Chuyên gia tiết lộ những điều cần nhớ để giữ gìn sức khỏe ngày Tết

Tết Nguyên đán là khoảng thời gian hiếm hoi trong năm để mỗi người tạm gác lại công việc, trở về với gia đình và tận hưởng không khí sum vầy. Tuy nhiên, cũng chính trong những ngày tưởng chừng thư thái ấy, sức khỏe của không ít người lại bắt đầu “xuống dốc” vì những thay đổi đột ngột trong sinh hoạt, ăn uống và nhịp sống. 

Trao đổi với Tiếp thị & Gia đình, bác sĩ CKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết, Tết là thời điểm cơ thể phải “chịu tải” lớn nhất trong năm. Những vấn đề sức khỏe thường gặp nhất bao gồm rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy; tăng cân nhanh; tăng mỡ máu, tăng đường huyết, tăng huyết áp; gan nhiễm mỡ, kèm theo tình trạng mệt mỏi, mất ngủ kéo dài. 

Đây không phải những bệnh lý mới phát sinh mà chủ yếu là hệ quả của việc ăn uống dư thừa năng lượng, uống rượu bia nhiều hơn bình thường, ít vận động và thức khuya liên tục trong nhiều ngày.

“Các món ăn truyền thống ngày Tết như bánh chưng, thịt kho, giò chả, đồ chiên rán đều giàu chất béo và năng lượng. Khi lượng nạp vào vượt quá nhu cầu, trong khi mức vận động lại giảm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng chuyển hóa”, bác sĩ Ngọc Mai phân tích. 

Không chỉ vậy, việc uống rượu bia thường xuyên trong các buổi liên hoan, gặp gỡ còn làm gan phải hoạt động quá mức, ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và giấc ngủ. Thức khuya kéo dài khiến đồng hồ sinh học bị xáo trộn, làm cơ thể khó phục hồi dù đã bước sang năm mới.

Trong những ngày Tết, nhiều thói quen sinh hoạt vốn đã quen thuộc lại trở thành “tác nhân” gây hại sức khỏe. Ăn quá no, ăn nhiều dầu mỡ, ngọt – mặn, uống rượu bia liên tục, ngủ muộn, dậy trễ… đều góp phần khiến cơ thể mệt mỏi. 

Với người trẻ, tác động thường biểu hiện rõ qua việc tăng cân, nổi mụn, rối loạn tiêu hóa, giảm sức bền và cảm giác uể oải kéo dài sau Tết. Trong khi đó, với người trung niên, những thói quen này tiềm ẩn nguy cơ lớn hơn khi dễ làm tăng huyết áp, tăng cholesterol, tăng đường huyết, thậm chí kích hoạt hoặc làm nặng thêm các bệnh mạn tính vốn đang “ngủ yên”.

Đặc biệt, rượu bia là yếu tố được các bác sĩ cảnh báo nhiều nhất trong dịp Tết. Không chỉ gây tổn thương gan, rượu bia còn làm rối loạn giấc ngủ, giảm khả năng kiểm soát ăn uống, khiến người dùng dễ ăn quá mức trong các bữa tiệc. Việc uống rượu bia kéo dài nhiều ngày liên tiếp cũng khiến cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng, ảnh hưởng đến khả năng quay lại guồng công việc sau kỳ nghỉ.

Theo bác sĩ Ngọc Mai, một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng trong dịp Tết gồm người cao tuổi, người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, gout, gan nhiễm mỡ; phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Với người cao tuổi và người có bệnh nền, việc giữ chế độ ăn uống tương đối ổn định trong những ngày Tết là yếu tố then chốt. 

“Không nên vì vui Tết mà bỏ thuốc, thay đổi liều dùng hoặc chủ quan với các dấu hiệu bất thường của cơ thể”, bác sĩ Mai lưu ý. Phụ nữ mang thai cần tránh đồ sống, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, tuyệt đối không sử dụng rượu bia. Trẻ nhỏ cũng cần được kiểm soát lượng bánh kẹo, nước ngọt để hạn chế rối loạn tiêu hóa và các vấn đề răng miệng.

Để vui Tết mà không phải “trả giá” bằng sức khỏe sau kỳ nghỉ, bác sĩ Mai cho rằng mỗi người hoàn toàn có thể áp dụng những nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả.

Trước hết là ăn chậm, ăn vừa no khoảng 70–80% nhu cầu, tránh tâm lý “ăn cho hết Tết”. Trong các bữa ăn, nên ưu tiên rau xanh, trái cây, các món luộc - hấp để cân bằng với những món giàu đạm và chất béo. Việc uống đủ nước mỗi ngày giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác thèm ăn quá mức. Với rượu bia, nếu không thể tránh hoàn toàn, cần uống có kiểm soát và uống xen kẽ nước lọc.

Bên cạnh chế độ ăn uống, giấc ngủ và vận động cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe ngày Tết. Ngủ đủ giấc, hạn chế thức quá khuya nhiều ngày liên tiếp giúp cơ thể có thời gian phục hồi. Duy trì vận động nhẹ như đi bộ, dọn dẹp nhà cửa, du xuân đầu năm không chỉ giúp tiêu hao năng lượng dư thừa mà còn mang lại cảm giác thư thái, cải thiện tinh thần.

“Tết là khoảng thời gian để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và gắn kết gia đình. Giữ gìn sức khỏe tốt chính là cách để mỗi người tận hưởng trọn vẹn niềm vui ngày Tết, đồng thời khởi đầu năm mới một cách nhẹ nhàng, an yên”, bác sĩ CKII Đinh Trần Ngọc Mai nhấn mạnh.