Vụ bệnh nhân bị theo dõi, bình phẩm dung tục về bộ phận nhạy cảm khi khám tại Viện E: Góc nhìn pháp lý từ luật sư

Như trước đó Tạp chí Tiếp thị và Gia đình đăng tải, chị P.K.T (29 tuổi, trú Thanh Xuân, Hà Nội), trong quá trình khám chữa bệnh tại Bệnh viện E vào tháng 8/2024, chị cho rằng mình bị một nhóm nhân viên theo dõi, có ý định chụp lại hình ảnh nhạy cảm khi đang ở trạng thái riêng tư.

Không dừng lại ở đó, chị T cho biết, trong các nhóm trò chuyện của nhân viên bệnh viện xuất hiện những bình luận mang tính xúc phạm, hạ nhục cơ thể chị, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư cá nhân khi đến sử dụng dịch vụ tại đây.

Dù đã nhiều lần phản ánh, đến nay sau gần 2 năm chị vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức từ phía Bệnh viện E.

Liên quan đến sự việc dưới góc độ pháp lý Luật sư Diệp Năng Bình – Trưởng văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật đã có những phân tích pháp lý đáng chú ý về sự việc này.

Có dấu hiệu xâm phạm danh dự, nhân phẩm

Theo luật sư Bình, nếu những phản ánh của khách hàng tới sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh là có căn cứ, đây không còn đơn thuần là câu chuyện ứng xử thiếu chuẩn mực trong môi trường bệnh viện mà có dấu hiệu xâm phạm nghiêm trọng quyền con người, quyền riêng tư và danh dự cá nhân.

Ông dẫn Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý; đồng thời Điều 34 bảo vệ danh dự, nhân phẩm và uy tín của công dân trước các hành vi xúc phạm hoặc làm ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống tinh thần.

Không chỉ vậy, theo luật sư, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ sở y tế và nhân viên y tế trong việc tôn trọng đời tư, bảo mật thông tin và bảo vệ nhân phẩm người bệnh.

Theo ông Bình, bệnh viện là môi trường đặc thù, nơi bệnh nhân ở trạng thái dễ tổn thương nhất nên yêu cầu về bảo mật và tôn trọng quyền riêng tư càng phải đặt ở mức cao hơn bình thường.

“Bệnh nhân không chỉ trao cơ thể mình cho bác sĩ điều trị mà còn đặt niềm tin rằng danh dự và quyền riêng tư của họ sẽ được bảo vệ tuyệt đối”, ông nói.

Có thể bị xử lý hình sự

Ở góc độ trách nhiệm pháp lý, luật sư cho rằng nếu trong trường hợp phát tán hình ảnh kèm lời lẽ chế giễu, xúc phạm gây hậu quả nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của người bệnh, các cá nhân liên quan có thể bị xem xét theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 về tội Làm nhục người khác.

Khung hình phạt cao nhất của tội danh này lên tới 3 năm tù. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, cá nhân vi phạm cũng có thể bị xử lý hành chính theo Nghị định 117/2020 về xử phạt trong lĩnh vực y tế và Nghị định 15/2020 liên quan hành vi phát tán thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên môi trường mạng.

Theo đó, hành vi lạm dụng nghề nghiệp để xâm phạm danh dự, nhân phẩm người bệnh có thể bị phạt tiền, tước chứng chỉ hành nghề trong thời hạn nhất định.

Bệnh viện có thể phải liên đới trách nhiệm

Luật sư Bình cho rằng, với tư cách là cơ sở khám chữa bệnh công lập, Bệnh viện E không chỉ có trách nhiệm điều trị mà còn phải bảo đảm an toàn về thông tin cá nhân, quyền riêng tư và danh dự của người bệnh.

Trong trường hợp sai phạm xuất phát từ nhân viên y tế đang thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, bệnh viện có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường theo Điều 597 Bộ luật Dân sự 2015 về trách nhiệm của pháp nhân đối với thiệt hại do người của mình gây ra.

“Điều đáng lo ngại nhất ở những vụ việc như thế này không chỉ là hành vi vi phạm cá nhân mà là nguy cơ xói mòn niềm tin của người dân vào môi trường khám chữa bệnh”, luật sư nói.

Chậm xử lý phản ánh có thể gây thêm hệ lụy

Liên quan việc khách hàng sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh cho biết đã phản ánh vụ việc trong thời gian dài nhưng chưa được mời làm việc chính thức hoặc thông báo kết quả xử lý, luật sư Bình cho rằng nếu đúng như phản ánh thì có cơ sở để đặt ra nghi vấn về sự chậm trễ hoặc thiếu minh bạch trong quá trình giải quyết.

Theo Luật Tố cáo 2018, sau khi tiếp nhận tố cáo, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra, xác minh ban đầu và quyết định thụ lý trong thời hạn luật định. Với các vụ việc thông thường, thời hạn giải quyết tối đa là 30 ngày; trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 90 ngày.

“Thận trọng trong xác minh là cần thiết, nhưng thận trọng không đồng nghĩa với việc kéo dài xử lý mà không có phản hồi rõ ràng cho người phản ánh”, luật sư nhấn mạnh.

Người bệnh có quyền yêu cầu xin lỗi, bồi thường

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, nếu danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư bị xâm phạm, người bị hại có quyền yêu cầu cá nhân vi phạm chấm dứt hành vi, gỡ bỏ thông tin, cải chính và xin lỗi công khai.

Ngoài ra, người gây thiệt hại còn phải bồi thường tổn thất tinh thần, chi phí khắc phục hậu quả và các thiệt hại phát sinh khác theo quy định pháp luật.

Luật sư Bình cho rằng trong các vụ việc liên quan hình ảnh, bộ phận nhạy cảm, tổn thương lớn nhất thường không nằm ở thiệt hại vật chất mà ở áp lực tâm lý kéo dài đối với nạn nhân.

“Những hành động, bình phẩm mang tính xúc phạm danh dự, nhân phẩm, chế giễu bộ phận nhạy cảm trên cơ thể người khác, nhất là trong môi trường bệnh viện có thể khiến người bị hại mất cảm giác an toàn, rơi vào khủng hoảng tinh thần và bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống cá nhân”, ông nói.