Nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn: Danh xưng 'Nhà báo' được tạo nên từ lòng dũng cảm

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn đã có những chia sẻ đầy tâm huyết về nghề báo, về những con người đang ngày đêm làm việc trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.

Chữ 'Dũng' được viết nên từ trách nhiệm với sự thật

Theo nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, khi nói về nghề báo, điều đầu tiên ông nghĩ đến chính là hai chữ “dũng cảm”. Nhưng đó không phải là sự dũng cảm mang tính khẩu hiệu, mà là một phẩm chất nghề nghiệp được kiểm chứng qua thực tế lao động báo chí mỗi ngày.

Ông chia sẻ rằng, đằng sau mỗi bài viết, mỗi phóng sự điều tra hay mỗi tuyến thông tin mang tính phản ánh xã hội đều là cả một quá trình lao động công phu, đòi hỏi sự dấn thân, kiên trì và trách nhiệm rất lớn với sự thật.

“Chữ ‘Dũng’ của người làm báo không nằm ở những lời nói mang tính khẩu hiệu hay tuyên ngôn nghề nghiệp, mà nó được kiểm chứng rất rõ qua từng tác phẩm, từng con chữ được xuất bản.

Bởi mỗi bài báo, đặc biệt là những tuyến bài điều tra hay phản ánh các vấn đề gai góc của xã hội, đều là kết quả của một quá trình dấn thân thực sự, nơi người làm báo phải đi qua rất nhiều áp lực, thậm chí là những tình huống không hề dễ dàng", nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh.

Ông cho rằng, nghề báo luôn gắn với việc đi tìm sự thật trong những bối cảnh không đơn giản. Đó có thể là những vấn đề xã hội phức tạp, những câu chuyện còn nhiều góc khuất hoặc những thông tin cần được kiểm chứng qua nhiều lớp dữ liệu khác nhau.

Trong quá trình đó, người làm báo không chỉ cần kỹ năng nghề nghiệp mà còn cần bản lĩnh để đối diện với áp lực, giữ vững nguyên tắc và lựa chọn đứng về phía sự thật.

Ông cũng nhấn mạnh rằng, mỗi tác phẩm báo chí có giá trị đều không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hiện tượng, mà còn góp phần làm rõ bản chất vấn đề, từ đó giúp xã hội phân định đúng - sai, thật - giả.

Không chỉ dừng lại ở vai trò phản ánh, nhà báo Nguyễn Trường Sơn cho rằng báo chí còn mang một trách nhiệm lớn hơn trong bối cảnh hiện nay: đó là định hướng thông tin và giữ ổn định niềm tin xã hội.

“Trong bối cảnh hiện nay, khi thông tin trên mạng xã hội và các nền tảng số phát triển với tốc độ rất nhanh, thật - giả đan xen khó phân định, thì vai trò của người làm báo không chỉ dừng lại ở việc đưa tin, mà còn là trách nhiệm dẫn dắt và định hướng dư luận xã hội.

Tôi luôn hình dung người làm báo như một ngọn hải đăng, không chỉ soi sáng thông tin mà còn góp phần giữ lại những giá trị nhân văn, tích cực, giúp xã hội không bị cuốn theo những nhiễu loạn thông tin", ông Sơn nói thêm. 

Giữ bản sắc người làm báo giữa thời đại công nghệ

Bên cạnh những thách thức truyền thống của nghề báo, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số đang đặt ra những thay đổi sâu sắc đối với lĩnh vực báo chí - truyền thông.

Theo nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, AI có thể hỗ trợ rất nhiều trong việc xử lý dữ liệu, tổng hợp thông tin và thậm chí tạo ra những nội dung có cấu trúc hoàn chỉnh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, ông cho rằng công nghệ không thể thay thế vai trò cốt lõi của người làm báo.

Ông nhấn mạnh rằng báo chí không chỉ là sản phẩm của kỹ thuật viết, mà là kết quả của sự quan sát, trải nghiệm và thấu cảm với đời sống con người.

“Khi trí tuệ nhân tạo bắt đầu có thể thay thế con người trong việc viết ra những câu chữ mạch lạc, rõ ràng, thậm chí đúng cấu trúc báo chí, thì điều khiến nghề báo vẫn còn giá trị riêng không nằm ở kỹ thuật viết, mà nằm ở những thứ rất con người như cảm xúc, sự rung động trước số phận con người và sự thấu cảm với đời sống xã hội.

Và tôi tin rằng đó cũng chính là phần mà AI không thể sao chép được - trái tim nóng và những trải nghiệm thật của người cầm bút", nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn chia sẻ. 

Theo ông, chính sự rung cảm trước cuộc sống, khả năng đồng cảm với con người và trách nhiệm xã hội mới là yếu tố tạo nên bản sắc của nghề báo.

Trong thời đại công nghệ, thách thức lớn nhất không phải là cạnh tranh với máy móc, mà là làm sao để người làm báo không đánh mất chính mình giữa tốc độ sản xuất thông tin ngày càng nhanh.

Ông cho rằng mỗi người làm báo cần giữ được “khoảng riêng” của mình - nơi nuôi dưỡng tư duy độc lập, góc nhìn nhân văn và bản lĩnh nghề nghiệp.

“Trong suy nghĩ của tôi, làm báo không chỉ đơn thuần là một nghề nghiệp để mưu sinh hay để thực hiện một công việc chuyên môn, mà nó là một sứ mệnh xã hội. Bởi mỗi người làm báo đều đang tham gia vào quá trình gìn giữ sự thật, phản ánh đời sống và góp phần tạo dựng niềm tin của công chúng vào những giá trị đúng đắn", nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh.