụng trong thời gian dài.

Ăn đồ ngọt thế nào để giảm hại tuyến tụy?

Theo các chuyên gia, không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn bánh ngọt khỏi khẩu phần, nhưng cần kiểm soát tần suất và lựa chọn hợp lý. Nên ưu tiên các loại bánh làm từ bột nguyên cám, ít đường, có bổ sung hạt và chất xơ. Với mứt, có thể chọn loại ít đường hoặc sử dụng chất tạo ngọt tự nhiên với liều lượng phù hợp.

Sau khi ăn đồ ngọt, việc kết hợp thêm rau xanh, yến mạch hoặc uống trà không đường có thể giúp làm chậm quá trình tăng đường huyết. Quan trọng nhất, bánh ngọt nên là món thưởng thức thỉnh thoảng, thay vì thói quen hằng ngày, để tuyến tụy có thời gian “nghỉ ngơi”.

Những món bánh quen thuộc có thể mang lại cảm giác ngon miệng tức thì, nhưng nếu sử dụng thiếu kiểm soát, chúng có thể âm thầm gây tổn hại sức khỏe chuyển hóa. Lựa chọn thông minh và lắng nghe cơ thể chính là cách bền vững nhất để bảo vệ tuyến tụy và giảm nguy cơ đái tháo đường về lâu dài.