Trước tuổi 50, hãy biết rõ 5 con số để bớt áp lực tiền bạc về sau

Ở tuổi 30, nhiều người vẫn có thể chấp nhận việc thu nhập và chi tiêu thay đổi theo từng tháng. Nhưng khi bước gần tuổi 50, nhiều gia đình cùng lúc phải lo cho con cái, cha mẹ lớn tuổi, sức khỏe, nhà cửa và kế hoạch nghỉ hưu.

Lúc này, thay vì chỉ quan tâm mỗi tháng kiếm được bao nhiêu, bạn nên nhìn vào những con số phản ánh rõ hơn sức khỏe tài chính của gia đình.

Mỗi tháng thực sự cần bao nhiêu tiền?

Đừng chỉ ước chừng gia đình cần 20, 30 hay 40 triệu đồng mỗi tháng. Hãy nhìn lại chi tiêu trong 3-6 tháng gần nhất để có con số sát thực tế.

Ngoài tiền ăn uống, điện nước, tiền nhà, học phí và đi lại, cần tính cả những khoản không phát sinh đều đặn như bảo hiểm, thuốc men, sửa chữa, hiếu hỉ, mua sắm hoặc các khoản đóng theo năm.

Sau khi cộng lại, chia trung bình để biết gia đình thực sự cần bao nhiêu tiền mỗi tháng.

Đây là con số nền tảng cho nhiều kế hoạch tài chính khác. Khi biết mức chi tiêu thực tế, bạn mới có thể tính được quỹ dự phòng cần bao nhiêu, mỗi tháng còn lại bao nhiêu để tiết kiệm hoặc đầu tư.

Hai gia đình cùng có thu nhập 50 triệu đồng nhưng một bên cần 40 triệu đồng để duy trì cuộc sống, bên còn lại chỉ cần 25 triệu đồng. Khả năng tích lũy và ứng phó với biến cố của họ rõ ràng không giống nhau.

Nếu mất thu nhập, có thể sống được bao lâu?

Hãy lấy số tiền có thể sử dụng tương đối nhanh như tiền mặt, tiền gửi hoặc quỹ dự phòng chia cho chi phí thiết yếu mỗi tháng.

Chẳng hạn, gia đình có 180 triệu đồng dự phòng và chi phí thiết yếu khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng. Nếu không có thêm thu nhập, khoản tiền này tương đương khoảng 6 tháng chi phí.

Không phải gia đình nào cũng cần một mức dự phòng giống nhau. Người có công việc ổn định, nhiều nguồn thu sẽ có mức độ rủi ro khác người làm tự do hoặc phụ thuộc vào một nguồn thu nhập.

Điều quan trọng là phải biết nếu nguồn thu nhập chính đột ngột dừng lại, gia đình có bao nhiêu thời gian để xoay xở.

Khoản dự phòng cũng nên được tách khỏi tiền dành cho đầu tư hoặc các mục tiêu dài hạn để có thể sử dụng ngay khi cần.

Còn bao nhiêu khoản nợ phải trả?

Nhiều người nhớ rất rõ mình có bao nhiêu tiền tiết kiệm nhưng lại không biết chính xác tổng số nợ còn lại.

Trước tuổi 50, nên ghi lại toàn bộ các khoản vay như mua nhà, mua xe, vay tiêu dùng, thẻ tín dụng hoặc trả góp. Không chỉ tính tổng dư nợ, bạn cũng cần biết mỗi tháng phải trả bao nhiêu và thời điểm dự kiến kết thúc khoản vay.

Ví dụ, gia đình có thu nhập 50 triệu đồng mỗi tháng nhưng phải dành 20 triệu đồng để trả nợ. Như vậy, 40% thu nhập đã được phân bổ trước khi tính đến các khoản sinh hoạt khác.

Không phải khoản nợ nào cũng có tính chất giống nhau. Tuy nhiên, dù là vay để mua tài sản hay phục vụ tiêu dùng, bạn vẫn cần biết khoản nợ đang chiếm bao nhiêu phần thu nhập và sẽ kéo dài đến khi nào.

Càng gần tuổi nghỉ hưu, việc kiểm soát nợ càng quan trọng bởi thu nhập từ công việc có thể thay đổi.

Tài sản ròng hiện tại là bao nhiêu?

Tài sản ròng là con số nhiều người ít khi tính đến dù đã đi làm trong thời gian dài.

Công thức khá đơn giản: Tài sản ròng = Tổng tài sản - Tổng nợ.

Tài sản có thể gồm tiền mặt, tiền gửi, các khoản đầu tư, bất động sản và những tài sản có giá trị khác. Sau đó, lấy tổng số này trừ đi toàn bộ khoản nợ còn lại.

Ví dụ, một người có căn nhà trị giá khoảng 3 tỷ đồng, 500 triệu đồng tiền tiết kiệm và đầu tư, nhưng còn 1 tỷ đồng tiền vay. Tài sản ròng về mặt tính toán là khoảng 2,5 tỷ đồng.

Con số này không nhằm giúp bạn so sánh với người khác mà để theo dõi sự thay đổi của chính mình qua từng năm.

Nếu thu nhập tăng nhưng tài sản ròng gần như không thay đổi, có thể đã đến lúc xem lại cách sử dụng tiền. Ngược lại, tài sản ròng tăng đều cho thấy một phần thu nhập đang được chuyển thành nền tảng tài chính dài hạn.

Sau khi nghỉ làm, mỗi tháng cần bao nhiêu tiền?

Đây có thể là con số khó tính nhất nhưng cũng rất đáng quan tâm.

Thay vì chỉ nghĩ rằng sau này sẽ có lương hưu hoặc con cái trưởng thành sẽ đỡ gánh nặng, hãy thử hình dung cụ thể cuộc sống mong muốn sau khi nghỉ làm.

Bạn cần bao nhiêu tiền cho ăn uống, nhà ở, chăm sóc sức khỏe? Còn khoản vay nào phải trả? Có muốn đi du lịch, theo đuổi sở thích cá nhân hay hỗ trợ con cái không?

Chẳng hạn, nếu ước tính sau khi nghỉ làm cần khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng theo mặt bằng giá hiện tại, bạn sẽ có cơ sở để tính nguồn tiền nào có thể đáp ứng nhu cầu đó và phần còn thiếu cần chuẩn bị từ trước.

Với kế hoạch dài hạn, cũng cần tính đến lạm phát bởi sức mua của cùng một khoản tiền có thể thay đổi theo thời gian.