Năm 2026, những ai vẫn được rút bảo hiểm xã hội một lần?
Từ năm 2026, việc rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần chỉ được áp dụng với một số đối tượng cụ thể. Hiểu sai hoặc rút sớm, người lao động có thể mất nhiều quyền lợi dài hạn về an sinh, lương hưu và chăm sóc sức khỏe.
Nhiều người lao động xem BHXH một lần như một khoản “tiết kiệm dự phòng” để sử dụng khi gặp khó khăn. Tuy nhiên, không phải ai nghỉ việc cũng đủ điều kiện rút số tiền này. Việc hưởng BHXH một lần chỉ áp dụng với những trường hợp đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
Trong năm 2026, căn cứ khoản 1, Điều 70 Luật BHXH năm 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025), người lao động chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị hưởng BHXH một lần phải thuộc một trong sáu trường hợp sau:
Thứ nhất, người lao động đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Trường hợp người lao động không hưởng BHXH một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hàng tháng.
Thứ hai, người lao động ra nước ngoài định cư.
Thứ ba, người lao động đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
Thứ tư, người lao động có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
Thứ năm, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
Thứ sáu, người lao động công tác trong quân đội, công an, dân quân thường trực mà khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Luật BHXH năm 2024 cũng quy định, những người đã đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, chấm dứt tham gia BHXH, sau 12 tháng không thuộc diện BHXH bắt buộc hoặc không tham gia BHXH tự nguyện, và chưa đủ 20 năm đóng BHXH, vẫn có quyền đề nghị rút BHXH một lần.
Như vậy, người lao động đã, đang hoặc mới bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1/7/2025 vẫn có thể rút BHXH một lần nếu đáp ứng các điều kiện trên.
Tuy nhiên, việc rút BHXH một lần tiềm ẩn nhiều thiệt thòi mà người lao động cần cân nhắc. Theo đó, số tiền nhận về thường thấp hơn tổng số tiền đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, đồng nghĩa với việc người lao động tự giảm giá trị quyền lợi lâu dài của mình.
Bên cạnh đó, khi rút BHXH một lần, người lao động sẽ mất cơ hội hưởng lương hưu ổn định hàng tháng trong tương lai, trong khi lương hưu còn được điều chỉnh theo mức sống và các chỉ số kinh tế - xã hội.
Hơn nữa, người rút BHXH một lần sẽ không được cấp thẻ BHYT miễn phí, dẫn đến chi phí y tế tăng cao khi về già. Thêm vào đó, thân nhân cũng mất quyền hưởng các chế độ tử tuất và mai táng phí, những khoản hỗ trợ quan trọng khi người lao động không may qua đời.
Vì vậy, nắm rõ các điều kiện và hệ quả khi rút BHXH một lần là cần thiết để người lao động cân nhắc đúng thời điểm, tránh tự đánh mất quyền lợi an sinh lâu dài.
