Loại rau củ đang được nhiều gia đình săn đón mùa hè, nhưng ăn sai cách có thể gây hại sức khỏe
Bí ngòi được xem là loại rau củ "vàng" của mùa hè nhờ ít calo, giàu vitamin và dễ chế biến. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng đúng để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng mà loại thực phẩm này mang lại.
Những ngày gần đây, bí ngòi xuất hiện nhiều tại các chợ dân sinh và siêu thị với mức giá khá dễ chịu. Nhờ vị ngọt thanh, dễ ăn và phù hợp với nhiều món từ xào, hấp, nấu canh đến salad, loại rau củ này ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn trong thực đơn hàng ngày.
Không chỉ được yêu thích bởi hương vị nhẹ nhàng, bí ngòi còn là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng chứa rất ít năng lượng. Đây là lý do loại quả này thường xuyên góp mặt trong thực đơn giảm cân, ăn kiêng hoặc chế độ dinh dưỡng dành cho người muốn kiểm soát cân nặng và đường huyết.
Loại rau củ ít calo nhưng giàu dưỡng chất
Theo dữ liệu dinh dưỡng từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trong 100g bí ngòi chỉ chứa khoảng 17 calo nhưng lại cung cấp nhiều vitamin C, vitamin A, kali, mangan cùng lượng chất xơ đáng kể.
Bên cạnh đó, bí ngòi còn chứa các hợp chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin. Đây là những dưỡng chất được đánh giá có lợi cho mắt, đồng thời góp phần bảo vệ cơ thể trước tác động của các gốc tự do - một trong những yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa.
Hàm lượng nước trong bí ngòi cũng rất cao, chiếm hơn 90% trọng lượng quả. Vì vậy, đây được xem là loại thực phẩm thích hợp trong những ngày thời tiết nắng nóng, giúp cơ thể bổ sung nước tự nhiên thông qua bữa ăn.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cũng cho rằng việc tăng cường các loại rau củ tươi trong khẩu phần ăn hàng ngày có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, béo phì hay đái tháo đường.
Sai lầm thứ nhất: Tiếc của, cố dùng bí ngòi đã để quá lâu
Một trong những thói quen khá phổ biến là mua nhiều rau củ cùng lúc để tiết kiệm thời gian đi chợ. Tuy nhiên, với bí ngòi, việc bảo quản quá lâu có thể khiến chất lượng giảm đáng kể.
Do chứa lượng nước lớn nên bí ngòi tương đối dễ hư hỏng nếu không được bảo quản đúng cách. Khi thấy quả có dấu hiệu mềm nhũn, đổi màu, xuất hiện đốm mốc hoặc có mùi bất thường, người tiêu dùng nên loại bỏ thay vì cố tận dụng.
Việc sử dụng thực phẩm đã xuống cấp không chỉ làm giảm giá trị dinh dưỡng mà còn có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, đau bụng hoặc tiêu chảy.
Sai lầm thứ hai: Ăn quá nhiều bí ngòi sống
Salad bí ngòi đang được nhiều người yêu thích vì giữ được độ giòn và cảm giác tươi mát. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là càng ăn nhiều bí ngòi sống càng tốt.
Loại rau củ này chứa khá nhiều chất xơ. Nếu tiêu thụ lượng lớn trong thời gian ngắn, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, có thể gây đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác nặng bụng.
Các chuyên gia khuyến nghị nên kết hợp linh hoạt giữa bí ngòi sống và bí ngòi đã được chế biến. Những phương pháp như hấp hoặc xào nhanh giúp món ăn dễ tiêu hóa hơn mà vẫn giữ được phần lớn dưỡng chất tự nhiên.
Sai lầm thứ ba: Bỏ qua vị đắng bất thường
Đây được xem là lưu ý quan trọng nhất khi sử dụng bí ngòi.
Thông thường, bí ngòi có vị ngọt nhẹ hoặc gần như không có vị. Nếu khi ăn xuất hiện vị đắng rõ rệt, người dùng nên ngừng sử dụng ngay lập tức.
Nguyên nhân là một số loại cây thuộc họ bầu bí có thể sinh ra hợp chất cucurbitacin - chất tạo vị đắng tự nhiên. Khi hàm lượng chất này tăng cao, nó có thể gây buồn nôn, đau bụng, nôn mửa hoặc tiêu chảy.
Điều đáng lưu ý là hợp chất này không bị loại bỏ hoàn toàn khi nấu chín. Vì vậy, việc tiếp tục chế biến không giúp làm mất nguy cơ gây hại cho sức khỏe.
Người có hệ tiêu hóa yếu nên sử dụng hợp lý
Dù là thực phẩm lành mạnh, bí ngòi không phải lựa chọn phù hợp tuyệt đối cho tất cả mọi người.
Những người thường xuyên bị lạnh bụng, tiêu chảy hoặc đang gặp các vấn đề về tiêu hóa nên điều chỉnh lượng ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình. Trong trường hợp này, bí ngòi nấu chín thường dễ hấp thu hơn so với ăn sống.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng khuyến khích xây dựng thực đơn đa dạng thay vì tập trung quá nhiều vào một loại thực phẩm. Việc kết hợp bí ngòi cùng nhiều loại rau củ khác sẽ giúp cơ thể nhận được đầy đủ các nhóm vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa cần thiết.
Bí ngòi tốt nhưng không phải “thần dược”
Thời gian gần đây, nhiều loại thực phẩm được mạng xã hội ca ngợi như những “siêu thực phẩm” có thể mang lại hàng loạt lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng không có loại thực phẩm nào đủ khả năng thay thế một chế độ ăn cân bằng.
Bí ngòi là nguồn cung cấp dưỡng chất đáng giá, nhưng hiệu quả chỉ thực sự phát huy khi được sử dụng đúng cách và kết hợp với lối sống lành mạnh. Ăn uống khoa học không nằm ở việc chạy theo một thực phẩm đang được ưa chuộng, mà ở sự đa dạng, cân đối và phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Vì vậy, thay vì xem bí ngòi như một "thần dược", hãy coi đây là một phần của chế độ ăn lành mạnh. Khi được lựa chọn, bảo quản và chế biến đúng cách, loại rau củ quen thuộc này hoàn toàn có thể trở thành trợ thủ đắc lực giúp cả gia đình duy trì sức khỏe trong mùa hè.
