Quảng cáo 'số 1', 'duy nhất': Thẩm mỹ viện Quốc tế MAYA phải chứng minh đến đâu?
Việc sử dụng các cụm từ "số 1", "nhất", "duy nhất", "an toàn và hiệu quả nhất" trong quảng cáo dịch vụ của Thẩm mỹ viện Quốc tế MAYA không chỉ là vấn đề câu chữ, mà kéo theo yêu cầu về tài liệu chứng minh, phạm vi so sánh và trách nhiệm với người tiêu dùng.
Quảng cáo dùng từ 'số 1', 'nhất': Thẩm mỹ viện Quốc tế MAYA dựa vào đâu để khẳng định?
Vi phạm trong khám chữa bệnh và quảng cáo, nhiều thẩm mỹ viện bị xử phạt
Bộ Y tế lên tiếng về nghi vấn 'kẽ hở' quản lý sau vụ mỹ phẩm tại Thẩm mỹ viện Mailisa
Mới đây, Tạp chí Tiếp thị và Gia đình có bài viết về việc Thẩm mỹ viện Quốc tế MAYA - thuộc Công ty TNHH Thẩm mỹ viện Quốc tế MAYA (TMV MAYA) sử dụng nhiều cụm từ mang tính tuyệt đối trong quảng cáo như "số 1", "nhất", "duy nhất", "tiên tiến nhất", "an toàn và hiệu quả nhất hiện nay", cùng những tuyên bố như "trẻ hóa 7-10 tuổi sau 1 lần điều trị".
Những thông điệp này đặt ra câu hỏi về căn cứ mà doanh nghiệp sử dụng để khẳng định vị trí, chất lượng và hiệu quả dịch vụ.
Theo luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, pháp luật không cho phép doanh nghiệp tùy ý sử dụng các từ ngữ mang tính tuyệt đối nếu không có tài liệu hợp pháp chứng minh.
Không thể tự phong "số 1", "duy nhất"
Khoản 11 Điều 8 Luật Quảng cáo quy định việc sử dụng các từ "nhất", "duy nhất", "tốt nhất", "số một" hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh là hành vi bị cấm.
Theo luật sư Diệp Năng Bình, tài liệu chứng minh không thể được hiểu là bất kỳ bảng khảo sát, giấy chứng nhận hay kết quả bình chọn nào do doanh nghiệp tự đưa ra.
Pháp luật ghi nhận hai nhóm tài liệu chủ yếu: kết quả khảo sát thị trường của tổ chức được thành lập, hoạt động hợp pháp và có chức năng nghiên cứu thị trường; hoặc giấy chứng nhận do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp trong các cuộc thi, triển lãm, giải thưởng có quy mô toàn quốc, khu vực hoặc quốc tế.
Các tài liệu này phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, trung thực, không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
"Nếu doanh nghiệp sử dụng các tuyên bố mang tính tuyệt đối như 'số 1', 'duy nhất', 'tiên tiến nhất', 'an toàn và hiệu quả nhất' nhưng không có tài liệu hợp pháp đáp ứng các điều kiện thì có cơ sở xác định nội dung quảng cáo thuộc trường hợp bị cấm", luật sư Diệp Năng Bình nhận định.
"Số 1" phải là số 1 về tiêu chí nào?
Các tuyên bố như "Xóa bọng mắt số 1 Hà Nội", "Viện thẩm mỹ số 1 Việt Nam" hay "công nghệ trị mụn duy nhất tại Việt Nam" không thể được sử dụng theo cách chung chung hoặc dựa trên tiêu chí do doanh nghiệp tự đặt ra.
Theo luật sư Bình, phạm vi và tiêu chí của tuyên bố phải xác định được và tương ứng với tài liệu chứng minh. "Số 1 Hà Nội" phải có căn cứ ở phạm vi Hà Nội, "số 1 Việt Nam" phải có căn cứ trên phạm vi toàn quốc; còn "duy nhất tại Việt Nam" phải chứng minh tính độc bản trong phạm vi Việt Nam.
Quan trọng hơn, phải xác định "số 1" về tiêu chí nào, như số lượng khách hàng, doanh thu, thị phần, kết quả điều trị hay công nghệ.
"Một tuyên bố 'số 1' hợp pháp phải trả lời được đồng thời: số 1 về cái gì, trong phạm vi nào, so với đối tượng nào và được xác lập vào thời điểm nào", luật sư phân tích.
Kết quả chứng minh cũng không thể được sử dụng vô thời hạn. Trên sản phẩm quảng cáo phải thể hiện rõ tên tài liệu, số, ký hiệu và thời gian công bố kết quả khảo sát hoặc thời gian cấp giấy chứng nhận; thời gian sử dụng tuyên bố phải phù hợp với thời hạn của tài liệu.
Hiệu quả càng cụ thể, yêu cầu chứng minh càng cao
Những thông điệp như "an toàn và hiệu quả nhất", "nhanh gấp 5 lần", "trẻ hóa 7-10 tuổi sau 1 lần điều trị" không chỉ liên quan đến từ "nhất", mà còn là những tuyên bố trực tiếp về chất lượng, công dụng và hiệu quả dịch vụ.
Khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo cấm quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, công dụng và các nội dung khác của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Theo luật sư Bình, các tuyên bố định lượng phải có cơ sở chuyên môn, khoa học tương ứng và chứng minh được điều kiện, phương pháp, đối tượng, phạm vi áp dụng.
"Không thể lấy ngôn ngữ quảng cáo để thay thế cho bằng chứng chuyên môn; càng đưa ra tuyên bố cụ thể về hiệu quả, tốc độ và độ an toàn thì yêu cầu chứng minh càng cao", luật sư Bình nhấn mạnh.
Theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 87/2026/NĐ-CP, hành vi sử dụng các từ "nhất", "duy nhất", "tốt nhất", "số một" hoặc từ ngữ tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Tùy nội dung và mức độ vi phạm, doanh nghiệp còn có thể phải cải chính, tháo gỡ hoặc xóa quảng cáo.
Thẩm mỹ có yếu tố y tế phải tuân thủ thêm quy định chuyên ngành
Với dịch vụ thẩm mỹ có bản chất là khám bệnh, chữa bệnh, doanh nghiệp không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Quảng cáo mà còn phải tuân thủ pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
Theo luật sư Diệp Năng Bình, quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh phải gắn với giấy phép hành nghề, giấy phép hoạt động và phạm vi chuyên môn được phê duyệt.
"Một cơ sở không thể dùng quảng cáo để mở rộng phạm vi chuyên môn hoặc đưa ra những cam kết về hiệu quả điều trị vượt ra ngoài năng lực, phạm vi chuyên môn được cấp phép", luật sư Bình cảnh báo.
Có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường, hình sự
Nếu quảng cáo không trung thực khiến người tiêu dùng hiểu sai và phát sinh thiệt hại, doanh nghiệp có thể phải bồi thường theo pháp luật dân sự. Luật Quảng cáo cũng ghi nhận quyền của người tiếp nhận quảng cáo yêu cầu bồi thường và khởi kiện khi sản phẩm, dịch vụ thực tế không đúng với nội dung quảng cáo.
Ở mức độ nghiêm trọng, hành vi quảng cáo gian dối còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 197 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, không phải mọi quảng cáo sai sự thật đều mặc nhiên bị xử lý hình sự; điều luật đặt ra điều kiện về việc người thực hiện đã từng bị xử phạt hành chính hoặc bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.
Từ góc độ bảo vệ người tiêu dùng, luật sư Diệp Năng Bình cho rằng người tiêu dùng cần đặc biệt thận trọng với những quảng cáo sử dụng ngôn ngữ tuyệt đối về vị trí, chất lượng và hiệu quả.
"Doanh nghiệp không chỉ cần nói đúng mà còn phải chứng minh được điều mình nói". Với các tuyên bố "số 1", "nhất", "duy nhất", căn cứ chứng minh phải làm rõ tiêu chí, phạm vi, đối tượng so sánh và thời điểm xác lập; với cam kết về hiệu quả, phải có cơ sở chuyên môn tương ứng.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) mới đây đã xử phạt hành chính mức tiền 200 triệu đồng đối với nhiều doanh nghiệp do có hành vi cung cấp thông tin quảng cáo sai lệch, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về vị thế và chất lượng sản phẩm.
Theo đó, Công ty Cổ phần Cosmos Japan Creation: Bị phạt 200 triệu đồng theo Quyết định số 175/QĐ-CT vì dùng khẩu hiệu quảng cáo "Trim ion – sự lựa chọn số 1 của người dùng Việt" cho máy lọc nước khi chưa có căn cứ chứng minh. Doanh nghiệp phải cải chính công khai trên website.
Công ty cổ phần Tập đoàn Bảo hiểm DBV: Bị phạt 200 triệu đồng do sử dụng các cụm từ "Top 1 Bảo hiểm xe cơ giới" và "Bảo hiểm xe cơ giới số 1 Việt Nam" không đúng thực tế.
Công ty TNHH Đầu tư Xuất nhập khẩu Hoan TT 200 triệu đồng do sử dụng thông tin quảng cáo chưa chính xác về sản phẩm Lotte Kid A+, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Liên quan đến nội dung quảng cáo có dấu hiệu vi phạm của TMV Quốc tế MAYA, Sở Y tế Hà Nội cho biết đã chuyển đến Phòng Kiểm tra để xác minh kiểm tra cơ sở và sớm phản hồi tới Tạp chí.
Toàn bộ hình ảnh, tài liệu về các quảng cáo có dấu hiệu vi phạm của TMV Quốc tế MAYA đã được Tạp chí Tiếp thị và Gia đình ghi nhận, sao chụp và sẽ chuyển đến Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.
