Áp lực Tết đến từ tiền bạc hay kỳ vọng “phải đủ đầy”?

Khi Tết chưa đến, nỗi lo đã ngập tràn

Chị Thanh Tâm (32 tuổi, Hà Nội) thừa nhận, gia đình chị không thuộc diện khó khăn. Hai vợ chồng đều có việc làm ổn định, thu nhập đủ trang trải sinh hoạt hằng tháng. Thế nhưng, cứ đến cuối năm, cảm giác lo lắng lại âm thầm kéo đến.

“Không phải vì thiếu tiền, mà vì sợ thiếu trước thiếu sau. Quà biếu bố mẹ hai bên, quà cho sếp, cho họ hàng, rồi tiền lì xì, sắm sửa cho con… khoản nào cũng không quá lớn, nhưng cộng lại thì thành áp lực”, chị Tâm chia sẻ.

Theo chị, điều khiến bản thân mệt mỏi nhất không nằm ở con số chi tiêu, mà ở cảm giác Tết phải đủ, phải chu toàn, nếu thiếu một khâu nào đó sẽ dễ bị áy náy hoặc mang tiếng “không biết lo”.

Cùng chung tâm trạng, chị Thu Hoài (29 tuổi, TP.HCM), thừa nhận Tết là thời điểm chị chi tiêu nhiều nhất trong năm, dù đã cố gắng lập kế hoạch từ sớm: “Ban đầu mình nghĩ chỉ sắm vừa đủ, nhưng càng gần Tết càng phát sinh. Thấy bạn bè khoe quà biếu đẹp, đồ Tết xịn trên mạng xã hội, tự nhiên mình cũng bị cuốn theo, sợ nhà mình ‘thiếu trước hụt sau’".

Chị Hoài cho biết có những khoản chi khiến bản thân giật mình khi ngồi cộng lại sau Tết, như tiền quà biếu các mối quan hệ xã hội, mua sắm trang phục mới cho cả nhà hay những món quà mang tính hình thức nhưng “không mua thì thấy không yên tâm”.

“Có lúc mình tự hỏi, mình đang chi vì nhu cầu thật sự hay vì sợ bị đánh giá là không chu đáo. Tết chưa đến mà đã thấy mệt vì nghĩ đến tiền”, chị nói.

Không ít phụ nữ thừa nhận, giữa mong muốn một cái Tết đủ đầy và khả năng tài chính thực tế, họ thường chọn cách cố gắng gồng lên, dù biết điều đó có thể khiến áp lực sau Tết tăng lên gấp nhiều lần.

Từ những câu chuyện trên, có thể thấy áp lực Tết không chỉ đến từ tiền bạc, mà còn xuất phát từ kỳ vọng xã hội: Tết phải đủ đầy, phải tươm tất, phải “không thua kém”.

Trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập hình ảnh mâm cao cỗ đầy, quà biếu sang trọng, lì xì hậu hĩnh, cảm giác so sánh vô hình càng khiến nhiều người tự đẩy mình vào vòng xoáy chi tiêu vượt khả năng.

Không ít phụ nữ thừa nhận, họ chính là người đứng ra “gánh” phần lớn áp lực này – từ lập danh sách chi tiêu, lo quà cáp, đến cân đối ngân sách – trong khi cảm giác hài lòng sau Tết lại không tỷ lệ thuận với số tiền đã bỏ ra.

Chi tiêu Tết sao cho nhẹ ví tiền mà vẫn trọn vẹn niềm vui?

Theo bà Hà Võ Bích Vân - Cố vấn tài chính tại Công ty CP Tư vấn đầu tư và quản lí tài sản FIDT, dưới góc nhìn tài chính cá nhân, “nhẹ ví” không đồng nghĩa với “thiếu Tết”. Vấn đề nằm ở cách xác lập kỳ vọng và ưu tiên chi tiêu, thay vì cố gắng đáp ứng tất cả những chuẩn mực vô hình.

Thứ nhất, chủ động tách “nhu cầu thật” khỏi “áp lực hình ảnh”

Quà biếu, sắm sửa hay lì xì đều mang ý nghĩa tình cảm, nhưng không nhất định khoản nào cũng cần nâng cấp mỗi năm. 

Việc chủ động đặt trần chi tiêu cho từng nhóm (gia đình, họ hàng, xã hội) giúp tránh rơi vào vòng xoáy “thấy người ta có thì mình cũng phải có”. 

Thứ hai, thống nhất các kỳ vọng trong gia đình

Không ít phụ nữ gồng gánh áp lực Tết một mình vì nghĩ rằng “phải lo cho đủ”. Khi hai vợ chồng cùng ngồi lại, thống nhất mức chi phù hợp với thu nhập, Tết sẽ bớt đi cảm giác phải chứng minh hay chu toàn quá mức.

Thứ ba, cho phép bản thân một cái Tết “vừa đủ”

Một cái Tết trọn vẹn không đến từ mâm cỗ đầy hay quà biếu đắt tiền, mà từ sự thoải mái về tinh thần. Việc chấp nhận rằng không phải mối quan hệ nào cũng cần chi tiêu giống nhau là bước quan trọng để giảm áp lực.

Cuối cùng, nhìn Tết như một phần của kế hoạch tài chính năm, không phải ngoại lệ

Khi Tết được đưa vào ngân sách từ sớm, vạch giới hạn rõ ràng, cảm giác “Tết chưa đến mà nỗi lo đã đầy” sẽ giảm đi đáng kể. Áp lực thường không đến từ tiền thiếu, mà từ việc chi tiêu không có điểm dừng.

Tết, suy cho cùng, là dịp sum vầy. Khi kỳ vọng được đặt đúng chỗ, ví tiền nhẹ hơn, tâm lý cũng nhẹ hơn và đó mới là giá trị đủ đầy mà nhiều người đang tìm kiếm.