Dấu hiệu cho thấy bát ăn đã xuống cấp, nên thay ngay để đảm bảo an toàn
Bát ăn là vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm mỗi ngày nhưng lại hiếm khi được để ý thay mới. Nhiều người chỉ bỏ bát khi đã sứt mẻ hoặc vỡ hoàn toàn, trong khi những hư hỏng nhỏ xuất hiện từ trước đó có thể ảnh hưởng đến vệ sinh và an toàn thực phẩm. Vậy bát ăn nên sử dụng trong bao lâu và khi nào cần thay?
Loại bát đũa khiến hàng triệu gia đình Việt vô tình rước nguy cơ ung thư vào người
Bao lâu nên thay đũa ăn? Nhiều gia đình dùng quá lâu mà không biết điều này
Thói quen dùng đũa mà nhiều người mắc phải gây hại cho sức khỏe, từ bỏ ngay kẻo hối không kịp
Bát sứ, bát gốm không có hạn sử dụng cố định nhưng cần thay ngay khi xuất hiện vết nứt
Khác với nhiều vật dụng nhà bếp khác, bát sứ hoặc bát gốm chất lượng tốt không có thời hạn sử dụng cố định. Nếu được bảo quản đúng cách, chúng có thể dùng trong nhiều năm.
Tuy nhiên, va đập trong quá trình sử dụng, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc sử dụng lâu ngày đều có thể tạo ra những vết nứt nhỏ, rạn men mà mắt thường khó nhận biết. Đây mới là yếu tố quan trọng quyết định thời điểm cần thay bát, chứ không phải số năm đã sử dụng.
Các vết nứt li ti hay lớp men bị rạn là nơi cặn thức ăn, dầu mỡ và vi khuẩn dễ bám lại. Dù được rửa sạch bằng nước rửa chén, những khe nhỏ này vẫn có thể giữ lại vi sinh vật, làm tăng nguy cơ mất vệ sinh trong quá trình sử dụng.
Nếu bát ăn bị sứt miệng, nứt đáy, bong men hoặc rạn bề mặt, nên thay mới ngay để tránh nguy cơ mảnh sứ vỡ lẫn vào thức ăn cũng như hạn chế vi khuẩn tích tụ.
Bát nhựa nên thay khi có dấu hiệu xuống cấp
Bát nhựa được nhiều gia đình lựa chọn vì nhẹ, khó vỡ và thuận tiện cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, loại bát này có tuổi thọ ngắn hơn so với bát sứ, đặc biệt khi thường xuyên đựng thức ăn nóng hoặc sử dụng trong lò vi sóng không đúng hướng dẫn.
Theo khuyến nghị của nhiều nhà sản xuất, bát nhựa nên được thay khi xuất hiện các dấu hiệu như ngả vàng, đổi màu, có mùi lạ, bề mặt trầy xước nhiều hoặc bị biến dạng do nhiệt.
Ngay cả khi chưa hỏng hoàn toàn, nếu bát nhựa đã được sử dụng liên tục trong nhiều năm với tần suất cao, người dùng cũng nên cân nhắc thay mới để đảm bảo an toàn, nhất là với các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với thực phẩm nóng.
Đừng chờ đến khi bát vỡ mới thay
Không ít người chỉ bỏ bát khi đã nứt lớn hoặc vỡ hoàn toàn. Thực tế, nhiều dấu hiệu xuống cấp xuất hiện từ rất sớm nhưng thường bị bỏ qua.
Một chiếc bát đã mất độ bóng, xuất hiện nhiều vết xước sâu, ố màu không thể làm sạch hoặc có mùi khó chịu sau khi rửa đều cho thấy chất lượng đã giảm.
Khi bề mặt không còn nhẵn, việc vệ sinh cũng trở nên khó khăn hơn. Cặn thức ăn dễ bám lại trong các khe nhỏ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và làm tăng nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình sử dụng.
Ngoài ra, với những loại bát không rõ nguồn gốc hoặc có lớp men bong tróc, màu sắc phai bất thường, người dùng cũng nên thay sớm thay vì tiếp tục tận dụng.
Một vài thói quen giúp kéo dài tuổi thọ của bát ăn
Cách sử dụng và bảo quản cũng ảnh hưởng đáng kể đến độ bền của bát.
Để hạn chế nứt vỡ, không nên để bát chịu sốc nhiệt, chẳng hạn như đổ nước sôi vào bát vừa lấy từ tủ lạnh hoặc ngược lại. Khi rửa, nên sử dụng miếng bọt biển mềm thay cho búi cọ kim loại để tránh làm trầy xước lớp men.
Sau khi rửa sạch, nên để bát khô hoàn toàn trước khi cất vào tủ. Đồng thời, tránh xếp chồng quá kín khiến hơi ẩm tích tụ, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển ở những vị trí khó quan sát.
Ngoài ra, mỗi vài tháng nên dành thời gian kiểm tra toàn bộ bát đĩa trong gia đình để phát hiện sớm các dấu hiệu nứt, sứt hoặc bong men và thay mới kịp thời.
Bát ăn là vật dụng nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến vệ sinh và an toàn thực phẩm của cả gia đình. Không có quy định bắt buộc phải thay sau một khoảng thời gian nhất định, nhưng bất kỳ chiếc bát nào xuất hiện vết nứt, bong men, sứt mẻ, biến dạng hoặc xuống cấp đều nên được thay mới ngay. Đừng đợi đến khi bát vỡ hoàn toàn mới bỏ, bởi đôi khi những nguy cơ mất an toàn lại bắt đầu từ những hư hỏng rất nhỏ.
