Nhiều người mê ăn cay nhưng không biết điều này: Nguy cơ ung thư có thật không?

Ăn cay là sở thích của không ít người Việt. Từ bát bún thêm vài lát ớt, món lẩu cay nồng đến những món ăn đậm vị vùng miền, vị cay đã trở thành một phần quen thuộc trong văn hóa ẩm thực. Tuy nhiên, cùng với sự yêu thích đó là nỗi lo kéo dài nhiều năm: Liệu ăn cay nhiều có làm tăng nguy cơ ung thư?

Ăn cay có thực sự gây ung thư?

Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định ăn cay là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư. Điều đó đồng nghĩa với việc ăn ớt hay các món cay không tự động khiến một người mắc bệnh ung thư.

Một số nghiên cứu quan sát từng ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thực phẩm quá cay với nguy cơ mắc một số bệnh lý đường tiêu hóa. Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa thống nhất và thường chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên, ăn đồ nướng cháy, thực phẩm lên men hoặc ăn quá nóng.

Nói cách khác, đồ cay không phải “thủ phạm” trực tiếp. Nguy cơ sức khỏe thường xuất hiện khi thói quen ăn cay đi kèm lối sống thiếu lành mạnh và kéo dài trong nhiều năm.

Thành phần tạo nên vị cay đặc trưng của ớt là capsaicin - một hợp chất tự nhiên có trong các loại ớt thuộc họ Capsicum.

Khi đi vào cơ thể, capsaicin kích thích các thụ thể cảm nhận nhiệt và đau có tên TRPV1 trên lưỡi và niêm mạc đường tiêu hóa. Não bộ sẽ hiểu nhầm rằng cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao, từ đó kích hoạt hàng loạt phản ứng như đỏ mặt, đổ mồ hôi, tăng tiết nước bọt hoặc tim đập nhanh hơn.

Đó là lý do nhiều người cảm thấy nóng ran sau khi ăn món cay, dù thực tế nhiệt độ thức ăn không hề cao.

Điều đáng chú ý là capsaicin không phải chất độc. Ngược lại, nhiều nghiên cứu còn cho thấy hợp chất này có đặc tính chống oxy hóa, kháng viêm và hỗ trợ giảm đau. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm thậm chí ghi nhận capsaicin có khả năng ức chế sự phát triển của một số dòng tế bào ung thư trong những điều kiện nhất định.

Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ để khẳng định ớt có tác dụng phòng chống ung thư ở người.

Những tác hại thực tế khi ăn quá cay

Dù không được xem là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư, việc lạm dụng đồ cay vẫn có thể tạo ra nhiều vấn đề sức khỏe đáng lưu ý.

Một trong những ảnh hưởng phổ biến nhất là tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Đồ ăn cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dạ dày dễ trào ngược lên trên, gây cảm giác nóng rát vùng ngực và cổ họng.

Với những người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS), đồ cay còn được xem là “chất xúc tác” làm tăng các triệu chứng đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy.

Ăn cay quá nhiều vào buổi tối cũng có thể khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ do nhiệt độ cơ thể tăng lên và hệ tiêu hóa phải hoạt động nhiều hơn.

Một tác động khác ít được chú ý là việc lạm dụng vị cay trong thời gian dài có thể khiến khẩu vị thay đổi. Nhiều người dần mất cảm nhận với các hương vị nhẹ nhàng hơn và có xu hướng ăn ngày càng đậm vị, kéo theo nguy cơ tiêu thụ quá nhiều muối hoặc gia vị không có lợi cho sức khỏe.

Ăn cay thế nào để vừa ngon vừa an toàn?

Các chuyên gia cho rằng không cần loại bỏ hoàn toàn đồ cay khỏi thực đơn nếu cơ thể vẫn dung nạp tốt. Điều quan trọng là ăn điều độ và biết lắng nghe phản ứng của cơ thể.

Để hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn, nên tránh ăn cay khi bụng đói vì lúc này niêm mạc dạ dày dễ bị kích ứng hơn. Đồng thời không nên duy trì chế độ ăn quá cay liên tục trong nhiều ngày.

Những người thường xuyên uống rượu bia hoặc hút thuốc lá càng cần thận trọng bởi sự kết hợp giữa các yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương đường tiêu hóa.

Bên cạnh đó, nên bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và uống đủ nước để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nóng rát dạ dày, tiêu chảy hoặc khó chịu kéo dài sau khi ăn cay, cần giảm mức độ cay và tham khảo ý kiến bác sĩ.

Đặc biệt, người mắc viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản hoặc các bệnh lý tiêu hóa mạn tính nên hạn chế các món ăn quá cay để tránh làm bệnh tiến triển nặng hơn.