Dịch vụ đổi tiền lì xì 'chợ đen' sôi động dịp cận Tết, Ngân hàng nhà nước cảnh báo khẩn

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán 2026, nhu cầu đổi tiền lẻ, tiền mới để lì xì đầu năm bắt đầu tăng nhanh. Trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo xuất hiện nhiều hội nhóm, tài khoản cá nhân chào đổi tiền mới, tiền lẻ với nhiều mệnh giá khác nhau.

Các bài đăng thường kèm theo thông tin về tiền nguyên seri, tiền mới hoặc tiền đã qua sử dụng nhưng còn mới, cùng mức phí được công khai. Hoạt động đổi tiền diễn ra chủ yếu thông qua mạng xã hội và giao dịch trực tiếp giữa các cá nhân.

Mức phí đổi tiền năm nay được ghi nhận cao hơn so với một số năm trước. Đối với tiền mệnh giá 200.000 đồng và 500.000 đồng nguyên seri, phí đổi phổ biến từ 3-3,5%. Tiền mệnh giá 100.000 đồng có mức phí khoảng 5-6%.

Với tiền đã qua sử dụng, mức phí phụ thuộc vào độ mới của tiền. Tiền mệnh giá 100.000 đồng đạt khoảng 90% độ mới có phí khoảng 0,7% mỗi tệp 100 tờ, trong khi loại có độ mới cao hơn có thể bị thu phí lên tới 2,5%.

Các mệnh giá nhỏ như 10.000 đồng, 20.000 đồng được chào đổi với mức phí từ 10-25%. Riêng tiền mệnh giá 2.000 đồng có mức phí phổ biến từ 40-50%. Một số đầu mối cho biết tiền mệnh giá 1.000 đồng hiện khan hiếm và được chào đổi với mức phí cao hơn mệnh giá thực tế.

Lý giải về việc tiền lẻ mới khan hiếm, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, từ năm 2021, cơ quan này thực hiện chủ trương hạn chế cấp tiền mới, đặc biệt là các mệnh giá nhỏ dưới 10.000 đồng, nhằm kiểm soát lượng tiền mặt lưu thông và tiết giảm chi phí in tiền.

Theo quy định hiện hành, chỉ Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng được phép thực hiện hoạt động thu đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Các hành vi đổi tiền mới, tiền lẻ trái phép của cá nhân, tổ chức nhằm hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm pháp luật.

"Các hành vi mua bán, trao đổi tiền trái phép có thể bị xử phạt hành chính từ 20-40 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm", đại diện Ngân hàng Nhà nước khẳng định.

Trước thực trạng trên, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng và chi nhánh trực thuộc tăng cường đảm bảo hoạt động thanh toán an toàn, thông suốt trong dịp Tết Nguyên đán 2026. Cơ quan quản lý cũng khuyến cáo người dân không nên sử dụng các dịch vụ đổi tiền trái phép để tránh rủi ro, vừa phải chịu mức phí cao, vừa đối mặt nguy cơ vi phạm pháp luật.