Trí tuệ nhân tạo tác động tâm lý thị trường nhà ở toàn cầu

Theo SCMP, tại Trung Quốc, dù chưa có đủ dữ liệu để định lượng rõ ràng tác động trực tiếp của nỗi lo mất việc liên quan đến AI đối với nhu cầu mua nhà, các chuyên gia nhận định yếu tố này có thể khiến các hộ gia đình trở nên thận trọng hơn trong những quyết định đầu tư dài hạn.

Ông Vishrut Rana, nhà kinh tế cấp cao tại S&P Global Ratings cho biết, sự suy giảm nhu cầu lao động ở các lĩnh vực dễ bị tự động hóa có thể khiến những người mới gia nhập thị trường việc làm đối mặt với nguy cơ khó tìm việc do AI.

“Trong bối cảnh kinh tế đang thay đổi, các hộ gia đình ngày càng ưa chuộng các khoản tiết kiệm có tính thanh khoản cao hơn so với các tài sản nhà ở có tính thanh khoản thấp hơn”, ông Rana cho biết. 

Ông cũng cho rằng về dài hạn, thị trường lao động sẽ dần ổn định xung quanh các ngành công nghệ, và lựa chọn giữa chi tiêu cho lối sống và nhà ở sẽ ngày càng phụ thuộc vào sở thích cũng như kỳ vọng của từng hộ gia đình.

Ở góc độ khác, ông James Macdonald, Trưởng bộ phận nghiên cứu Trung Quốc tại Savills, nhận định tác động của AI đến thị trường bất động sản Trung Quốc hiện vẫn còn hạn chế.

Một phần nguyên nhân đến từ cơ cấu kinh tế, khi Trung Quốc vẫn duy trì nền tảng sản xuất và công nghiệp mạnh – lĩnh vực ít chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn so với các ngành dịch vụ văn phòng.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng AI có thể làm thay đổi cấu trúc việc làm theo thời gian, từ đó tác động đến thu nhập và nhu cầu nhà ở, dù mức độ ảnh hưởng cụ thể vẫn khó dự đoán.

Trong khi đó, theo ông Tyran Kam, Giám đốc cấp cao khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Fitch Ratings, tác động của AI có thể thể hiện rõ rệt hơn ở phân khúc bất động sản thương mại. Việc tự động hóa và thay đổi mô hình làm việc có thể ảnh hưởng đến nhu cầu văn phòng, đồng thời thúc đẩy dòng vốn chuyển dịch sang hạ tầng số như trung tâm dữ liệu.

Ngược lại, tác động đến thị trường nhà ở được đánh giá là gián tiếp và diễn ra chậm hơn, khó tách biệt khỏi các yếu tố vĩ mô khác. Hiện tại, nhu cầu nhà ở yếu tại Trung Quốc chủ yếu vẫn xuất phát từ kỳ vọng thu nhập thấp, sự bất ổn việc làm, dự báo giá nhà giảm và niềm tin chưa vững chắc vào các chủ đầu tư.

Trong bối cảnh đó, nỗi lo về việc làm do AI có thể trở thành một yếu tố gây áp lực bổ sung, đặc biệt đối với nhóm lao động trẻ, thu nhập cao tại đô thị – những người có mức độ tiếp xúc lớn với các ngành công nghệ và dịch vụ chuyên môn. Tuy nhiên, yếu tố này chưa đủ mạnh để trở thành động lực chi phối toàn thị trường.

Tại Mỹ, tâm lý bi quan liên quan đến AI đã thể hiện rõ nét hơn. Một khảo sát của nền tảng bất động sản Redfin với khoảng 4.000 người tham gia cho thấy, 59% tin rằng AI sẽ làm gia tăng tình trạng mất việc và khiến nhà ở trở nên đắt đỏ hơn. Trong khi đó, chỉ 30% cho rằng AI có thể thúc đẩy nền kinh tế và cải thiện khả năng chi trả nhà ở.

Theo bà Daryl Fairweather, Kinh tế trưởng của Redfin, khả năng chi trả nhà ở hiện đã trở thành “lăng kính” để người dân đánh giá các vấn đề kinh tế lớn, và tâm lý chung đang nghiêng về sự bi quan.

Tại Ấn Độ, một báo cáo của Citi Research cũng chỉ ra rằng lo ngại về việc tối ưu hóa nhân sự nhờ AI trong ngành dịch vụ CNTT – lĩnh vực sử dụng nhiều lao động trí thức – đang làm dấy lên câu hỏi về tác động lan tỏa đến thị trường bất động sản.

Các thành phố như Bengaluru, Pune và Hyderabad ghi nhận có mối liên hệ chặt chẽ giữa thị trường nhà ở và hiệu suất của ngành công nghệ thông tin, đặc biệt ở phân khúc nhà ở giá rẻ và trung bình. Tuy nhiên, rủi ro hiện vẫn được đánh giá là trong tầm kiểm soát.

Đối với bất động sản thương mại, tác động trong ngắn hạn được cho là hạn chế do đặc thù hợp đồng thuê dài hạn, thường kéo dài từ 5–9 năm. Nhu cầu giảm từ lĩnh vực CNTT có thể được bù đắp bởi nhu cầu mới liên quan đến AI.

Dù vậy, AI không chỉ mang lại thách thức mà còn mở ra cơ hội. Tại Hồng Kông, Midland Realty đã triển khai nhiều công cụ AI nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, như trợ lý viết nội dung, bản tin tóm tắt thị trường và hệ thống phân tích dữ liệu. Nhờ đó, năng suất được cải thiện đáng kể, trong khi doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng tuyển dụng.

“Nhìn về tương lai, AI được dự đoán sẽ đóng vai trò thậm chí còn quan trọng hơn trong quá trình mua nhà,” bà Angela Wong, phó chủ tịch của Midland Holdings, công ty mẹ của Midland Realty, cho biết.

Nhìn chung, dù tác động của trí tuệ nhân tạo đến thị trường nhà ở vẫn đang trong giai đoạn hình thành và khó đo lường chính xác, xu hướng này đang dần định hình lại tâm lý người mua, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.