Truy xuất nguồn gốc: Là khả năng quản lý thông tin xuyên suốt chuỗi cung ứng, sử dụng dữ liệu để kiểm soát chất lượng sản phẩm
Đó là chia sẻ của ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương tại chương trình Tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc - Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng” do Tạp chí Tiếp thị & Gia đình phối hợp với Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức.
Chiều 9/9, Tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc – Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng” chính thức khai mạc tại TP.HCM, với sự tham gia của cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Tọa đàm do Tạp chí Tiếp thị & Gia đình phối hợp với Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức. Cùng với đó là sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, các chuyên gia công nghệ cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực như đồ uống, thực phẩm, phân bón, xăng dầu...
Tham dự tọa đàm có ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương; Ông Nguyễn Thanh Đảo – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, Chủ tịch Hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh; Ông Phạm Ngọc Cường – Phó Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh; Ông Nguyễn Quang Nhựt – Phó Chủ tịch Hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh; Cùng đại diện Câu lạc bộ Quảng cáo và Truyền thông số thuộc Hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh.
Về phía chuyên gia và các doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận: Ông Phạm Văn Quân – Chủ tịch Công ty Cổ phần Công nghệ Checkee; Ông Phạm Trung Phan Xuân Quang – Giám đốc Quản lý hệ thống, Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS); Bà Hoàng Thị Thu Giang – Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ Uống Mới; Ông Yuki Aoyagi – Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty TNHH Giải pháp SATO Việt Nam.
Công nghệ hỗ trợ phát hiện hàng giả
Tại tọa đàm, ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết, truy xuất nguồn gốc trước hết giúp doanh nghiệp nhìn được toàn bộ “đường đi” của sản phẩm trong chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất, vận chuyển, phân phối cho đến khi hàng hóa đến tay người tiêu dùng.
Có thể lấy chai nước mắm làm ví dụ. Để có sản phẩm cuối cùng, nguyên liệu phải trải qua nhiều công đoạn, từ đánh bắt, vận chuyển cá, ướp muối, đưa vào nhà máy sản xuất, đóng chai, phân phối qua đại lý, cửa hàng rồi mới đến tay người tiêu dùng. Nếu thông tin ở từng khâu được ghi nhận đầy đủ, doanh nghiệp có thể theo dõi toàn bộ quá trình hình thành và lưu thông của sản phẩm.
Doanh nghiệp càng cung cấp nhiều thông tin thì người tiêu dùng càng có điều kiện hiểu rõ sản phẩm mình đang sử dụng. Tuy nhiên, mức độ thông tin công khai cho người tiêu dùng có thể được doanh nghiệp xác định phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc thù của từng sản phẩm.
Sự phát triển của các công nghệ như blockchain, AI cùng các giải pháp mã hóa đang tạo thêm công cụ để doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng và hỗ trợ nhận diện hàng giả.
Chẳng hạn, nếu hai chai sản phẩm cùng xuất hiện với một mã định danh giống nhau tại hai địa điểm khác nhau, hệ thống có thể ghi nhận dấu hiệu bất thường. Một người tiêu dùng kiểm tra mã của chai hàng tại một địa điểm, nhưng sau đó cùng mã này lại được kiểm tra ở một địa điểm khác, doanh nghiệp có cơ sở để nhận biết nguy cơ trên thị trường xuất hiện sản phẩm không chính hãng.
Khi thông tin của các khâu trong chuỗi cung ứng được ghi nhận đầy đủ, công nghệ có thể hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi đường đi của sản phẩm, phát hiện bất thường và truy ngược lại các công đoạn liên quan. Trong trường hợp sản phẩm xảy ra vấn đề về chất lượng, việc truy xuất cũng giúp doanh nghiệp xác định lô hàng liên quan để có phương án thu hồi.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với hoạt động quản trị rủi ro. Khi xảy ra sự cố đối với một sản phẩm, nếu doanh nghiệp xác định được chính xác lô hàng và nhanh chóng thu hồi thì phạm vi ảnh hưởng có thể được kiểm soát tốt hơn.
Vì vậy, truy xuất nguồn gốc không nên được nhìn nhận đơn thuần là việc gắn một mã lên sản phẩm. Điều quan trọng hơn là khả năng quản lý thông tin xuyên suốt chuỗi cung ứng và sử dụng những dữ liệu đó để kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Doanh nghiệp trước yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc
Thời gian qua, một loạt bộ, ngành đã ban hành các thông tư về danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, rủi ro trung bình để thực hiện truy xuất nguồn gốc.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công thương phát biểu tại Tọa đàm.
Các văn bản nhằm cụ thể hóa Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025 và Nghị định 37 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành luật.
Trong phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, Thông tư 31 được ban hành ngày 11/6/2026, quy định về việc truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Cùng với đó là Thông tư 33 về danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công Thương.
Những quy định mới khiến câu chuyện truy xuất nguồn gốc ngày càng nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp. Bên cạnh việc đáp ứng yêu cầu pháp lý, nhiều vấn đề thực tế được đặt ra như doanh nghiệp cần chuẩn bị từ đâu, tổ chức và quản lý dữ liệu thế nào, lựa chọn giải pháp công nghệ ra sao để vừa đáp ứng quy định vừa phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, tọa đàm được tổ chức nhằm cập nhật một số quy định mới, đồng thời tạo diễn đàn để doanh nghiệp chia sẻ những băn khoăn, khó khăn trong quá trình chuẩn bị thực hiện truy xuất nguồn gốc hàng hóa.
Tại chương trình, lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước cùng các chuyên gia công nghệ sẽ trực tiếp trao đổi, giải đáp những vấn đề doanh nghiệp quan tâm.
Bên cạnh góc nhìn chính sách, tọa đàm cũng dành thời lượng chia sẻ những câu chuyện thực tế từ các doanh nghiệp đã chủ động triển khai truy xuất nguồn gốc từ sớm như Habeco, Newbev... Đây được xem là những ví dụ thực tiễn để cộng đồng doanh nghiệp tham khảo trong quá trình triển khai các quy định mới.
Truy xuất nguồn gốc có thể trở thành “tài sản” của doanh nghiệp
Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Hoàng Vững, Tổng Biên tập Tạp chí Tiếp thị & Gia đình, cho biết yêu cầu công khai, minh bạch từ các cơ quan quản lý, thị trường xuất khẩu và người tiêu dùng trong nước đang ngày càng cao.
Tọa đàm lần này được kỳ vọng góp thêm một góc nhìn, giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thêm tiếng nói chung trong câu chuyện truy xuất nguồn gốc. Qua đó, hàng hóa và thương hiệu tạo được sự yên tâm hơn đối với người tiêu dùng, còn doanh nghiệp có thể hoạt động ngày càng bài bản, trách nhiệm và hiệu quả.
Đáng chú ý, đây là tọa đàm thứ hai về cùng một chủ đề chỉ trong hơn ba tháng do Tạp chí Tiếp thị & Gia đình phối hợp với Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước tổ chức.
“Đây là tọa đàm thứ 2 về cùng một chủ đề - chỉ trong hơn 3 tháng, với sự tham gia rất đông đảo của cộng đồng doanh nghiệp, không chỉ doanh nghiệp nhỏ và vừa mà cả những doanh nghiệp lớn nhất trong ngành đồ uống, thực phẩm, phân bón, xăng dầu… Điều đó cho thấy sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính sách này”, ông Hoàng Vững nhấn mạnh.
Theo Tổng Biên tập Tạp chí Tiếp thị & Gia đình, truy xuất nguồn gốc đã và đang trở thành một phương thức quản lý hiện đại, không thể thiếu của cả Nhà nước và doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, đây còn có thể trở thành một “tài sản” nếu được quản lý, vận hành khoa học và hiệu quả. Truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ mà còn góp phần xây dựng niềm tin, cảm tình của người tiêu dùng đối với sản phẩm và thương hiệu.
Ở góc độ thị trường, việc minh bạch thông tin về nguồn gốc hàng hóa cũng góp phần bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính, tạo thêm cơ sở để người tiêu dùng nhận diện, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
Thông qua các phiên trao đổi chiều 9/9, Ban tổ chức kỳ vọng những băn khoăn của doanh nghiệp về chính sách và quá trình triển khai sẽ được giải đáp, qua đó góp phần đưa các quy định về truy xuất nguồn gốc sớm đi vào thực chất, hướng tới thị trường minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp.
