Truy xuất nguồn gốc chưa đủ, doanh nghiệp bước vào 'cuộc đua minh bạch' bằng mô hình mở cửa nhà máy

Từ 'biết nguồn gốc' đến 'được tận mắt kiểm chứng'

Những năm gần đây, truy xuất nguồn gốc được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp nâng cao tính minh bạch của thị trường hàng hóa. Chỉ với một thao tác quét mã QR, người tiêu dùng có thể tiếp cận thông tin về xuất xứ, nguyên liệu, đơn vị sản xuất hay quá trình lưu thông của sản phẩm.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, yêu cầu của khách hàng cũng ngày càng cao hơn. Họ không chỉ muốn biết sản phẩm được sản xuất ở đâu mà còn quan tâm đến cách sản phẩm được tạo ra, quy trình kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn vệ sinh, mức độ an toàn của nguyên liệu và trách nhiệm của doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Nói cách khác, truy xuất nguồn gốc mới chỉ trả lời câu hỏi "sản phẩm đến từ đâu", trong khi người tiêu dùng hiện nay muốn biết "sản phẩm được làm ra như thế nào".

Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp trên thế giới đang chuyển từ việc minh bạch thông tin trên giấy tờ sang minh bạch bằng trải nghiệm thực tế. Thay vì chỉ công bố chứng nhận chất lượng hay các báo cáo kiểm định, họ chủ động mở cửa nhà máy để người tiêu dùng trực tiếp quan sát dây chuyền sản xuất, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, chế biến, đóng gói đến kiểm định trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.

Mô hình này được gọi là Open Factory (Mở cửa nhà máy) và đang trở thành xu hướng được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhằm xây dựng niềm tin với khách hàng.

Tại Nhật Bản, Open Factory không còn là hoạt động riêng lẻ của một vài doanh nghiệp mà đã phát triển thành các chương trình quy mô lớn. Hàng trăm nhà máy thuộc nhiều lĩnh vực, từ cơ khí, thực phẩm, dệt may đến điện tử, định kỳ mở cửa đón người dân và du khách tham quan.

Tiêu biểu là chương trình FactorISM tại vùng Kansai, nơi các doanh nghiệp cùng tham gia giới thiệu quy trình sản xuất, góp phần đưa hoạt động công nghiệp trở thành một trải nghiệm cộng đồng.

Nhiều tập đoàn lớn như Toyota hay Panasonic cũng duy trì các chương trình tham quan nhà máy trong nhiều năm, không chỉ để giới thiệu công nghệ mà còn giúp công chúng hiểu rõ hơn về quy trình quản lý chất lượng và triết lý sản xuất.

Tại châu Âu, nhiều thương hiệu thực phẩm và đồ uống cũng phát triển mô hình tham quan nhà máy thành một hoạt động thường xuyên. Theo các chuyên gia, khi khách hàng trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất, mức độ tin tưởng thường cao hơn đáng kể so với việc chỉ tiếp nhận thông tin qua quảng cáo.

Trong bối cảnh mạng xã hội có thể khuếch đại mọi sự cố về chất lượng sản phẩm, minh bạch bằng trải nghiệm thực tế được xem là một trong những giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm khoảng cách với người tiêu dùng và củng cố uy tín thương hiệu.

Doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu chuyển từ 'nói' sang 'chứng minh'

Tại Việt Nam, mô hình Open Factory vẫn còn khá mới nhưng đã bắt đầu được một số doanh nghiệp tiên phong triển khai.

Trong lĩnh vực thực phẩm, Acecook Việt Nam là một trong những doanh nghiệp sớm mở cửa nhà máy để người tiêu dùng trực tiếp tham quan dây chuyền sản xuất.

Thay vì chỉ công bố các thông tin về chất lượng sản phẩm hay hệ thống chứng nhận an toàn thực phẩm, doanh nghiệp lựa chọn để người tiêu dùng tận mắt quan sát quy trình sản xuất, từ đó hiểu rõ hơn cách một gói mì được tạo ra và các công đoạn kiểm soát chất lượng trước khi sản phẩm đến tay khách hàng.

Chương trình tham quan nhà máy được Acecook Việt Nam triển khai từ năm 2013 và duy trì thường xuyên đến nay, đón hơn 10.000 lượt khách mỗi năm. Tại đây, người tham quan được trực tiếp theo dõi toàn bộ quy trình sản xuất, tìm hiểu các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm cũng như những chứng nhận mà doanh nghiệp đang áp dụng.

Không dừng lại ở hình thức tham quan trực tiếp, từ năm 2022, Acecook Việt Nam tiếp tục phát triển mô hình tham quan nhà máy trực tuyến 360 độ, giúp người tiêu dùng ở mọi nơi có thể tiếp cận thông tin về quy trình sản xuất thông qua nền tảng số. 

Mô hình này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận, đồng thời thể hiện nỗ lực của doanh nghiệp trong việc minh bạch hóa hoạt động sản xuất và tăng cường tương tác với người tiêu dùng.

Việc kết hợp giữa tham quan trực tiếp và tham quan trực tuyến cho thấy minh bạch không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin hay truy xuất nguồn gốc, mà còn là tạo điều kiện để người tiêu dùng chủ động kiểm chứng quy trình sản xuất bằng trải nghiệm thực tế. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều doanh nghiệp trên thế giới lựa chọn nhằm xây dựng niềm tin bền vững với khách hàng.

Đi tìm lời giải cho bài toán niềm tin trong kỷ nguyên tiêu dùng mới

Nhằm làm rõ những xu hướng này, Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam chỉ đạo Tạp chí Tiếp thị & Gia đình tổ chức tọa đàm "Minh bạch nguồn gốc - Chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng", với sự đồng hành của Acecook Việt Nam. Sự kiện sẽ diễn ra vào lúc 9h ngày 3/7/2026 tại Khách sạn Hòa Bình (Hà Nội).

Chương trình có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí.

Các chuyên gia, diễn giả gồm Đạo diễn, nhà báo Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam; Tiến sĩ Trần Anh Tú, Phó Trưởng phòng Ngộ độc, Truyền thông, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế); Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á; cùng bà Trần Thị Bích Vân, Phó Phòng Văn phòng Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam. 

Tại tọa đàm, các chuyên gia sẽ cùng trao đổi về xu hướng tiêu dùng mới, vai trò của truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, mô hình Open Factory cũng như những giải pháp giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng đề cao tính công khai và khả năng kiểm chứng.

Với thông điệp "Thấy tận mắt - Tin trọn vẹn", tọa đàm kỳ vọng góp phần lan tỏa nhận thức rằng trong kỷ nguyên tiêu dùng mới, niềm tin không được tạo dựng bằng những lời quảng bá, mà bằng sự minh bạch, sẵn sàng mở cửa và để chính người tiêu dùng trực tiếp chứng kiến những gì doanh nghiệp đang làm.