Hà Nội rà soát loạt nhà đất công bỏ trống quá 12 tháng
Thanh tra Chính phủ yêu cầu Hà Nội khẩn trương rà soát, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, đặc biệt những tài sản bỏ trống, không sử dụng liên tục quá 12 tháng nhằm hạn chế lãng phí nguồn lực đất đai và tài sản công.
Nghị định mới liên quan đến nhà đất, các cá nhân, tổ chức cần đặc biệt chú ý để tránh vi phạm
Người dân Thủ đô đổi tư duy mua nhà, chung cư dần vượt nhà đất trong lựa chọn an cư
Từ ngày 1/11/2025, người dân không còn “chạy về quê ký giấy tờ” nữa vì đã có nghị định này
70 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý dứt điểm
Theo kết luận thanh tra chuyên đề về việc quản lý, xử lý các cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn Hà Nội mới ban hành, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình xử lý. Một số cơ sở chậm được hoàn thiện phương án, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, trong khi việc quản lý, khai thác và sử dụng một số nhà, đất chưa đạt hiệu quả.
Cụ thể, Hà Nội hiện còn 70 cơ sở nhà đất đã có phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa hoàn thành. Trong đó, 68 cơ sở thuộc thẩm quyền ban hành quyết định xử lý của Chủ tịch UBND TP Hà Nội, 2 cơ sở thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã.
Đáng chú ý, tình trạng thiếu hồ sơ pháp lý vẫn tồn tại ở nhiều cơ sở. Theo đó, 13 cơ sở thuộc 3 sở, ngành và 263 cơ sở thuộc 65 phường, xã chưa có đầy đủ hồ sơ pháp lý về đất đai.
Theo Thanh tra Chính phủ, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cùng Trung tâm Phục vụ hành chính công chưa kịp thời xác định đầy đủ các tài sản dôi dư hoặc thuộc trường hợp phải xử lý để lập hồ sơ, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Tại cấp cơ sở, UBND các phường Hà Đông và Sơn Tây cũng chưa kịp thời lập hồ sơ, trình UBND thành phố quyết định chuyển giao 11 cơ sở nhà đất dôi dư cho Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội quản lý, xử lý theo quy định.
Không chỉ chậm hoàn tất thủ tục, tại 22 phường, xã, một số cơ sở dù đã có quyết định xử lý nhưng vẫn chưa hoàn thành biên bản bàn giao, tiếp nhận cho đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng.
Một vấn đề khác được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là việc chuyển đổi công năng đối với nhà đất dôi dư.
Qua thanh tra, cơ quan này phát hiện 43 cơ sở tại 7 xã đã được UBND cấp xã quyết định chuyển đổi công năng từ trụ sở dôi dư thành cơ sở văn hóa hoặc địa điểm sinh hoạt cộng đồng.
Tuy nhiên, diện tích sử dụng tại các cơ sở này chưa phù hợp với tiêu chuẩn, định mức theo quy định.
Nhà, đất công bỏ trống quá 12 tháng phải được xử lý
Một trong những nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là yêu cầu Hà Nội thanh tra, kiểm tra và xử lý các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng liên tục quá 12 tháng.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu thành phố xây dựng phương án sớm đưa những tài sản này vào sử dụng, qua đó hạn chế tình trạng tài sản công bị bỏ không, xuống cấp, lãng phí hoặc sử dụng không hiệu quả.
Đây cũng là vấn đề người dân quan tâm bởi nhà, đất công về bản chất là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, được Nhà nước đại diện quản lý. Việc để các cơ sở bỏ trống trong thời gian dài không chỉ gây lãng phí mà còn làm tăng nguy cơ xuống cấp, thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích nếu không được quản lý chặt chẽ.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu trong quá trình rà soát, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Hà Nội phải chuyển hồ sơ đến cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với những tồn tại, hạn chế, thiếu sót thuộc về UBND TP Hà Nội, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phục vụ hành chính công, UBND các phường, xã cùng các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân liên quan.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TP Hà Nội rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân liên quan qua các thời kỳ.
Trường hợp có đủ căn cứ, cơ sở, thành phố phải tổ chức xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm theo quy định.
Người dân có thể kỳ vọng gì?
Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Phạm Văn Tuấn, Trưởng chi nhánh Đống Đa - Công ty Luật TNHH Hà Chi (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, từ góc độ quản lý tài sản công, yêu cầu của Thanh tra Chính phủ đặt ra 3 vấn đề đáng chú ý.
Trước hết, phải làm rõ tài sản nào đang bỏ trống và vì sao chưa được đưa vào sử dụng. Việc một cơ sở nhà, đất không được khai thác trong thời gian dài cần có lý do và phương án xử lý cụ thể, thay vì để kéo dài.
Bên cạnh đó, hồ sơ pháp lý phải được hoàn thiện. Khi chưa xác lập đầy đủ nguồn gốc, hiện trạng và quyền quản lý, việc sắp xếp, chuyển giao hoặc chuyển đổi công năng có thể phát sinh rủi ro và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra sai phạm.
Tiếp đó, việc xử lý phải đi cùng trách nhiệm cá nhân, tổ chức. Nếu tài sản công bị bỏ trống, sử dụng không đúng mục đích hoặc có dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý cần làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân thay vì chỉ dừng ở việc khắc phục hậu quả.
Trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục sắp xếp, tổ chức lại bộ máy và xử lý tài sản công, việc nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ, xác lập rõ trách nhiệm và đưa nhà, đất dôi dư vào sử dụng đúng quy định được xem là yêu cầu quan trọng để hạn chế thất thoát, lãng phí nguồn lực đất đai và tài sản công.
