Ngành y tế đổi tư duy từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe suốt đời

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, Nghị quyết 72-NQ/TW tiếp cận từ quan điểm coi sức khỏe người dân là “vốn quý nhất”, đặt người dân ở vị trí trung tâm của mọi chính sách y tế. Đây cũng là nghị quyết mang tính đột phá khi thẳng thắn chỉ ra và yêu cầu tháo gỡ những “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm của ngành, từ thể chế, nguồn lực đến nhân lực và tổ chức hệ thống.

Một trong những thay đổi căn bản là chuyển trọng tâm từ điều trị sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa, gắn với quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời. “Đây là sự thay đổi rất lớn trong cách tiếp cận và triển khai nhiệm vụ của ngành y tế trong thời gian tới”, Bộ trưởng nói.

Để cụ thể hóa Nghị quyết 72, Bộ Y tế đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP, xác định rõ nhiệm vụ, lộ trình và trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương. Sau ba tháng triển khai, nhiều địa phương đã có chuyển động rõ nét khi ban hành nghị quyết, chương trình, kế hoạch riêng, phù hợp với điều kiện thực tiễn, từng bước đưa tinh thần của Nghị quyết vào cuộc sống.

Tháo gỡ “điểm nghẽn” thể chế, huy động toàn xã hội tham gia chăm sóc sức khỏe

Theo Bộ trưởng Bộ  Y tế Đào Hồng Lan, thể chế là một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của ngành y tế thời gian qua. Nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách đã tạo ra các nút thắt trong tổ chức thực hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 72 là hoàn thiện thể chế theo hướng bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, khu vực tư nhân và người dân; kết hợp hiệu quả nguồn lực công – tư; đồng thời xác lập rõ trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và xã hội trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bộ Y tế đang rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật, đăng ký chương trình xây dựng luật cho giai đoạn 5 năm tới, trong đó đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng chính sách, bảo đảm tính khả thi, minh bạch và hiệu quả khi triển khai.

Kết hợp nguồn lực Nhà nước, bảo hiểm y tế và khu vực tư

Về huy động nguồn lực, Bộ trưởng cho biết Nghị quyết 72-NQ/TW đưa ra cách tiếp cận tổng hợp, không chỉ dựa vào ngân sách Nhà nước. Bên cạnh nguồn lực công, ngành y tế sẽ đẩy mạnh Chương trình mục tiêu quốc gia trong 10 năm tới; sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế hướng tới bao phủ toàn dân; phát huy vai trò của y tế tư nhân; đồng thời tăng cường sự tham gia chủ động của người dân trong tự chăm sóc sức khỏe.

“Chăm sóc sức khỏe không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Thể chế hóa bằng luật và chương trình mục tiêu quốc gia

Trong kỳ họp Quốc hội vừa qua, Bộ Y tế đã tham mưu trình nhiều văn bản quan trọng nhằm thể chế hóa Nghị quyết 72-NQ/TW, gồm Nghị quyết của Quốc hội về các giải pháp đặc thù, đột phá trong chăm sóc sức khỏe nhân dân; Luật Phòng bệnh và Luật Dân số; cùng Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế và dân số cho 10 năm tới.

Trong đó, Luật Phòng bệnh được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho việc chăm sóc sức khỏe theo vòng đời, lấy phòng bệnh làm giải pháp căn cơ, đáp ứng mối quan tâm trực tiếp của người dân.

Nhân lực, y tế cơ sở và chuyển đổi số là trụ cột

Một nội dung then chốt khác được Nghị quyết 72 chỉ rõ là “điểm nghẽn” về nhân lực y tế. Bộ trưởng cho biết ngành sẽ coi đào tạo nhân lực y tế là lĩnh vực đặc thù, đồng thời có chính sách chăm lo, thu hút đội ngũ cán bộ, đặc biệt tại y tế cơ sở và y tế dự phòng.

Cùng với đó là tăng cường năng lực y tế tuyến xã, phường để người dân được chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa và ngay tại nơi sinh sống. Nhiều địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh, TP HCM đã triển khai các mô hình cụ thể và nhận được sự đồng thuận cao của người dân.

Chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng, với việc triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử, cơ sở dữ liệu y tế quốc gia và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Theo Bộ trưởng, đây là nền tảng để ngành y tế nâng cao chất lượng phục vụ, giảm gánh nặng cho người bệnh và tiếp cận xu hướng y tế hiện đại của thế giới.

“Với ba trụ cột: đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và bảo đảm nguồn lực, việc thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW đang được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân và xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định.