Sau loạt vi phạm kinh doanh dược tại Dược phẩm Phúc Anh, Bidiphar, Pharmacity: Người mua thuốc cần biết gì để bảo vệ sức khỏe?

Sau khi chỉ ra các tồn tại, Thanh tra TP Đồng Nai đã có công văn kiến nghị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế gửi Sở Y tế TP Đồng Nai để xem xét, xử lý theo thẩm quyền đối với các cơ sở có hành vi vi phạm.

Vụ việc một lần nữa cho thấy việc tuân thủ các quy định trong kinh doanh dược không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi và an toàn của người sử dụng thuốc.

Bổ sung kho bảo quản nhưng chưa báo cáo

Theo Kết luận thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh dược phẩm tại một số doanh nghiệp trên địa bàn TP Đồng Nai vừa công bố, đoàn Thanh tra theo Quyết định số 225/QĐ-TT ngày 21/4/2026 đã tiến hành kiểm tra từ ngày 5/5 đến 18/6/2026.

Các đơn vị được thanh tra gồm: Công ty TNHH Dược phẩm Bảo An, Công ty CP Dược phẩm Phúc Anh, Công ty CP Dược - Trang thiết bị Y tế Bình Định (Bidiphar) - chi nhánh Đồng Nai, Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Dược phẩm Hoàng Long và địa điểm kinh doanh chi nhánh Công ty CP Dược phẩm Pharmacity tại TP Đồng Nai - kho số 4.

Kết luận thanh tra cho thấy các doanh nghiệp cơ bản chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh thuốc. Tuy nhiên, cơ quan thanh tra vẫn phát hiện một số tồn tại, yêu cầu các đơn vị chấn chỉnh.

Cụ thể, tại Công ty CP Dược phẩm Phúc Anh, doanh nghiệp đã bổ sung thêm một kho bảo quản thuốc tại tầng 1 cùng địa chỉ, có diện tích 11,52m2 và thể tích 34,56m3. Tuy nhiên, việc thay đổi, bổ sung kho này chưa được báo cáo với Sở Y tế theo quy định.

Bên cạnh đó, một vấn đề khác được thanh tra phát hiện tại Dược phẩm Phúc Anh liên quan đến việc công khai, kê khai giá thuốc.

Qua kiểm tra ngẫu nhiên 15/48 mặt hàng, thanh tra phát hiện thuốc ORCORRIA 1g có giá kê khai 10.500 đồng/gói, cao hơn mức giá 10.200 đồng/gói được Cục Quản lý Dược công bố.

Tuy nhiên, khi đối chiếu hóa đơn, cơ quan thanh tra xác định giá bán thực tế của doanh nghiệp là 10.040 đồng/gói, thấp hơn giá công bố 160 đồng.

Doanh nghiệp giải trình đây là sai sót hành chính trong quá trình lập danh mục kê khai giá. Thanh tra TP Đồng Nai cũng xác định sai sót này chưa dẫn tới việc doanh nghiệp bán thuốc vượt giá công bố và chưa gây thiệt hại đến quyền lợi người tiêu dùng.

Dù vậy, Dược phẩm Phúc Anh được yêu cầu nghiêm túc chấn chỉnh, tăng cường rà soát và đối chiếu giữa giá kê khai, giá công bố và giá bán thực tế trước khi thuốc được lưu thông trên thị trường.

Mặt khác, cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ, Bidiphar, Hoàng Long và Pharmacity cũng chưa lập và gửi danh mục mặt hàng kê khai, kê khai lại giá về Sở Y tế theo quy định…

Bán thuốc kiểm soát đặc biệt cho quầy thuốc chưa đủ điều kiện

Một nội dung đáng chú ý khác liên quan đến chi nhánh Đồng Nai của Công ty CP Dược - Trang thiết bị Y tế Bình Định (Bidiphar).

Thanh tra xác định Bidiphar chưa thực hiện báo cáo định kỳ về việc xuất, nhập, tồn kho và sử dụng các loại thuốc phải kiểm soát đặc biệt như thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất và một số thuốc dạng phối hợp có chứa các dược chất thuộc nhóm này về Sở Y tế Đồng Nai.

Đáng nói hơn, doanh nghiệp còn bán thuốc phải kiểm soát đặc biệt cho hai quầy thuốc gồm quầy thuốc Bảo Châu tại phường Đồng Xoài và quầy thuốc Thanh Hương tại xã Thống Nhất, trong khi các cơ sở này không có phạm vi kinh doanh thuốc phải kiểm soát đặc biệt được ghi trên giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược.

Theo các chuyên gia y tế, thuốc phải kiểm soát đặc biệt là nhóm thuốc được quản lý chặt chẽ bởi việc sử dụng không đúng chỉ định, không đúng liều hoặc kéo dài có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, trong đó có nguy cơ lệ thuộc hoặc lạm dụng đối với một số nhóm thuốc.

Do đó, việc kiểm soát chặt chẽ từ khâu nhập thuốc, bảo quản, xuất kho đến bán cho người bệnh là yêu cầu đặc biệt quan trọng.

Người dân tuyệt đối không nên tự mua, tự sử dụng các thuốc kê đơn hoặc thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt chỉ dựa trên lời giới thiệu của người bán, người quen hoặc thông tin quảng cáo trên mạng. Nếu được bác sĩ kê đơn, người bệnh nên mua thuốc tại cơ sở được phép kinh doanh và sử dụng đúng liều, đúng thời gian theo hướng dẫn.

Người mua thuốc nên kiểm tra gì?

Từ những tồn tại được cơ quan thanh tra chỉ ra, chuyên gia pháp lý khuyến nghị người tiêu dùng nên hình thành thói quen kiểm tra thuốc trước khi thanh toán.

Trước hết, khi mua thuốc, người tiêu dùng nên lựa chọn nhà thuốc, quầy thuốc được phép kinh doanh dược thay vì mua thuốc từ các nguồn không rõ ràng trên mạng xã hội hoặc qua người bán không xác định được tư cách pháp lý.

Khi nhận thuốc, người mua nên kiểm tra: Tên thuốc, hoạt chất và hàm lượng; quy cách đóng gói; hạn sử dụng; tình trạng bao bì, nhãn thuốc; nguồn gốc và thông tin nhận diện sản phẩm; đơn thuốc đối với thuốc kê đơn; giá thuốc và hóa đơn, chứng từ nếu cần thiết.

Trong trường hợp nghi ngờ thuốc không rõ nguồn gốc, bán thuốc không đúng quy định hoặc có dấu hiệu vi phạm về giá, người tiêu dùng có thể phản ánh tới cơ quan quản lý y tế có thẩm quyền để được tiếp nhận, xác minh.

Đặc biệt, không nên tự ý đổi thuốc, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc kê đơn chỉ vì thấy người khác sử dụng có hiệu quả.

Theo chuyên gia y tế, mỗi người có tình trạng sức khỏe, bệnh nền, tuổi tác và khả năng đáp ứng thuốc khác nhau. Một loại thuốc phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người khác. Việc tự điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng có thể làm chậm quá trình điều trị hoặc gây ra tác dụng không mong muốn.

Quan trọng nhất, người dân nên mua thuốc tại cơ sở hợp pháp, kiểm tra thông tin sản phẩm, sử dụng thuốc theo hướng dẫn chuyên môn và giữ lại bằng chứng giao dịch khi cần thiết. Đây là những bước đơn giản nhưng giúp người tiêu dùng chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của chính mình.