Xuất khẩu năm 2027: Doanh nghiệp Việt cần chọn gì để không lỡ nhịp thị trường?

Vậy sang năm 2027, đâu là những mặt hàng có triển vọng xuất khẩu? Thị trường nào đáng để doanh nghiệp Việt quan tâm và cần chuẩn bị gì để đón đầu đơn hàng?

Tại hội thảo trực tuyến “2027 Xuất khẩu gì?” do Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO tổ chức vào ngày 5/11, ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO VIETGO, đã phân tích những xu hướng đáng chú ý của thương mại toàn cầu, đồng thời chỉ ra các nhóm hàng có tiềm năng và hướng đi cho doanh nghiệp Việt Nam.

Xuất khẩu tăng trưởng mạnh, nhưng cơ hội không tự đến

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO VIETGO, trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã đạt khoảng 1.000 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt gần 500 tỷ USD.

Từ kết quả này, ông Việt dự báo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm có thể vượt 1.200 tỷ USD. Riêng xuất khẩu có khả năng đạt 570 - 600 tỷ USD, với mức tăng trưởng khoảng 20% so với năm 2025.

Những con số này cho thấy quy mô và sức bật của hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, điều đáng quan tâm không chỉ là kim ngạch tăng bao nhiêu mà còn là doanh nghiệp Việt có thể tận dụng được bao nhiêu cơ hội từ sự dịch chuyển của thị trường.

Ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng Việt Nam đang có ba lợi thế quan trọng. Thứ nhất là môi trường chính trị và kinh tế ổn định, tạo điều kiện để đối tác quốc tế xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn.

Thứ hai là vị trí địa lý và lợi thế logistics. Với đường bờ biển dài, nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế, cùng khoảng cách vận chuyển nội địa tương đối thuận lợi ở nhiều khu vực, Việt Nam có điều kiện kết nối hàng hóa với các thị trường lớn.

Thứ ba là mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA). Theo ông Việt, Việt Nam hiện có 18 FTA có hiệu lực, mở ra cơ hội hưởng ưu đãi thuế quan cho hàng hóa xuất khẩu khi đáp ứng các điều kiện liên quan.

Đây là những lợi thế đáng kể, nhưng không phải cứ có FTA là hàng hóa tự động bán chạy. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu của từng thị trường. Nói cách khác, lợi thế chính sách chỉ phát huy giá trị khi doanh nghiệp biết cách sử dụng.

Theo phân tích tại hội thảo, năm 2027 có thể tiếp tục chịu tác động từ năm yếu tố lớn: Cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung, xung đột Nga - Ukraine và Trung Đông, tốc độ đô thị hóa tại Ấn Độ, nhu cầu nhu yếu phẩm và nhu cầu năng lượng, vật liệu xây dựng.

Những biến động này không chỉ làm thay đổi giá cả mà còn tác động trực tiếp đến nguồn cung, tuyến vận tải và quyết định mua hàng của các nhà nhập khẩu.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp quốc tế có xu hướng tìm kiếm nhà cung cấp mới, đa dạng hóa nguồn hàng và dịch chuyển hoạt động đầu tư. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có cơ hội đón thêm đơn hàng, thu hút hợp tác sản xuất và liên doanh với đối tác nước ngoài.

Các nhóm hàng như đồ gỗ nội ngoại thất, dệt may, giày dép, linh kiện điện tử, linh kiện ô tô, tàu thuyền và băng tải được ông Việt đánh giá có triển vọng.

Tuy nhiên, cơ hội đi kèm không ít thách thức. Cước vận tải biển tăng cao do xung đột địa chính trị đang khiến nhiều doanh nghiệp khó giao hàng đúng hạn. Ông Việt dẫn ví dụ, cước vận chuyển container 40 feet đi Trung Đông trước đây khoảng 1.500 - 2.000 USD, nay đã tăng lên 4.000 - 6.000 USD, thậm chí có thời điểm doanh nghiệp không đặt được chỗ trên tàu.

Với những mặt hàng tươi sống, thời gian vận chuyển và khả năng bảo quản càng trở thành yếu tố sống còn. Hàng có thể đã tìm được người mua nhưng nếu không có chỗ trên tàu, doanh nghiệp vẫn phải chịu cảnh tồn kho, phát sinh chi phí và nguy cơ hư hỏng.

Bởi vậy, theo ông Việt, doanh nghiệp xuất khẩu không thể chỉ quan tâm đến giá bán và sản lượng. Khả năng chủ động booking, kiểm soát chi phí logistics và duy trì lịch giao hàng cũng quyết định sức cạnh tranh.

Đón sóng xuất khẩu 2027: Đừng chỉ bán thứ mình có

Một trong những thông điệp đáng chú ý tại hội thảo là doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “bán cái mình có” sang “bán cái khách hàng cần”.

CEO VIETGO Nguyễn Tuấn Việt cho rằng không ít doanh nghiệp đầu tư chế biến sản phẩm theo suy nghĩ của mình nhưng chưa tìm hiểu kỹ nhu cầu thực tế. Trường hợp các hợp tác xã thanh long chuyển sang sản xuất bánh quy, bánh phồng, mứt, kẹo và nhiều sản phẩm khác là một ví dụ.

Dù có thêm sản phẩm chế biến, đầu ra vẫn khó khăn nếu người mua quốc tế chưa có nhu cầu hoặc chưa quen với những mặt hàng đó.

Theo vị chuyên gia, doanh nghiệp nên tiếp tục khai thác thị trường thanh long tươi, đồng thời phát triển thanh long sấy để phục vụ nhóm khách hàng vốn đã có nhu cầu đối với trái cây sấy. Không nên mang sản phẩm mới chào bán cho nhóm khách hàng vốn chỉ tìm mua trái cây tươi.

Cũng với mặt hàng thanh long, ông Việt lưu ý doanh nghiệp không nên đánh đồng thương lái biên giới Trung Quốc với các tập đoàn nhập khẩu lớn tại Bắc Kinh, Thượng Hải hay Hàng Châu. Đây là những nhóm khách hàng có cách mua hàng, yêu cầu dịch vụ và khả năng chi trả khác nhau.

Bài học ở đây khá rõ: Muốn bán được giá tốt, doanh nghiệp phải tìm đúng phân khúc khách hàng, thay vì chỉ chạy theo những đơn hàng dễ tiếp cận.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể lựa chọn giữa hai hướng xuất khẩu B2B truyền thống và bán lẻ qua Amazon. Với B2B, doanh nghiệp thường bán số lượng lớn, giá trị đơn hàng cao nhưng đòi hỏi nghiệp vụ ngoại thương. Trong khi đó, bán lẻ qua Amazon có thể đem lại biên lợi nhuận cao hơn nhưng phải tự xử lý kho bãi, tồn hàng, thanh toán và vận chuyển từng đơn.

Để đón đầu cơ hội, ông Nguyễn Tuấn Việt khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng cơ sở dữ liệu khách hàng quốc tế, tham gia các chương trình đào tạo và kết nối cộng đồng xuất khẩu.

VIETGO hiện có khoảng 80.000 khách hàng quốc tế sau 21 năm hoạt động, đồng thời đã đào tạo gần 20.000 học viên qua các khóa học và xây dựng cộng đồng khoảng 2.000 doanh nghiệp xuất khẩu. Theo ông, đây là những nguồn lực doanh nghiệp có thể tham khảo để tìm kiếm đối tác, học hỏi kinh nghiệm và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Một điểm khác được ông Việt nhấn mạnh là thời điểm chốt đơn hàng cuối năm. Khoảng thời gian còn lại của tháng 11 và tháng 12, trước kỳ nghỉ Noel và Tết Dương lịch, được xem là giai đoạn quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và chuẩn bị đơn hàng cho năm 2027.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tăng cường năng lực cung ứng, bổ sung vốn, đầu tư công nghệ và chủ động tìm kiếm cơ hội liên doanh với đối tác nước ngoài. Một vấn đề khác là cần phát triển hệ thống dự báo thị trường theo mùa vụ, giúp doanh nghiệp biết thị trường nào đang cần sản phẩm gì để chuẩn bị nguồn hàng từ sớm.

Đó mới là cách để hàng Việt không chỉ tìm được đơn hàng, mà còn giữ được khách hàng và xây dựng vị thế trên thị trường quốc tế.