Đừng thấy rẻ mà mua: 5 loại cá có thể gây hại gan, thận nếu ăn thường xuyên

Trên thực tế, nếu lựa chọn không cẩn thận, người tiêu dùng có thể vô tình đưa vào cơ thể các chất độc hại như formaldehyde, kim loại nặng hoặc dư lượng hóa chất.

Những chất này không gây ảnh hưởng ngay lập tức nhưng có thể tích tụ theo thời gian, làm tổn thương gan, thận và hệ thần kinh. Đặc biệt, người cao tuổi và trẻ nhỏ là nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn cả.

Dưới đây là 5 nhóm cá cần cân nhắc khi mua, dù giá có hấp dẫn đến đâu.

Cá biển sâu kích thước lớn

Nhiều người có xu hướng chọn cá to vì nghĩ rằng thịt nhiều và ngon hơn. Tuy nhiên, với các loài cá sống ở vùng biển sâu, kích thước càng lớn lại đồng nghĩa với nguy cơ tích tụ kim loại nặng càng cao.

Những loài như cá mập, cá kiếm hay cá ngừ cỡ lớn nằm ở vị trí cao trong chuỗi thức ăn. Qua thời gian, chúng hấp thụ và tích lũy các chất như thủy ngân từ môi trường biển.

Việc tiêu thụ thường xuyên các loại cá này có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai và trẻ em. Với người lớn tuổi, khả năng đào thải kém khiến kim loại nặng dễ tích tụ lâu dài trong cơ thể.

Lựa chọn an toàn hơn là các loại cá biển có kích thước vừa phải như cá hồi, cá thu hoặc cá mòi – vừa giàu dinh dưỡng, vừa ít nguy cơ ô nhiễm hơn.

Cá có mùi lạ như hóa chất

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết cá không an toàn là mùi bất thường. Cá tươi thường chỉ có mùi tanh nhẹ hoặc mùi bùn tự nhiên. Nếu xuất hiện mùi hắc giống hóa chất hoặc “mùi thuốc”, người mua nên tránh.

Trong một số trường hợp, cá ươn hoặc đã chết có thể bị xử lý bằng formaldehyde để giữ vẻ ngoài tươi lâu hơn. Đây là chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm do có nguy cơ gây ung thư và kích ứng mạnh đường hô hấp, tiêu hóa.

Ngoài mùi, cá bị xử lý hóa chất thường có thịt dai bất thường và màu sắc trắng “giả”. Ngay cả khi nhìn có vẻ tươi, chúng vẫn tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe.

Cá có màu sắc quá bắt mắt

Màu sắc của cá cũng là yếu tố cần quan sát kỹ. Cá tự nhiên thường có màu hài hòa, không quá rực rỡ. Nếu cá có màu vàng hoặc màu sắc đậm bất thường trên toàn thân, kể cả mang và vây, rất có thể đã bị can thiệp bằng phẩm màu.

Một số loại cá như cá lù đù vàng hay cá ruy băng thường bị “tăng màu” để trông bắt mắt hơn. Những loại thuốc nhuộm công nghiệp này có thể chứa chất độc hại, ảnh hưởng đến gan và thận nếu tích tụ lâu dài.

Mẹo đơn giản là dùng khăn giấy lau nhẹ bề mặt cá. Nếu màu bị lem ra, tốt nhất không nên mua.

Phi lê cá đông lạnh giá rẻ

Các loại cá phi lê đông lạnh giá rẻ đang ngày càng phổ biến vì tiện lợi và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, mức giá quá thấp thường đi kèm với dấu hỏi về chất lượng.

Nhiều sản phẩm có thể được làm từ cá kém chất lượng, thậm chí là nguyên liệu đã qua xử lý, sau đó tẩy trắng, thêm phụ gia giữ nước hoặc tạo độ dai. Một số trường hợp còn sử dụng hóa chất để cải thiện hình thức bên ngoài.

Điều này khiến giá trị dinh dưỡng giảm đáng kể, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ từ các chất phụ gia không mong muốn.

Khi mua, nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thành phần đơn giản và thuộc thương hiệu uy tín. Nếu có điều kiện, cá tươi nguyên con vẫn là lựa chọn an toàn hơn.

Cá hoang dã nhỏ không rõ nguồn

Tâm lý “cá tự nhiên luôn tốt hơn” khiến nhiều người ưu tiên cá đánh bắt từ sông, hồ. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng khi môi trường nước không bị ô nhiễm.

Trong thực tế, nhiều nguồn nước có thể chứa kim loại nặng hoặc hóa chất từ hoạt động công nghiệp. Cá sống trong môi trường đó dễ bị nhiễm độc qua chuỗi thức ăn.

Ngay cả những con cá nhỏ cũng không hoàn toàn an toàn nếu sinh sống trong khu vực ô nhiễm. Ngoài ra, một số còn có thể tích tụ kháng sinh hoặc chất gây rối loạn nội tiết.

Vì vậy, người tiêu dùng nên tránh mua cá hoang dã không rõ nguồn gốc, đặc biệt là những loại có màu sắc hoặc hình dạng bất thường.

3 nguyên tắc giúp ăn cá an toàn hơn

Dù tồn tại những rủi ro nhất định, cá vẫn là thực phẩm nên có trong chế độ ăn. Điều quan trọng là lựa chọn đúng cách:

Ưu tiên nguồn bán uy tín: Mua tại siêu thị hoặc cửa hàng có kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Chọn loại quen thuộc, kích thước vừa phải: Tránh cá quá lớn hoặc những loại ít phổ biến, khó kiểm chứng.

Quan sát kỹ trước khi mua: Kiểm tra mùi, màu sắc và độ đàn hồi của thịt cá. Nếu có dấu hiệu bất thường, không nên “tiếc rẻ”.

Chọn cá không chỉ là câu chuyện giá cả mà còn là quyết định liên quan trực tiếp đến sức khỏe lâu dài. Một chút cẩn trọng khi mua thực phẩm có thể giúp hạn chế đáng kể những rủi ro không đáng có cho cả gia đình.