Doanh nghiệp số hóa truy xuất nguồn gốc để chủ động ứng phó sự cố

Truy xuất để chủ động ứng phó rủi ro

Trong quá trình sản xuất và kinh doanh, một vấn đề phát sinh tại một lô nguyên liệu hoặc một công đoạn có thể liên quan đến nhiều sản phẩm khác nhau. Nếu không có dữ liệu đủ chi tiết, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc xác định sản phẩm nào bị ảnh hưởng và phạm vi cần kiểm tra.

Tại tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng” lần 2, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho rằng truy xuất nguồn gốc trước hết phải phục vụ chính doanh nghiệp. Khi hệ thống được tổ chức tốt, doanh nghiệp có thể sử dụng dữ liệu để quản lý chất lượng, kiểm soát hàng hóa và xử lý khi phát sinh sự cố.

Theo ông Linh, việc gắn một mã QR lên sản phẩm không đồng nghĩa doanh nghiệp đã có hệ thống truy xuất. QR chỉ là phương tiện để đưa thông tin đến người sử dụng, còn giá trị của truy xuất nằm ở dữ liệu phía sau. Dữ liệu cần phản ánh được quá trình hình thành, lưu thông của sản phẩm và có khả năng kiểm chứng.

Ông Phạm Văn Quân, đại diện Công ty Cổ phần Công nghệ Checkee, cho rằng định danh sản phẩm và quản lý vòng đời sản phẩm là những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp có thể thực hiện truy vết. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể xác định sản phẩm liên quan đến sự cố và theo dõi quá trình lưu thông của sản phẩm đó.

Ở góc độ công nghệ, ông Yuiky Aoyagi, đại diện SATO Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp có thể sử dụng các thông tin như mã lô, mã sản phẩm, hạn sử dụng để theo dõi hàng hóa từ nguyên liệu đến thành phẩm. Khi xảy ra vấn đề, việc truy xuất theo những thông tin này giúp thu hẹp phạm vi cần kiểm tra hoặc thu hồi.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những doanh nghiệp có lượng hàng hóa lớn, nhiều điểm sản xuất và mạng lưới phân phối rộng. Nếu dữ liệu chỉ được quản lý ở cấp độ chung, doanh nghiệp có thể phải rà soát trên phạm vi lớn. Ngược lại, dữ liệu càng cụ thể, khả năng xác định đúng sản phẩm và khoanh vùng rủi ro càng cao.

Theo các chuyên gia, truy xuất nguồn gốc vì vậy không nên được triển khai chỉ để đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin. Đây cần được xem là một phần trong năng lực quản trị rủi ro, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước các tình huống liên quan đến chất lượng, an toàn sản phẩm và hoạt động lưu thông hàng hóa.

Khoanh vùng sự cố từ dữ liệu sản phẩm

Một ví dụ về việc đưa truy xuất xuống cấp độ sản phẩm được Masan cung cấp tại hệ thống Masan MEATLife.

Theo thông tin doanh nghiệp, Masan MEATLife đã xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc trên toàn chuỗi. Toàn bộ dữ liệu về sản xuất, chế biến và phân phối được ghi nhận trên các hệ thống nội bộ như Oracle ERP và nền tảng vận hành sản xuất.

Đối với sản phẩm thịt heo và thịt gà, Masan MEATLife cho biết 100% sản phẩm được gắn mã QR truy xuất. Người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin thông qua website truy xuất riêng của MEATDeli.

Đáng chú ý, việc truy xuất được triển khai đến cấp độ sản phẩm bán lẻ, gồm hộp, túi và thùng thịt. Theo doanh nghiệp, đây là cơ sở để theo dõi thông tin ở cấp độ cụ thể hơn trong quá trình sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Masan MEATLife cũng cho biết phạm vi số hóa hiện được triển khai sâu tại công đoạn giết mổ và đang từng bước mở rộng. Dữ liệu được ghi nhận trong quá trình vận hành nhằm tạo khả năng truy vết xuyên suốt các công đoạn.

Theo Masan, hệ thống cho phép đơn vị có thể truy xuất nguồn gốc gần như ngay lập tức khi cần kiểm tra hoặc xử lý sự cố. Qua đó, doanh nghiệp có thể kiểm soát truy vết xuyên suốt chuỗi cung ứng, tăng tính minh bạch với người tiêu dùng và sẵn sàng phục vụ hoạt động thanh tra khi được yêu cầu.

Tại khâu bán lẻ, WinMart/WinMart+ cũng kiểm soát nguồn gốc hàng hóa từ lựa chọn nhà cung cấp, nhập kho đến khi sản phẩm được đưa lên quầy kệ. Theo thông tin Masan cung cấp, hệ thống này hiện có hơn 5.000 siêu thị và cửa hàng tại 34 tỉnh, thành, phục vụ khoảng 500 triệu lượt khách mỗi năm.

Là thành viên của Tập đoàn Masan, WinMart/WinMart+ phối hợp với WinEco, Masan MEATLife (MEATDeli) và Masan Consumer để tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng từ trang trại đến điểm bán.

Theo Masan, các đơn vị trong hệ sinh thái cũng như các nhà cung cấp đều phải tuân thủ cùng một hệ thống tiêu chuẩn đánh giá, kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm. Việc áp dụng các tiêu chuẩn thống nhất nhằm bảo đảm hàng hóa được kiểm soát trong suốt quá trình từ sản xuất đến phân phối.

Từ góc độ quản lý, khi dữ liệu truy xuất có thể xác định cụ thể sản phẩm và quá trình lưu thông, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở để phản ứng nhanh khi phát sinh vấn đề. Thay vì xử lý trên diện rộng, dữ liệu có thể giúp xác định những sản phẩm hoặc lô hàng liên quan, từ đó tập trung kiểm tra và xử lý.

Theo các chuyên gia, đây cũng là một trong những lý do truy xuất nguồn gốc cần được xây dựng trên dữ liệu thực tế thay vì chỉ dừng ở mã QR. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và có khả năng kết nối, truy xuất không chỉ giúp minh bạch thông tin mà còn trở thành công cụ để doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, bảo vệ người tiêu dùng và hạn chế thiệt hại khi sự cố xảy ra.