Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III: Nhân lực chất lượng cao phải trở thành lực đẩy tăng trưởng

CEF III 2026 do UBND TP Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) là đầu mối tổ chức, điều phối, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III quy tụ hơn 300 đại biểu, trong đó có đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và đại diện ngoại giao của 14 quốc gia. Các bên tập trung trao đổi về nguồn nhân lực trong mối quan hệ với công nghệ, vốn, quản trị, sản xuất, thị trường và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhân lực phải tạo ra năng suất, giá trị gia tăng và tăng trưởng

Phát biểu khai mạc, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), Trưởng Ban Tổ chức CEF III 2026 đặt ra những câu hỏi xuyên suốt Diễn đàn: Ai sẽ làm chủ công nghệ? Ai vận hành dòng vốn? Ai tạo ra năng suất mới và giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị?

Nếu CEF I và CEF II lần lượt tập trung vào những vấn đề như ứng dụng AI, thương mại điện tử, công cụ số, vốn, M&A, đầu tư và đổi mới quản trị, thì CEF III đi sâu vào yếu tố nền tảng đứng phía sau tất cả những vấn đề đó là con người.

Tuy nhiên, câu chuyện nhân lực lần này không dừng ở tuyển dụng hay đào tạo. Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành lực đẩy trực tiếp tạo ra năng suất, đổi mới sáng tạo, năng lực cạnh tranh và tăng trưởng mới, thay vì chỉ được xem là một yếu tố đầu vào của nền kinh tế.

GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng hiệu quả sử dụng nhân lực phải được phản ánh qua năng suất, giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định rõ mình đang thiếu năng lực nào, cần bổ sung ra sao và tổ chức nhân sự như thế nào, thay vì chỉ tập trung vào tuyển người hoặc đào tạo.

Đây cũng là cách CEF III tiếp cận bài toán nguồn nhân lực trong mối liên hệ với công nghệ, quản trị, tài chính, thị trường, sản xuất và chuỗi cung ứng.

Các nội dung chuyên môn tập trung vào tuyển đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng; phát triển nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa; nhân lực quản trị, tài chính và M&A; nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng nhân lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị.

Một trong những câu hỏi trọng tâm của CEF III là trong bối cảnh Hà Nội hướng tới tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp Thủ đô đang gặp những điểm nghẽn nào về năng suất, công nghệ, vốn, thị trường, liên kết chuỗi và nhân lực. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần những năng lực con người nào để tháo gỡ các điểm nghẽn đó và tạo ra tăng trưởng thực chất?

Để trả lời, Diễn đàn dành nội dung đầu tiên cho báo cáo “Hà Nội 2026 - Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới”.

Báo cáo tập trung nhận diện những lĩnh vực doanh nghiệp Hà Nội đang có lợi thế, những hạn chế còn tồn tại và các yếu tố cản trở khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia chuỗi giá trị.

Từ đó, 5 chuyên đề đi sâu vào những nhóm vấn đề gắn trực tiếp với nguồn nhân lực và tăng trưởng. Chuyên đề thứ nhất tập trung vào tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng.

Chuyên đề thứ hai bàn về nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa, tiếp nối trục công nghệ của CEF I. Chuyên đề thứ ba tập trung vào nhân lực quản trị, tài chính và M&A, kế thừa trục vốn, đầu tư và tái cấu trúc của CEF II.

Chuyên đề thứ tư đặt vấn đề về nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu và logistics. Chuyên đề thứ năm tập trung vào kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị, đặc biệt là sự liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo theo nhu cầu thực tế.

Từ diễn đàn đến những việc phải làm

Điểm đáng chú ý của CEF III là các chuyên đề được định hướng không chỉ dừng ở việc mô tả thực trạng.

Mục tiêu là đưa ra những giải pháp có khả năng triển khai, từ tuyển dụng, đào tạo, tái đào tạo đến sử dụng và giữ chân nhân sự. Hiệu quả cũng được yêu cầu đo bằng những kết quả cụ thể như năng suất, doanh số, chất lượng, khả năng hấp thụ vốn và năng lực tham gia chuỗi giá trị.

Theo TS Mạc Quốc Anh, yêu cầu cốt lõi là phải biến nguồn nhân lực từ một yếu tố đầu vào thành năng lực tạo tăng trưởng.

“Thước đo thành công của CEF III không nằm ở số lượng bài phát biểu hay số thông điệp được đưa ra, mà ở khả năng chuyển các kết luận thành việc phải làm sau Diễn đàn”, ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.

Tại phiên tổng hợp cuối chương trình, các nội dung từ 5 chuyên đề sẽ được kết nối thành một hệ giải pháp. Diễn đàn đồng thời lựa chọn các chương trình thí điểm hoặc nội dung cần đặt hàng, xác định 5-7 vấn đề ưu tiên và phân định trách nhiệm giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.

Phát biểu chúc mừng Diễn đàn, đại diện Đại sứ quán Kazakhstan cho rằng: “Công nghệ không tự tạo ra sự thịnh vượng mà con người, với tri thức, khả năng phán đoán, sức sáng tạo và quyết tâm, mới là yếu tố đưa công nghệ vào phục vụ cuộc sống”.

Theo đại diện ngoại giao Kazakhstan, cần tăng cường kết nối giữa giáo dục, nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế; trang bị kỹ năng số, kỹ thuật chuyên sâu cho thế hệ trẻ và tạo điều kiện để nhân tài phát triển.

Đây cũng được đánh giá là lĩnh vực có nhiều tiềm năng hợp tác giữa Kazakhstan và Việt Nam, thông qua kết nối các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và giới trí thức trẻ.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF cũng chính thức ra mắt với 9 thành viên, do PGS.TS Trần Đình Thiên làm Chủ tịch, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.

Tạp chí Tiếp thị và Gia đình tham gia bảo trợ truyền thông, đồng hành thông tin trước, trong và sau Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026.