Trực tiếp: Tọa đàm 'Minh bạch nguồn gốc - Chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng'

Tham dự tọa đàm "Minh bạch nguồn gốc - Chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng" có đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, pháp lý, quảng cáo, doanh nghiệp cùng các cơ quan báo chí.

Các chuyên gia, diễn giả gồm Đạo diễn, nhà báo Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam; Tiến sĩ Trần Anh Tú, Phó trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế; Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á; cùng bà Trần Thị Bích Vân, Phó Phòng Văn phòng Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và tính minh bạch của sản phẩm. Không chỉ muốn biết sản phẩm đến từ đâu, người tiêu dùng còn mong muốn được hiểu rõ quy trình sản xuất, cách doanh nghiệp kiểm soát chất lượng và bảo đảm an toàn trước khi sản phẩm đến tay khách hàng.

Tại tọa đàm, các chuyên gia cùng trao đổi về xu hướng tiêu dùng mới, vai trò của truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, mô hình Open Factory cũng như những giải pháp giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng đề cao tính công khai và khả năng kiểm chứng.

Với thông điệp "Thấy tận mắt - Tin trọn vẹn", tọa đàm kỳ vọng góp phần lan tỏa nhận thức rằng trong kỷ nguyên tiêu dùng mới, niềm tin không được tạo dựng bằng những lời quảng bá, mà bằng sự minh bạch, sẵn sàng mở cửa và để chính người tiêu dùng trực tiếp chứng kiến những gì doanh nghiệp đang làm.

Nội dung tọa đàm liên tục được cập nhật trên Tạp chí Tiếp thị & Gia đình!

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, cho biết sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và internet đã đưa người tiêu dùng bước vào một "ma trận thông tin", nơi chỉ với một cú nhấp chuột có thể tiếp cận vô số nội dung nhưng không phải tất cả đều chính xác và đáng tin cậy.

Theo ông, trong bối cảnh đó, người tiêu dùng cần trang bị cho mình "bộ lọc" thông tin, nâng cao kỹ năng nhận diện và trở thành những người tiêu dùng thông minh. 

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng không thể chỉ tập trung vào hoạt động bán hàng hay quảng bá sản phẩm, mà cần trở thành những "nhãn hàng thông minh", chủ động minh bạch thông tin, xây dựng niềm tin và sẵn sàng đối thoại với người tiêu dùng.

"Đó cũng là lý do chúng ta có mặt tại tọa đàm hôm nay", ông Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh.

Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam cho rằng, minh bạch nguồn gốc đang là một trong những vấn đề được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, minh bạch không chỉ dừng lại ở việc công bố thông tin về xuất xứ mà còn cần được thể hiện xuyên suốt trong quá trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và cách doanh nghiệp xây dựng niềm tin với khách hàng.

Phát biểu tại Tọa đàm, ông Hoàng Vững - TBT Tạp chí Tiếp thị & Gia đình nhấn mạnh: "Chúng ta đang bước vào một giai đoạn mới của nền kinh tế tiêu dùng".

Nếu trước đây, người tiêu dùng quan tâm nhiều đến giá cả và thương hiệu, thì hôm nay, họ đặt câu hỏi sâu hơn: Sản phẩm này được làm ra như thế nào? Nguyên liệu đến từ đâu? Quy trình sản xuất có thực sự an toàn và minh bạch hay không? 

Điều đó cho thấy, niềm tin đang trở thành tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp. Niềm tin không thể được tạo dựng chỉ bằng những lời quảng cáo hay những chiến dịch truyền thông ấn tượng. Niềm tin chỉ thực sự bền vững khi được xây dựng trên nền tảng của sự minh bạch, sự trung thực và khả năng để người tiêu dùng trực tiếp kiểm chứng những gì doanh nghiệp cam kết.

Đó cũng chính là lý do Ban Tổ chức lựa chọn chủ đề của tọa đàm hôm nay. Thông điệp "Thấy tận mắt – Tin trọn vẹn" không chỉ là khẩu hiệu của chương trình mà còn phản ánh xu hướng phát triển của nền sản xuất hiện đại: doanh nghiệp không còn chỉ bán một sản phẩm, mà còn phải chia sẻ toàn bộ câu chuyện về chất lượng, quy trình và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là mô hình Open Factory – Mở cửa nhà máy, đang được nhiều doanh nghiệp trên thế giới triển khai như một phương thức xây dựng niềm tin. Việc người tiêu dùng được trực tiếp tham quan hoặc theo dõi quy trình sản xuất giúp rút ngắn khoảng cách giữa doanh nghiệp và khách hàng, biến sự minh bạch thành một giá trị cạnh tranh bền vững.

Chúng tôi đánh giá cao sự tiên phong của Acecook Việt Nam trong việc triển khai mô hình này tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy văn hóa đối thoại, minh bạch và trách nhiệm trong sản xuất thực phẩm.

Thông qua tọa đàm hôm nay, Ban Tổ chức mong muốn tạo nên một diễn đàn cởi mở, nơi các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và báo chí cùng chia sẻ những góc nhìn đa chiều về truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, trách nhiệm pháp lý và những giải pháp giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

Tạp chí Tiếp thị & Gia đình tin rằng, minh bạch không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Bởi chỉ khi người tiêu dùng được quyền biết, được quyền kiểm chứng và được quyền tin tưởng, thị trường mới phát triển lành mạnh, doanh nghiệp mới xây dựng được thương hiệu bền vững, và nền kinh tế mới có thể tăng trưởng trên nền tảng của sự trung thực và trách nhiệm. 

MC: Là người nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực báo chí, truyền thông và quảng cáo, ông có lẽ là người cảm nhận rất rõ những thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng Việt Nam. Theo ông, đâu là sự thay đổi lớn nhất trong khoảng 5-10 năm trở lại đây? Điều gì khiến người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và tính minh bạch của sản phẩm?

Nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam:

Tôi cho rằng xã hội luôn vận động và thay đổi, nhưng khoảng 5-10 năm gần đây là giai đoạn có những biến chuyển rất mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ, kinh tế và các yếu tố xã hội.

Trước đây, hành vi tiêu dùng chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi quảng cáo và các hình thức truyền thông truyền thống. Tuy nhiên, khi truyền thông số phát triển mạnh, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, thói quen tiêu dùng của người dân đã thay đổi rõ rệt. Theo tôi, COVID-19 là một dấu mốc quan trọng, tạo nên những hành vi tiêu dùng mới ở hầu hết các thế hệ.

Một thay đổi rất lớn là người tiêu dùng chuyển từ mua sắm trực tiếp sang mua sắm trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử. Khi không còn được cầm, nắm hay trực tiếp kiểm tra sản phẩm, họ buộc phải dựa nhiều hơn vào thông tin do doanh nghiệp cung cấp. 

Bên cạnh đó, sau hàng loạt vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng nhái và quảng cáo sai sự thật, niềm tin của người tiêu dùng cũng bị ảnh hưởng. Họ trở nên cẩn trọng hơn trước mỗi quyết định mua sắm. Tôi thấy ngày càng nhiều người chủ động truy xuất nguồn gốc, quét mã QR hoặc vào website của doanh nghiệp để kiểm tra thông tin trước khi quyết định lựa chọn sản phẩm.

Hiện nay, chúng ta lại bước vào một giai đoạn mới khi AI phát triển rất nhanh. AI có thể tạo ra hình ảnh, video hay nội dung giống thật đến mức rất khó phân biệt. Theo tôi, bài toán đặt ra là làm sao để người tiêu dùng nhận biết đâu là thông tin xác thực, đâu là nội dung do AI tạo ra. Đây không chỉ là vấn đề bảo vệ người tiêu dùng mà còn là cách bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Lấy ví dụ như thị trường đông trùng hạ thảo, hiện có rất nhiều sản phẩm được quảng bá sử dụng nguyên liệu này. Bao bì có thể ghi đầy đủ thông tin, nhưng sau nhiều vụ việc xảy ra, người tiêu dùng vẫn chưa thực sự yên tâm. Họ muốn biết nguyên liệu đến từ đâu, được nuôi trồng hoặc khai thác như thế nào, quy trình sản xuất ra sao. Thậm chí, nhiều người còn muốn đến tận nơi để trực tiếp quan sát cơ sở sản xuất.

Theo tôi, đó là một xu hướng tất yếu. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ muốn biết nguồn gốc, mà còn muốn kiểm chứng nguồn gốc. Doanh nghiệp muốn xây dựng niềm tin cũng cần thay đổi, từ việc chỉ cung cấp thông tin sang chủ động minh bạch và tạo điều kiện để người tiêu dùng kiểm chứng những gì mình công bố. Đây cũng chính là tinh thần mà tọa đàm hôm nay hướng tới.

MC: Thưa ông Nguyễn Trường Sơn, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên những thông tin có thể kiểm chứng, theo ông báo chí và truyền thông cần làm gì để trở thành cầu nối tin cậy giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng?

Nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam:

"Tôi cho rằng, quảng cáo thông minh phải đi cùng với người tiêu dùng thông minh.

Khi không có điều kiện trực tiếp kiểm chứng chất lượng sản phẩm, người tiêu dùng cần tìm hiểu thông tin từ nhiều nguồn. Quảng cáo trên mạng xã hội là chưa đủ, bởi mức độ tin cậy còn hạn chế.

Trong khi đó, những thông tin xuất hiện trên các cơ quan báo chí chính thống, đặc biệt là báo chí có uy tín, thường được kiểm duyệt chặt chẽ nên sẽ tạo niềm tin cao hơn.

Về phía doanh nghiệp, bên cạnh các nền tảng số như Facebook, YouTube hay Instagram, cũng nên dành một phần ngân sách quảng cáo trên các cơ quan báo chí và kênh truyền hình chính thống. Dù chi phí có thể cao hơn, nhưng uy tín của các kênh truyền thông này sẽ góp phần nâng cao uy tín cho thương hiệu và giúp người tiêu dùng tin tưởng hơn.

Ngoài quảng cáo, doanh nghiệp cũng nên phối hợp với báo chí tổ chức các tọa đàm, hội thảo để cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm. Đây là cách vừa giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn, vừa góp phần xây dựng niềm tin bền vững cho doanh nghiệp”.

MC: Là doanh nghiệp hoạt động trong ngành thực phẩm - lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe của hàng triệu người tiêu dùng, chắc hẳn Acecook cũng cảm nhận rất rõ sự thay đổi này. Theo bà, đâu là thay đổi lớn nhất trong kỳ vọng của người tiêu dùng những năm gần đây? Và điều đó đã tác động như thế nào đến cách Acecook xây dựng quy trình sản xuất cũng như cách doanh nghiệp truyền thông với khách hàng?

Bà Trần Thị Bích Vân: Hành vi tiêu dùng hiện nay đã có sự thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây người tiêu dùng thường lựa chọn sản phẩm dựa trên các tiêu chí như mẫu mã, giá cả hay hương vị, thì nay họ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và mức độ an toàn của sản phẩm.

Sự chuyển dịch này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp, đó là phải cung cấp những thông tin minh bạch, rõ ràng và có thể kiểm chứng về sản phẩm cũng như toàn bộ quy trình sản xuất. 

Xuất phát từ yêu cầu đó, Acecook Việt Nam triển khai chương trình tham quan nhà máy với mong muốn không chỉ truyền tải thông tin qua các kênh truyền thông, mà còn tạo điều kiện để người tiêu dùng trực tiếp đến nhà máy, tận mắt quan sát quy trình sản xuất, tự mình trải nghiệm và đưa ra những đánh giá khách quan về chất lượng sản phẩm của công ty.

Bên cạnh việc mở cửa nhà máy để người tiêu dùng trực tiếp tham quan và trải nghiệm, Acecook Việt Nam cũng xây dựng nhiều kênh thông tin chính thống nhằm tăng cường tính minh bạch và chủ động cung cấp thông tin đến khách hàng.

Trên các kênh này, chúng tôi thường xuyên cập nhật hoạt động của doanh nghiệp, quy trình sản xuất, thành phần sản phẩm cũng như các thông tin liên quan đến chất lượng và an toàn thực phẩm để người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm hiểu và kiểm chứng.

Hiện nay, người tiêu dùng dành nhiều thời gian để tìm kiếm, chia sẻ và tương tác trên mạng xã hội. Vì vậy, Acecook Việt Nam cũng phát triển hệ thống các nền tảng mạng xã hội chính thức để kịp thời cung cấp thông tin và tăng cường kết nối với khách hàng.

Đây không chỉ là kênh giúp doanh nghiệp chủ động truyền tải thông tin, mà còn là cầu nối để lắng nghe ý kiến, phản hồi của người tiêu dùng. Thông qua những tương tác hai chiều này, chúng tôi có thêm cơ sở để tiếp tục cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng và hoàn thiện hoạt động của doanh nghiệp, đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của khách hàng.

MC: Thưa Tiến sĩ Trần Anh Tú, nếu như trước đây, truy xuất nguồn gốc thường được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ quản lý hoặc tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp, thì hiện nay nhiều ý kiến cho rằng đây đang dần trở thành quyền được biết của người tiêu dùng. Ông đánh giá như thế nào về nhận định này? Và theo ông, hệ thống pháp luật hiện nay đã đáp ứng được kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng hay chưa?

Tiến sĩ Trần Anh Tú: Xu hướng tiêu dùng hiện nay không chỉ dừng ở việc sản phẩm ngon, sạch mà còn phải thân thiện với môi trường và đáp ứng những tiêu chí về phát triển bền vững. Vì vậy, quyền được tiếp cận đầy đủ, minh bạch thông tin về sản phẩm là quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. 

Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền này, như Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; riêng lĩnh vực thực phẩm có Luật An toàn thực phẩm.

Hiện Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, cập nhật các xu hướng quản lý và sản xuất thực phẩm tiên tiến trên thế giới.

Đồng thời, Chính phủ cũng đang thúc đẩy việc thống nhất đầu mối quản lý an toàn thực phẩm về một cơ quan duy nhất nhằm nâng cao hiệu quả giám sát, minh bạch thông tin và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp.

MC: Thưa ông Trần Anh Tú, nhóm sản phẩm nào đang bắt buộc hoặc ưu tiên áp dụng truy xuất nguồn gốc?

Tiến sĩ Trần Anh Tú: Theo Nghị định 37/2026 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, các nhóm sản phẩm sẽ được phân loại theo mức độ rủi ro để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp. Đây là quy định áp dụng đối với hàng hóa nói chung, còn lĩnh vực thực phẩm sẽ có quy định riêng trong Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. 

Với những sản phẩm có mức độ rủi ro cao, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc và kết nối với cổng thông tin truy xuất của cơ quan quản lý. Đối với nhóm rủi ro trung bình và thấp, việc truy xuất được khuyến khích nhằm tăng tính minh bạch.

Đây không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là cơ hội để doanh nghiệp xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng có thể biết sản phẩm được sản xuất ở đâu, quy trình bảo quản, vận chuyển ra sao và các thông tin liên quan trong suốt quá trình lưu thông. Điều này giúp doanh nghiệp minh bạch chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo lợi thế cho những đơn vị làm ăn chân chính.

MC: Nhiều người tiêu dùng cho rằng, chỉ cần trên bao bì có gắn mã QR thì đồng nghĩa sản phẩm đã được cơ quan nhà nước kiểm định hoặc chứng nhận chất lượng. Theo ông, cách hiểu này đã chính xác hay chưa? Người tiêu dùng cần hiểu đúng như thế nào về ý nghĩa của mã QR, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm cung cấp thông tin của doanh nghiệp?

Tiến sĩ Trần Anh Tú: Theo tôi, việc minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc đang trở thành xu hướng tất yếu của thị trường. Thời gian qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành nhiều quy định, tiêu chuẩn liên quan đến mã số, mã vạch, tem điện tử, mã QR và các giải pháp nhận diện hàng hóa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng mã QR hay các loại chip điện tử chỉ là công cụ. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng các công nghệ này, trong đó có cả chip RFID để quản lý và truy xuất số lượng lớn hàng hóa một cách hiệu quả.

Về bản chất, mã QR được tạo ra để đọc và kết nối dữ liệu. Muốn truy xuất nguồn gốc thực sự có giá trị thì dữ liệu phía sau phải được liên thông với các hệ thống thông tin chính thống và có độ tin cậy cao. Đối với những nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao, yêu cầu về hệ thống truy xuất nguồn gốc càng phải chặt chẽ và đáng tin cậy. Còn với các nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro thấp hoặc trung bình, doanh nghiệp có thể lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc thù sản xuất, kinh doanh của mình. Hiện nay, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đều đã xây dựng các cổng thông tin công khai để hỗ trợ việc xác thực và truy xuất thông tin sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành một hệ thống truy xuất nguồn gốc chính thống, minh bạch và thống nhất.

Để hệ thống này vận hành hiệu quả, vai trò của doanh nghiệp là yếu tố quyết định. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng, cập nhật và minh bạch dữ liệu sản phẩm. Cơ quan quản lý nhà nước có vai trò hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng hạ tầng dữ liệu và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình triển khai. Khi hai bên cùng phối hợp, hoạt động truy xuất nguồn gốc mới thực sự phát huy hiệu quả và tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng.

MC: Thưa Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, từ góc độ pháp luật, ông có đồng tình rằng minh bạch thông tin đã trở thành một nghĩa vụ của doanh nghiệp, chứ không còn đơn thuần là một lựa chọn nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu?Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có trách nhiệm công khai những thông tin nào để bảo đảm quyền được biết của người tiêu dùng?

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật: Khi nói đến minh bạch thông tin, chúng ta cần nhìn nhận có ba chủ thể cùng tham gia, gồm cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cả ba đều hướng đến một đối tượng chung là sản phẩm hàng hóa, nhưng giữa các bên luôn tồn tại sự cân bằng về quyền và lợi ích.

Người tiêu dùng có quyền được biết, được tiếp cận những thông tin rõ ràng về sản phẩm. Trong khi đó, doanh nghiệp cũng có quyền bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ và các sáng chế của mình. Vì vậy, minh bạch thông tin không có nghĩa là doanh nghiệp phải công khai tất cả mọi thứ.

Có thể lấy ví dụ như mô hình tham quan nhà máy của Acecook Việt Nam. Đây là cách doanh nghiệp chủ động mở cửa để người tiêu dùng trực tiếp quan sát quy trình sản xuất, thể hiện tinh thần minh bạch. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể áp dụng mô hình này, bởi ở nhiều lĩnh vực, quy trình sản xuất gắn với bí mật công nghệ hoặc bí mật kinh doanh cần được pháp luật bảo vệ.

Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp cho người tiêu dùng những thông tin cơ bản về sản phẩm như công dụng, chất lượng, thời hạn sử dụng, thông tin về đơn vị sản xuất cũng như tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đối với sản phẩm. Đây là những thông tin thiết yếu mà người tiêu dùng có quyền được biết để đưa ra quyết định lựa chọn hàng hóa.

MC: Thưa Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, trong thực tế, nếu doanh nghiệp công bố thông tin chưa đầy đủ, ghi nhãn chưa chính xác hoặc truyền thông vượt quá giá trị thực tế của sản phẩm, thì họ có thể phải đối mặt với những rủi ro pháp lý nào? Và theo ông, đâu là những sai sót mà doanh nghiệp thường gặp nhất hiện nay? 

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật: Pháp luật hiện nay đã quy định khá rõ về nội dung phải thể hiện trên nhãn hàng hóa cũng như trách nhiệm công bố thông tin của doanh nghiệp. Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, khó tránh khỏi những sai sót hoặc sơ suất.

Theo tôi, những lỗi thường gặp nhất là thông tin về chủ thể sản xuất, chủ thể chịu trách nhiệm đối với sản phẩm chưa đầy đủ hoặc chưa rõ ràng. Bên cạnh đó là thông tin về thành phần sản phẩm, chẳng hạn có trường hợp chỉ ghi "nguyên liệu khác" hoặc dùng dấu "..." mà không công bố cụ thể.

Nếu doanh nghiệp cung cấp thông tin không đúng với nội dung đã công bố hoặc ghi nhãn không đúng quy định thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Theo tôi, các quy định về công bố thông tin hiện nay không quá phức tạp. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ và trung thực để bảo đảm quyền được biết của người tiêu dùng.

MC: Ở góc độ cơ quan quản lý, Tiến sĩ Trần Anh Tú có cho rằng khi doanh nghiệp chủ động minh bạch thông tin ngay từ đầu thì sẽ giúp giảm đáng kể áp lực trong công tác hậu kiểm và kiểm soát thị trường hay không?

Tiến sĩ Trần Anh Tú: Đối với các sản phẩm thuộc lĩnh vực quản lý của ngành y tế, công tác hậu kiểm luôn được Bộ Y tế đặc biệt quan tâm. Hằng năm, Bộ Y tế và các địa phương đều triển khai hoạt động hậu kiểm trên thị trường cũng như trên môi trường mạng, tập trung vào việc kiểm tra nhãn hàng hóa và thông tin công bố sản phẩm.

Đối với các nhóm sản phẩm như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sữa công thức hay thực phẩm dinh dưỡng y học, doanh nghiệp phải đăng ký nhãn khi thực hiện công bố sản phẩm. Cơ quan quản lý sẽ rà soát để bảo đảm nội dung nhãn phù hợp với quy định. Nếu doanh nghiệp sản xuất không đúng thành phần đã công bố hoặc sử dụng nhãn khác với hồ sơ đăng ký thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Nguồn thông tin phục vụ hậu kiểm đến từ nhiều kênh như phản ánh của báo chí, người tiêu dùng, hiệp hội, các cơ quan chức năng hoặc từ quá trình cơ quan quản lý chủ động giám sát trên môi trường mạng. Khi phát hiện thông tin doanh nghiệp công bố không thống nhất với hồ sơ đã đăng ký, cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh và xử lý. Với những vi phạm nghiêm trọng, doanh nghiệp có thể bị thu hồi giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố và thu hồi sản phẩm.

Thời gian qua, nhiều vụ việc liên quan đến sản phẩm không đúng thành phần công bố, đặc biệt là hàng giả, đã được Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý. Điều đó cho thấy hành lang pháp lý hiện nay đã tương đối đầy đủ để bảo đảm các sản phẩm lưu thông trên thị trường phải đúng với hồ sơ công bố và thông tin ghi trên nhãn.

MC: Thưa Nhà báo Nguyễn Trường Sơn, theo ông, liệu sự minh bạch có thực sự tạo thêm rủi ro cho doanh nghiệp? Hay ngược lại, chính sự minh bạch mới là nền tảng giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín và phát triển bền vững trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng có nhiều công cụ để kiểm chứng thông tin?

Nhà báo Nguyễn Trường Sơn: Theo tôi, câu chuyện minh bạch thông tin hiện nay không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp.

Chúng ta còn nhớ, cách đây khoảng một năm, hàng loạt vụ việc liên quan đến thực phẩm chức năng đã gây xôn xao dư luận. Qua đó cho thấy, trong bối cảnh xã hội ngày càng mở và thông tin được lan truyền rất nhanh, chỉ cần doanh nghiệp lợi dụng những kẽ hở trong quy trình quản lý hoặc công bố thông tin thiếu trung thực thì sớm hay muộn cũng sẽ bị phát hiện.

Thực tế cho thấy, có những doanh nghiệp hợp tác với các đơn vị nghiên cứu để phát triển sản phẩm, nhưng khi thực hiện thủ tục công bố lại giao hoàn toàn cho đơn vị khác thực hiện hồ sơ. Hệ quả là thông tin kê khai không đầy đủ hoặc không chính xác. Đến khi cơ quan chức năng kiểm tra, những sai lệch này bộc lộ, thậm chí có trường hợp bị xác định là hàng giả hoặc hàng không đúng với hồ sơ đã công bố. Khi đó, các bên đều tìm cách đùn đẩy trách nhiệm.

Ở góc độ quản lý, cơ quan chức năng cũng phải dựa trên hồ sơ, dữ liệu do doanh nghiệp tự kê khai. Vì vậy, nếu doanh nghiệp không trung thực ngay từ đầu thì rất khó để hệ thống kiểm soát phát huy hiệu quả tuyệt đối.

Điều đáng lo ngại nhất sau những vụ việc đó chính là niềm tin của người tiêu dùng bị suy giảm. Khi niềm tin mất đi, người tiêu dùng sẽ quay lưng với sản phẩm và doanh nghiệp sẽ phải trả giá bằng chính thị phần cũng như uy tín của mình.

Theo tôi, thay vì dành quá nhiều nguồn lực cho quảng cáo, doanh nghiệp nên đầu tư mạnh hơn vào các giải pháp minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc. Đây mới là cách tạo dựng niềm tin một cách bền vững.

Tôi đánh giá cao những doanh nghiệp tiên phong triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc một cách bài bản. Đó không chỉ là việc đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn là cam kết với người tiêu dùng về chất lượng và sự minh bạch. Trong bối cảnh hiện nay, đây chính là con đường để doanh nghiệp từng bước lấy lại và củng cố niềm tin của thị trường.

MC: Thưa bà, không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng mở cửa nhà máy để người tiêu dùng trực tiếp tham quan. Điều gì đã thôi thúc Acecook lựa chọn Open Factory? Đây xuất phát từ một chiến lược truyền thông, một yêu cầu quản trị chất lượng, hay đơn giản là mong muốn xây dựng niềm tin với người tiêu dùng?

Bà Trần Thị Bích Vân: Mục tiêu lớn nhất của Acecook Việt Nam khi tổ chức chương trình tham quan nhà máy là tạo điều kiện để người tiêu dùng trực tiếp quan sát những gì chúng tôi đang thực hiện mỗi ngày nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Như mọi người đều biết, ngành hàng mì ăn liền thường xuyên đối mặt với nhiều thông tin tiêu cực, trong đó không ít là những tin đồn hoặc những hiểu lầm về quy trình sản xuất. Vì vậy, thay vì chỉ giải thích bằng lời hay thông qua các kênh truyền thông, chúng tôi mong muốn người tiêu dùng có thể tận mắt chứng kiến cách Acecook vận hành nhà máy, sản xuất theo các quy trình, tiêu chuẩn và kiểm soát chất lượng như thế nào.

Điều quan trọng là khi đến tham quan, người tiêu dùng không xem một quy trình được chuẩn bị riêng để phục vụ khách tham quan. Những gì họ nhìn thấy đều là hoạt động sản xuất đang diễn ra hằng ngày tại nhà máy, từ khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào đến toàn bộ quy trình sản xuất và kiểm tra chất lượng trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.

Chính vì vậy, chúng tôi luôn gọi chương trình này bằng thông điệp "Đến là vui, thấy là tin". Niềm tin của người tiêu dùng không đến từ những lời giới thiệu, mà được hình thành từ việc trực tiếp quan sát những gì đang diễn ra mỗi ngày tại nhà máy và tự mình kiểm chứng cách Acecook tạo ra những sản phẩm an toàn, chất lượng.

MC: Thưa bà Trần Thị Bích Vân, sau hàng nghìn lượt khách tham quan, điều gì khiến Acecook ấn tượng nhất? Có câu hỏi nào từ người tiêu dùng khiến doanh nghiệp nhận ra rằng, trước đây mình vẫn còn những khoảng trống trong cách truyền thông hoặc cung cấp thông tin? Và sau những cuộc gặp gỡ ấy, Acecook đã thay đổi điều gì?

Bà Trần Thị Bích Vân: Acecook Việt Nam đã tổ chức chương trình tham quan nhà máy hơn 13 năm. Ban đầu, chương trình được triển khai với mục tiêu mang đến cơ hội trải nghiệm thực tế cho sinh viên, giúp các bạn hiểu hơn về môi trường làm việc và quy trình vận hành của doanh nghiệp để có thêm định hướng nghề nghiệp.

Tuy nhiên, qua thời gian, mục tiêu của chương trình được mở rộng. Chúng tôi mong muốn mang lại sự an tâm cho người tiêu dùng bằng cách để họ trực tiếp tham quan nhà máy, quan sát quy trình sản xuất và hiểu rõ hơn về chất lượng sản phẩm.

Hiện nay, trung bình mỗi năm Acecook Việt Nam đón hơn 10.000 lượt khách tham quan tại ba nhà máy ở TP.HCM, Vĩnh Long và Đà Nẵng. Bên cạnh đó, chương trình tham quan nhà máy 360 độ trực tuyến cũng thu hút hơn 20.000 lượt truy cập mỗi năm, giúp nhiều người tiêu dùng có cơ hội tiếp cận quy trình sản xuất của doanh nghiệp.

MC: Khi người tiêu dùng trực tiếp đến tham quan nhà máy, họ thường quan tâm hoặc đặt ra những câu hỏi gì? Acecook đã làm gì để giải đáp những băn khoăn đó và tạo dựng niềm tin với khách hàng? 

Bà Trần Thị Bích Vân: Khi người tiêu dùng đến tham quan nhà máy, họ đặt ra rất nhiều câu hỏi cho doanh nghiệp. Phần lớn những băn khoăn này xuất phát từ các thông tin mà họ tiếp nhận trên mạng xã hội.

Câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất là: "Ăn mì ăn liền có thực sự tốt cho sức khỏe không?"

Thay vì chỉ giải thích hay thuyết phục bằng lời nói, chúng tôi lựa chọn để người tiêu dùng tự quan sát quy trình sản xuất. Họ được trực tiếp theo dõi dây chuyền, tìm hiểu nguyên liệu, các công đoạn kiểm soát chất lượng và quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm. Từ đó, chính họ sẽ tự đưa ra đánh giá của mình.

Qua các khảo sát được thực hiện sau mỗi chuyến tham quan, gần như 100% khách tham quan cho biết họ cảm thấy yên tâm hơn khi sử dụng sản phẩm Acecook Việt Nam.

Theo tôi, những con số đó không đơn thuần là kết quả khảo sát. Chúng cho thấy khi người tiêu dùng được tận mắt chứng kiến quy trình sản xuất, họ sẽ có niềm tin sâu sắc hơn rất nhiều so với việc chỉ tiếp nhận thông tin qua quảng cáo hay trên các phương tiện truyền thông. Đó cũng chính là ý nghĩa của thông điệp "Thấy tận mắt - Tin trọn vẹn" mà Acecook Việt Nam theo đuổi.

MC: Theo ông Nguyễn Trường Sơn, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng khó tính và có nhiều kênh tiếp cận thông tin, liệu "thấy tận mắt" có đang trở thành một hình thức truyền thông thuyết phục hơn rất nhiều so với những thông điệp quảng cáo truyền thống? Và Open Factory có thể trở thành xu hướng mới trong xây dựng thương hiệu của doanh nghiệp Việt Nam hay không?

Ông Nguyễn Trường Sơn: Tôi cho rằng, thành công của mô hình Open Factory trước hết đến từ nền tảng uy tín của thương hiệu Nhật Bản. Trên thế giới, các sản phẩm có xuất xứ từ Nhật Bản từ lâu đã được người tiêu dùng đánh giá cao về chất lượng, quy trình kiểm soát nghiêm ngặt và tính kỷ luật trong sản xuất. Đây là lợi thế quan trọng giúp doanh nghiệp tạo dựng niềm tin ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, việc mở cửa nhà máy của Acecook đã được duy trì suốt 13 năm, nhưng mục tiêu ban đầu không phải để bán hàng mà nhằm giới thiệu quy trình sản xuất, lan tỏa kiến thức và tạo cơ hội trải nghiệm thực tế, đặc biệt cho học sinh, sinh viên. Chỉ sau khi mô hình được đón nhận, doanh nghiệp mới mở rộng thành một hoạt động gắn với thương hiệu.

Điều đáng giá nhất của Open Factory là giúp người tiêu dùng trực tiếp quan sát quy trình sản xuất, từ đó củng cố niềm tin vào chất lượng sản phẩm.

Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch ngày càng cao và hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, tôi cho rằng đây là xu hướng tích cực mà nhiều doanh nghiệp có thể học hỏi. Mỗi doanh nghiệp có thể triển khai theo cách khác nhau, nhưng việc mang đến trải nghiệm thực tế cho người tiêu dùng sẽ là lợi thế lớn trong xây dựng niềm tin và phát triển thương hiệu.

MC: Thưa Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, theo ông, việc doanh nghiệp chủ động công khai quy trình sản xuất, mở cửa để người tiêu dùng trực tiếp tham quan có ý nghĩa như thế nào trong việc thực hiện trách nhiệm minh bạch thông tin? Liệu đây có thể được xem là một bước tiến trong văn hóa kinh doanh có trách nhiệm?

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, Giám đốc Công ty Luật Hợp danh Đông Nam Á, Đoàn Luật sư TP Hà Nội:

Theo tôi, đây là một cách tiếp cận rất tích cực để xây dựng và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Xét dưới góc độ pháp lý, hiện nay pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải mở cửa nhà máy hay tổ chức cho người tiêu dùng trực tiếp tham quan quy trình sản xuất. Tuy nhiên, ở góc độ cá nhân, tôi hoàn toàn ủng hộ cách làm này.

Việc doanh nghiệp chủ động công khai quy trình sản xuất không chỉ thể hiện tinh thần minh bạch mà còn cho thấy sự tự tin về chất lượng sản phẩm và trách nhiệm đối với người tiêu dùng. Khi khách hàng có cơ hội trực tiếp quan sát quy trình sản xuất, họ sẽ có thêm cơ sở để kiểm chứng thông tin, từ đó củng cố niềm tin đối với thương hiệu.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và tính xác thực của sản phẩm, minh bạch không còn đơn thuần là việc đáp ứng yêu cầu pháp lý mà đã trở thành một lợi thế cạnh tranh. Những doanh nghiệp sẵn sàng công khai, minh bạch và tạo điều kiện để xã hội cùng giám sát sẽ có nhiều cơ hội xây dựng uy tín và phát triển bền vững hơn.

Tôi cho rằng, đây cũng là một biểu hiện của văn hóa kinh doanh có trách nhiệm, doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định của pháp luật mà còn chủ động nâng cao các chuẩn mực minh bạch vì lợi ích lâu dài của chính mình và của người tiêu dùng.

MC: Thưa Tiến sĩ, từ góc độ cơ quan quản lý, ông đánh giá như thế nào về những mô hình như Open Factory?

Theo ông, việc doanh nghiệp chủ động mở cửa để người tiêu dùng trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất có thể mang lại những giá trị gì cho công tác quản lý chất lượng, nâng cao nhận thức cộng đồng cũng như xây dựng niềm tin của thị trường?

TS Trần Anh Tú: Từ góc độ cơ quan quản lý, chúng tôi đánh giá cao những mô hình như Open Factory. Pháp luật hiện nay không bắt buộc doanh nghiệp phải mở cửa nhà máy cho người tiêu dùng tham quan, nhưng Nhà nước luôn khuyến khích các doanh nghiệp minh bạch thông tin về sản phẩm và quy trình sản xuất để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Tất nhiên, doanh nghiệp vẫn có quyền bảo vệ những thông tin thuộc phạm vi bí mật kinh doanh, công thức sản xuất hay công nghệ riêng. Không phải mọi thông tin liên quan đến sản phẩm đều phải công khai. Pháp luật đã quy định rõ những thông tin tối thiểu mà doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp để người tiêu dùng có thể tiếp cận và kiểm chứng.

Ví dụ, khi người tiêu dùng quét mã truy xuất nguồn gốc, họ có thể biết các thông tin cơ bản như tên sản phẩm, hình ảnh, thời hạn sử dụng, đơn vị sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm hoặc phân phối sản phẩm. Đây là những thông tin chính đáng mà người tiêu dùng có quyền được biết.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động cung cấp thêm những thông tin khác như các tiêu chuẩn chất lượng, tiêu chuẩn ISO, tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn phát thải carbon hoặc các chứng nhận chuyên ngành. Những thông tin này sẽ giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về chất lượng và giá trị của sản phẩm.

Điều quan trọng là khi dữ liệu được đưa vào một hệ thống truy xuất nguồn gốc được quản lý bài bản, người tiêu dùng có thể tin tưởng rằng các thông tin về sản phẩm đã được xác thực và không thể bị sửa đổi tùy tiện. Trong tương lai, khi ứng dụng các công nghệ như blockchain, khả năng bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu sẽ còn được nâng cao hơn nữa.

Đối với mô hình Open Factory, theo tôi, đây là một trong nhiều cách để doanh nghiệp truyền tải thông điệp đến người tiêu dùng. Acecook lựa chọn để người tiêu dùng trực tiếp tham quan nhà máy, quan sát dây chuyền sản xuất và tự đánh giá chất lượng sản phẩm. Đây là cách làm rất trực quan và góp phần xây dựng niềm tin.

Tuy nhiên, mỗi doanh nghiệp sẽ có chiến lược truyền thông và cách tiếp cận khác nhau. Điều quan trọng là dù lựa chọn hình thức nào, doanh nghiệp cũng cần bảo đảm nguyên tắc minh bạch thông tin, giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về sản phẩm của mình. Khi thông tin được công khai, minh bạch và dễ kiểm chứng, niềm tin của người tiêu dùng sẽ được củng cố, qua đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Tôi cũng kỳ vọng trong thời gian tới, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện các giải pháp về truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin. Mục tiêu là giúp người tiêu dùng không chỉ tiêu dùng thông minh hơn mà còn có thêm những công cụ để xác minh thông tin nhanh chóng, chính xác và thuận tiện hơn khi lựa chọn sản phẩm.

MC: Mô hình Open Factory (Mở cửa nhà máy) đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Theo ông, những doanh nghiệp nào phù hợp để triển khai mô hình này? Đồng thời, làm thế nào để vừa tạo điều kiện cho người tiêu dùng tham quan, vừa bảo đảm bí mật công nghệ và an toàn trong sản xuất?

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật: Theo tôi, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể mở toàn bộ nhà máy cho người tiêu dùng tham quan. Việc mở cửa cần được cân nhắc dựa trên đặc thù của từng ngành nghề, từng dây chuyền sản xuất và yêu cầu về an toàn.

Có những khu vực doanh nghiệp hoàn toàn có thể cho khách tham quan, chẳng hạn các dây chuyền sản xuất tự động hoặc những công đoạn không ảnh hưởng đến quy trình sản xuất. 

Ngược lại, một số khu vực cần được hạn chế tiếp cận vì liên quan đến điều kiện vệ sinh, an toàn thực phẩm hoặc yêu cầu kỹ thuật đặc biệt. Ví dụ, có những phòng sản xuất sử dụng môi trường áp suất đặc thù, nếu có thêm người hoặc vật thể đi vào sẽ ảnh hưởng đến điều kiện sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, nhiều dây chuyền, thiết bị hoặc quy trình sản xuất còn là bí mật công nghệ của doanh nghiệp. Chẳng hạn, công nghệ chế biến, thông số kỹ thuật hay quy trình vận hành đều có thể tạo nên sự khác biệt của sản phẩm trên thị trường. Đây là những thông tin doanh nghiệp có quyền bảo vệ.

Chính vì vậy, pháp luật cũng không bắt buộc doanh nghiệp phải mở cửa nhà máy hay công khai toàn bộ quy trình sản xuất. Doanh nghiệp nên chủ động lựa chọn những nội dung có thể công khai để người tiêu dùng hiểu hơn về sản phẩm, đồng thời vẫn bảo đảm an toàn sản xuất và bảo vệ bí mật công nghệ. Đó sẽ là cách cân bằng giữa minh bạch thông tin và quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp.

MC: Thưa bà Trần Thị Bích Vân, trong thực tế triển khai, điều khó nhất đối với Acecook là thay đổi quy trình, thay đổi tư duy hay thay đổi văn hóa doanh nghiệp?

Bà Trần Thị Bích Vân: Ngay từ khi xây dựng nhà máy, Acecook Việt Nam đã định hướng phát triển mô hình tham quan để người tiêu dùng có thể trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất. Vì vậy, nhà máy được thiết kế với hành lang và hệ thống cửa kính, cho phép khách tham quan quan sát toàn bộ dây chuyền mà vẫn bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm soát chất lượng.

Thông qua hành lang này, khách tham quan có thể theo dõi đầy đủ 12 công đoạn sản xuất, từ khâu phối trộn nguyên liệu, chiên đến đóng gói sản phẩm. Tất cả đều được vận hành trên dây chuyền công nghệ Nhật Bản với công suất khoảng 420–600 sản phẩm mỗi phút và tuân thủ hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

Mỗi chương trình tham quan kéo dài khoảng 2 - 3 giờ, bao gồm giới thiệu về doanh nghiệp, tham quan nhà máy, trải nghiệm dùng thử sản phẩm và giao lưu, trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp. Đây cũng là dịp để Acecook lắng nghe ý kiến đóng góp từ khách tham quan nhằm tiếp tục cải tiến chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

MC: Thưa Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật, trước những thay đổi rất nhanh của thị trường cũng như hệ thống pháp luật, theo ông doanh nghiệp cần chuẩn bị điều gì ngay từ hôm nay để thích ứng? 

Nếu chỉ có thể đưa ra một lời khuyên dành cho các doanh nghiệp trong ngành thực phẩm, ông sẽ nhấn mạnh điều gì?

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật: Theo tôi, để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững, có hai yếu tố cốt lõi. 

Thứ nhất là chuẩn hóa quy trình. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý bài bản, áp dụng các tiêu chuẩn như ISO và chuẩn hóa toàn bộ quy trình sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai là tuân thủ pháp luật. Một doanh nghiệp sản xuất phải đáp ứng rất nhiều quy định pháp lý và chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến rủi ro nghiêm trọng. Vì vậy, khi đã công bố tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm thì doanh nghiệp phải thực hiện đúng những gì đã cam kết. Chỉ khi chuẩn hóa quy trình và tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững.

MC: Nếu chỉ được lựa chọn một yếu tố quan trọng nhất để tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng trong tương lai, quý vị sẽ lựa chọn điều gì?

Nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn: Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất chính là trách nhiệm với cộng đồng. Bất kỳ doanh nghiệp hay đơn vị kinh doanh nào muốn xây dựng được niềm tin bền vững với người tiêu dùng thì trước hết phải đặt trách nhiệm với cộng đồng lên hàng đầu.

Khi doanh nghiệp thực sự có trách nhiệm trong từng sản phẩm, từng hoạt động và luôn hướng đến lợi ích của người tiêu dùng cũng như xã hội, niềm tin sẽ được hình thành một cách tự nhiên và bền vững. Tôi cho rằng, trách nhiệm với cộng đồng chính là nền tảng quan trọng nhất để tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng.

TS Trần Anh Tú: Theo tôi, một trong những yếu tố quan trọng nhất trong công tác quản lý nhà nước thời gian tới là lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần coi trọng việc tuân thủ các quy định của pháp luật. Khi có lịch sử tuân thủ tốt, doanh nghiệp không chỉ tạo dựng được uy tín với người tiêu dùng mà còn có thể được cơ quan quản lý áp dụng cơ chế quản lý phù hợp, giảm tần suất kiểm tra hoặc rút ngắn thời gian giải quyết một số thủ tục hành chính.

Ví dụ, đối với hàng hóa nhập khẩu, những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt sẽ được tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình thông quan.

Đối với người tiêu dùng, lịch sử tuân thủ cũng là minh chứng rõ ràng cho thấy doanh nghiệp hoạt động nghiêm túc, chấp hành pháp luật và có trách nhiệm với sản phẩm của mình. Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin trên thị trường.

Bà Trần Thị Bích Vân: Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất chính là thực hiện đúng những cam kết mà doanh nghiệp đã đưa ra với người tiêu dùng.

Cam kết chỉ thực sự có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng hành động. Từ chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, công bố thông tin cho đến dịch vụ sau bán hàng, mọi lời hứa của doanh nghiệp đều cần được thực hiện một cách nhất quán và minh bạch.

Niềm tin không được xây dựng bằng những thông điệp truyền thông hay quảng cáo, mà được tạo dựng từ sự nhất quán giữa lời nói và hành động. Khi doanh nghiệp kiên trì thực hiện đúng cam kết của mình, người tiêu dùng sẽ cảm nhận được sự chân thành, từ đó hình thành niềm tin lâu dài đối với thương hiệu.

Luật sư Nguyễn Mạnh Thuật: Theo tôi, điều người dân mong muốn nhất là sự công khai, minh bạch thông tin. Khi mọi thông tin được công khai và dễ dàng tra cứu từ các nguồn chính thống, niềm tin của người dân sẽ được củng cố.

Điều đó không chỉ áp dụng với thông tin quy hoạch mà còn với thông tin về sản phẩm, hàng hóa. Người tiêu dùng cần có một kênh chính thống để kiểm tra sản phẩm là thật hay giả, nguồn gốc xuất xứ, chất lượng và các thông tin liên quan.

Về phía doanh nghiệp, cũng cần chủ động minh bạch thông tin. Chẳng hạn, chỉ cần nhập mã lô hoặc số sê-ri sản phẩm trên website của doanh nghiệp là người tiêu dùng có thể tra cứu nguồn gốc, quá trình phân phối và các thông tin cần thiết. Chỉ có công khai, minh bạch mới tạo dựng được niềm tin và uy tín bền vững.

Sau gần hai giờ trao đổi, tọa đàm "Minh bạch nguồn gốc – Chìa khóa xây dựng niềm tin người tiêu dùng" đã mang đến nhiều góc nhìn thiết thực từ cơ quan quản lý, chuyên gia, báo chí và cộng đồng doanh nghiệp.

Dù tiếp cận ở những góc độ khác nhau, các diễn giả đều cùng khẳng định một thông điệp chung: minh bạch không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp, mà còn là nền tảng để xây dựng niềm tin và phát triển thị trường bền vững.