7 cách giảm khói bụi và tác nhân ô nhiễm không khí trong nhà để bảo vệ đường hô hấp

Nhà đóng cửa vẫn có thể ô nhiễm

Ở trong nhà không đồng nghĩa với việc hoàn toàn tránh được ô nhiễm không khí. Khói thuốc, khói bếp, bụi, nấm mốc, hóa chất gia dụng hay khí thải từ các thiết bị đốt nhiên liệu đều có thể khiến chất lượng không khí trong nhà suy giảm.

Khói thuốc chứa nhiều hạt và chất gây ô nhiễm. Trong khi đó, hoạt động nấu nướng cũng có thể tạo ra bụi mịn và các loại khí gây ô nhiễm, đặc biệt khi sử dụng nhiên liệu và thiết bị không phù hợp.

Những khu vực ẩm ướt còn là môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển và phát tán bào tử vào không khí. Bụi trong nhà cũng không đơn thuần là những hạt bụi nhìn thấy bằng mắt thường mà có thể chứa mạt bụi, phấn hoa, vảy da thú nuôi và nhiều dị nguyên khác.

Bên cạnh đó, sơn, dung môi, chất tẩy rửa, sản phẩm tạo hương và một số hóa chất gia dụng có thể phát thải hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC).

Theo WHO, khoảng 2,1 tỉ người trên thế giới vẫn nấu ăn bằng bếp lửa trần, bếp kém hiệu quả hoặc nhiên liệu gây ô nhiễm như dầu hỏa, gỗ, than và chất thải nông nghiệp. Trong những ngôi nhà thông gió kém, nồng độ hạt mịn trong khói có thể cao gấp 100 lần mức cho phép. Những hạt nhỏ này có khả năng đi sâu vào phổi, thậm chí đi vào máu.

Vì vậy, thay vì chỉ tìm cách "lọc" không khí sau khi ô nhiễm đã xuất hiện, việc quan trọng hơn là giảm nguồn phát ngay từ đầu.

7 cách giảm tác nhân ô nhiễm trong nhà

Không hút thuốc trong nhà

Đây là một trong những cách đơn giản nhưng quan trọng nhất để giảm nguồn khói và các chất ô nhiễm trong không gian sống. Không hút thuốc trong nhà và ô tô cũng giúp hạn chế việc các thành viên khác phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Kiểm soát độ ẩm, xử lý nấm mốc

Những vị trí thấm dột, rò rỉ nước cần được sửa chữa sớm. Nhà tắm, nhà bếp và các khu vực dễ ẩm nên được giữ thông thoáng. Nếu phát hiện nấm mốc, cần xử lý cả phần nấm mốc lẫn nguyên nhân gây ẩm để hạn chế tình trạng tái phát.

Giảm bụi và dị nguyên tích tụ

Lau bề mặt bằng khăn ẩm và hút bụi định kỳ giúp hạn chế bụi phát tán trở lại không khí. Đặc biệt, thảm, rèm cửa, chăn ga và đồ nội thất bọc vải là những nơi dễ tích tụ bụi nên cần được vệ sinh thường xuyên và phù hợp.

Kiểm soát khói khi nấu ăn

Nên sử dụng quạt hút hoặc hệ thống thông khí đưa khí ra ngoài khi nấu nướng. Với các thiết bị sử dụng nhiên liệu, việc lắp đặt, vận hành và bảo trì đúng cách cũng rất quan trọng để hạn chế khí ô nhiễm tích tụ trong nhà.

Hạn chế nguồn phát VOC

Sơn, dung môi, chất tẩy rửa và các hóa chất gia dụng nên được sử dụng đúng hướng dẫn. Khi sử dụng sản phẩm có khả năng phát thải VOC, cần tăng thông gió phù hợp và đóng kín bao bì sau khi sử dụng.

Tăng thông gió đúng thời điểm

Khi chất lượng không khí bên ngoài phù hợp, mở cửa hoặc tăng trao đổi không khí có thể giúp giảm nồng độ một số chất ô nhiễm trong nhà. Quạt hút ở bếp và phòng tắm cũng giúp đưa hơi ẩm cùng các chất ô nhiễm ra ngoài.

Sử dụng máy lọc không khí phù hợp

Máy lọc không khí hoặc bộ lọc trong hệ thống điều hòa, thông gió có thể hỗ trợ giảm một số hạt lơ lửng. Tuy nhiên, đây chỉ nên được xem là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế việc kiểm soát nguồn ô nhiễm và thông gió.

Những ai cần đặc biệt chú ý?

Ô nhiễm không khí trong nhà không chỉ gây khó chịu nhất thời mà còn có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe nếu tiếp xúc kéo dài. Phơi nhiễm lâu dài có liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp dưới, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), ung thư phổi, đồng thời liên quan đến bệnh tim thiếu máu cục bộ và đột quỵ.

Do đó, trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người mắc hen, bệnh hô hấp mạn tính hoặc những người thường xuyên ở trong nhà và tiếp xúc với khói, khí thải cần đặc biệt chú ý đến chất lượng không khí.

Thay vì chờ đến khi xuất hiện mùi khó chịu, bụi nhìn thấy rõ hay các dấu hiệu kích ứng, gia đình có thể chủ động kiểm soát nguồn ô nhiễm từ những việc đơn giản trên. Một không gian sống sạch hơn từ nguồn sẽ giúp giảm đáng kể mức độ tiếp xúc với các tác nhân có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp.