Kinh tế cuối năm 2026: Khơi thông nguồn lực, tạo đà bứt phá

Khơi thông dòng vốn, tạo lực đẩy cho tăng trưởng

Ba tháng cuối năm 2026 được xem là giai đoạn quan trọng để kinh tế Việt Nam tận dụng các động lực tăng trưởng, đồng thời củng cố nền tảng cho năm tiếp theo. Tuy nhiên, theo ông Huy, tăng trưởng cao cần được nhìn nhận trong mối tương quan với sức mua, việc làm và khả năng tích lũy của doanh nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số vĩ mô.

Một trong những yếu tố hỗ trợ đáng chú ý là các ngân hàng thương mại triển khai chương trình giảm lãi suất theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, qua đó chia sẻ chi phí vốn với người dân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh nhu cầu vốn thường gia tăng vào giai đoạn cuối năm, việc giảm chi phí tài chính có thể góp phần cải thiện khả năng duy trì sản xuất, bổ sung vốn lưu động và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Dù vậy, mức độ hưởng lợi còn phụ thuộc vào điều kiện của từng khoản vay, khả năng đáp ứng tiêu chí tín dụng và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Vì thế, giảm lãi suất chỉ thực sự phát huy tác dụng khi dòng vốn được đưa vào những hoạt động tạo ra giá trị, có khả năng sinh lời và hoàn trả vốn.

Cùng với chính sách tiền tệ, việc đẩy nhanh tiến độ và giải ngân các công trình, dự án trọng điểm tiếp tục là động lực quan trọng đối với tổng cầu. Theo ông Huy, tác động của đầu tư công không chỉ nằm ở khối lượng vốn được giải ngân, mà còn ở khả năng chuyển hóa nguồn vốn thành khối lượng thi công thực tế, nghiệm thu và thanh toán.

Khi dòng vốn được luân chuyển thông suốt, lợi ích có thể lan tỏa từ chủ đầu tư đến nhà thầu, nhà cung cấp vật liệu, đơn vị vận tải và người lao động. Thu nhập và hoạt động sản xuất được cải thiện cũng có thể hỗ trợ tiêu dùng, tạo thêm vòng quay cho nền kinh tế.

“Điều quan trọng là phải khơi thông được cả nguồn vốn lẫn quá trình thực thi. Vốn được bố trí nhưng dự án chậm triển khai, khối lượng chưa được nghiệm thu hoặc thanh toán kéo dài thì tác động lan tỏa đến doanh nghiệp và thị trường sẽ bị hạn chế”, có thể khái quát quan điểm của ông Huy.

Sự phối hợp giữa giảm chi phí vốn và thúc đẩy đầu tư vì vậy mở ra điều kiện thuận lợi để khu vực tư nhân củng cố niềm tin, mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tốc độ thực thi chính sách, chất lượng dự án và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Hạ tầng, xây dựng và công nghiệp hỗ trợ đón cơ hội

Từ các động lực trên, hạ tầng, xây dựng và những ngành cung ứng liên quan được kỳ vọng hưởng lợi rõ nét trong ngắn hạn. Nhu cầu thi công, hoàn thiện công trình và cung cấp thiết bị có thể tạo thêm đơn hàng cho các doanh nghiệp vật liệu, cơ điện, vận tải và dịch vụ kỹ thuật.

Tuy nhiên, cơ hội không phân bổ đồng đều. Theo góc nhìn của ông Nguyễn Quang Huy, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có hợp đồng tương đối chắc chắn, mặt bằng triển khai phù hợp, năng lực thi công đáp ứng yêu cầu và hệ thống quản trị đủ tốt để kiểm soát tiến độ.

Trong lĩnh vực xây dựng, tăng khối lượng công việc chưa đồng nghĩa với gia tăng lợi nhuận. Biến động giá nguyên vật liệu, chi phí nhân công, điều khoản thanh toán và công nợ có thể làm suy giảm hiệu quả kinh doanh. Do đó, doanh nghiệp cần cân đối năng lực thực hiện với quy mô hợp đồng, kiểm soát chi phí đầu vào và bảo đảm chất lượng công trình.

Ở lĩnh vực chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ, dư địa tăng trưởng nằm ở khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp sản xuất linh kiện, cơ khí chính xác, bao bì kỹ thuật và dịch vụ nhà máy có thể mở rộng thị trường nếu đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, tiến độ và tính ổn định của khách hàng.

Thay vì mở rộng quy mô bằng mọi giá, doanh nghiệp nên lựa chọn những công đoạn có thế mạnh, nâng cao năng lực chuyên môn hóa và từng bước gia tăng giá trị cung cấp. Đây là hướng đi giúp cải thiện năng suất, tăng khả năng giữ chân khách hàng và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững hơn.

Logistics và công nghệ số: Cạnh tranh bằng hiệu quả

Cùng với sản xuất và xây dựng, logistics tiếp tục là mắt xích quan trọng kết nối hoạt động công nghiệp, thương mại và tiêu dùng. Khi nhu cầu vận chuyển, lưu kho và phân phối tăng lên, doanh nghiệp logistics có cơ hội mở rộng dịch vụ. Tuy nhiên, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào hiệu quả vận hành thay vì chỉ dựa vào quy mô phương tiện hay kho bãi.

Khả năng tổ chức vận chuyển hợp lý, quản lý hàng hóa chính xác, giảm thời gian lưu kho và giao hàng đúng hẹn sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm tổng chi phí cho khách hàng. Trong bối cảnh biên lợi nhuận chịu sức ép, những cải thiện nhỏ về quy trình cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể về hiệu quả kinh doanh.

Ở lĩnh vực công nghệ số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI), cơ hội tăng trưởng gắn với nhu cầu giải quyết những bài toán cụ thể của doanh nghiệp. Các giải pháp giúp giảm tỷ lệ hàng lỗi, dự báo nhu cầu, quản trị dòng tiền, tối ưu hoạt động bán hàng hoặc tiết kiệm chi phí lao động có khả năng được ưu tiên hơn những ứng dụng chưa chứng minh được hiệu quả thực tế.

Theo định hướng phân tích của ông Huy, khả năng tạo doanh thu trong quý IV sẽ rõ nét hơn ở các doanh nghiệp công nghệ đã có sản phẩm hoàn thiện, khách hàng thực tế và năng lực triển khai. Nói cách khác, giá trị của công nghệ cần được đo bằng mức tiết kiệm chi phí, năng suất tăng thêm hoặc doanh thu mà khách hàng có thể ghi nhận, thay vì chỉ dựa trên kỳ vọng thị trường.

Bán lẻ, du lịch tăng tốc nhưng phải bám sát sức mua

Bán lẻ, du lịch và dịch vụ cũng có cơ hội cải thiện hoạt động trong những tháng cuối năm nhờ yếu tố mùa vụ, các chương trình kích cầu và nhu cầu mua sắm, trải nghiệm tăng lên.

Dù vậy, mức độ phục hồi của từng phân khúc sẽ phụ thuộc vào khả năng chi trả thực tế của người tiêu dùng. Tăng trưởng doanh thu sẽ khó duy trì nếu doanh nghiệp chỉ dựa vào khuyến mại ngắn hạn hoặc mở rộng chi phí để thu hút khách hàng mà không kiểm soát được hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, sản phẩm phù hợp, mức giá hợp lý và chất lượng dịch vụ nhất quán sẽ là những yếu tố quyết định khả năng chuyển nhu cầu thành doanh thu. Doanh nghiệp cần phân tích kỹ hành vi khách hàng, lựa chọn nhóm sản phẩm có sức tiêu thụ tốt và cân đối hàng tồn kho để hạn chế áp lực vốn lưu động.

Đối với du lịch và dịch vụ, việc nâng cao trải nghiệm, cải thiện chất lượng phục vụ và xây dựng các gói sản phẩm phù hợp với nhiều mức chi tiêu có thể giúp mở rộng tệp khách hàng. Quan trọng hơn, tăng trưởng cần đi cùng hiệu quả khai thác, tránh tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không cải thiện tương ứng.

Tăng trưởng bền vững bắt đầu từ dòng tiền và năng suất

Để tận dụng cơ hội trong quý IV, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng doanh nghiệp cần chuyển trọng tâm từ kỳ vọng thị trường sang năng lực thực thi. Trong ngắn hạn, ưu tiên hàng đầu là những đơn hàng có khả năng triển khai và thu tiền rõ ràng, đồng thời kiểm soát chặt dòng tiền, công nợ và nhu cầu vốn lưu động.

Việc lập kế hoạch dòng tiền theo tuần, rà soát thời hạn thanh toán và cân đối tiến độ nhập hàng với tiến độ thu tiền sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước những biến động về chi phí và nhu cầu vốn. Với các dự án đầu tư mới, thời gian hoàn vốn, khả năng khai thác công suất và mức độ phù hợp với nhu cầu thị trường cần được đánh giá thận trọng.

Về phía các tổ chức tín dụng, việc tiếp tục nâng cao tính minh bạch, đơn giản hóa quy trình và cải thiện khả năng tiếp cận vốn có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi. Về phía cơ quan điều hành, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai dự án, đẩy nhanh nghiệm thu và thanh toán, đồng thời duy trì kỷ luật đầu tư sẽ giúp nguồn lực phát huy hiệu quả tốt hơn.

Nhìn tổng thể, quý IV/2026 mở ra cơ hội để kinh tế Việt Nam tăng tốc nhờ sự cộng hưởng của chính sách hỗ trợ vốn, đầu tư công và nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, khả năng bứt phá sẽ không chỉ được quyết định bởi lượng vốn đưa vào nền kinh tế, mà còn bởi chất lượng sử dụng vốn, năng lực quản trị và khả năng chuyển hóa cơ hội thành kết quả kinh doanh thực tế.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, ý nghĩa lâu dài của tăng trưởng cuối năm nằm ở việc tạo thêm năng lực sản xuất, nâng cao năng suất và củng cố sức chống chịu của doanh nghiệp. Khi các nguồn lực được khơi thông và sử dụng hiệu quả, kết quả tăng trưởng năm 2026 mới có thể trở thành nền tảng vững chắc cho phát triển trong năm tiếp theo.