Bác sĩ cảnh báo: 4 món ăn người bệnh tiểu đường nên tránh xa trong tiết trời lạnh

Khi thời tiết chuyển lạnh, cơ thể phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để giữ ấm. Với người mắc bệnh tiểu đường, đây cũng là giai đoạn đường huyết dễ biến động, nguy cơ gặp biến chứng tim mạch, đột quỵ, suy thận hay nhiễm toan ceton gia tăng rõ rệt nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn uống và sinh hoạt.

Theo bác sĩ Nguyễn Tri Thức (Trung tâm tiêm chủng Long Châu), nhiều bệnh nhân tiểu đường nhập viện vào mùa lạnh không chỉ vì bỏ thuốc hay lười vận động, mà còn do ăn những món “rất quen” nhưng lại đặc biệt nguy hiểm. 

4 món ăn phổ biến người tiểu đường cần hạn chế

Thịt kho tàu

Thịt kho tàu là món ăn truyền thống đậm đà, rất được ưa chuộng trong những ngày trời se lạnh. Tuy nhiên, món ăn này chứa nhiều mỡ động vật, đường và muối, khi ninh lâu càng dễ làm tăng lượng chất béo xấu và đường trong khẩu phần ăn.

Theo bác sĩ Nguyễn Tri Thức, người tiểu đường ăn thịt kho tàu thường xuyên không chỉ đối mặt với nguy cơ tăng đường huyết sau ăn, mà còn làm rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp - những yếu tố “cộng hưởng” khiến biến chứng tiến triển nhanh hơn.

Bác sĩ gợi ý các món ăn lành mạnh cho người tiểu đường như cá hấp, thịt nạc luộc, ức gà áp chảo không dầu, đậu phụ kho nhạt hoặc canh rau củ nóng.

Sườn xào chua ngọt

Sườn xào chua ngọt hấp dẫn nhờ vị chua - ngọt hài hòa, được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, phần nước sốt thường chứa nhiều đường, kết hợp với sườn nhiều mỡ khiến món ăn này trở thành “bẫy đường huyết” đối với người tiểu đường.

Bác sĩ Nguyễn Tri Thức cho biết, không ít bệnh nhân gặp tình trạng đường huyết tăng đột ngột sau bữa ăn chỉ vì các món xào, kho có vị ngọt đậm, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng cấp tính, đặc biệt là tim mạch.

Bác sĩ đưa ra lời khuyên: "Người bệnh nên ưu tiên các món hấp, luộc, nấu canh. Nếu xào nên giảm tối đa đường, dùng gia vị tự nhiên từ rau củ".

Quẩy chiên

Quẩy chiên thường được ăn kèm cháo hoặc sữa đậu nành nóng là lựa chọn quen thuộc của nhiều người vào buổi sáng mùa đông. Tuy nhiên, đây lại là món giàu tinh bột tinh chế và chất béo bão hòa, dễ làm đường huyết tăng nhanh chỉ sau một bữa ăn.

Bác sĩ Nguyễn Tri Thức cảnh báo, khi trời lạnh, khả năng đáp ứng insulin của cơ thể giảm, nếu ăn quẩy chiên thường xuyên sẽ khiến đường huyết khó kiểm soát hơn bình thường, lâu dài làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Bác sĩ khuyến nghị: "Người bị tiểu đường nên thay thế bằng bánh mì nguyên cám, yến mạch, trứng luộc, cháo rau củ hoặc khoai lang luộc để vừa đủ năng lượng, vừa ổn định đường huyết".

Các món chè nóng (chè sắn, chè trôi tàu…)

Vào mùa lạnh, nhiều người có thói quen ăn chè nóng như chè sắn, chè trôi tàu, chè đậu xanh để làm ấm cơ thể. Tuy nhiên, đây lại là nhóm thực phẩm giàu tinh bột và đường, dễ khiến đường huyết tăng cao, nhất là khi ăn vào buổi tối hoặc sau bữa chính.

"Chè trôi tàu còn chứa bột nếp và đường mật, chè sắn có hàm lượng tinh bột lớn... Tất cả đều không phù hợp với người tiểu đường nếu ăn thường xuyên. Khi trời lạnh, cơ thể ít vận động hơn, lượng đường dư thừa càng dễ tích tụ trong máu", bác sĩ Nguyễn Tri Thức nhận định.

Theo đó, người bệnh tiểu đường nên hạn chế tối đa các món chè ngọt. Nếu muốn ăn ấm bụng, có thể chọn canh rau củ, súp loãng ít tinh bột hoặc trà gừng nhạt.

Một số lưu ý khác cho người bệnh tiểu đường

Theo bác sĩ Nguyễn Tri Thức, mùa lạnh không phải là thời điểm “ăn cho ấm” mà phải ăn cho an toàn và kiểm soát tốt đường huyết. Ngoài việc tránh các món ăn kể trên, người tiểu đường cần lưu ý:

• Duy trì bữa ăn đều đặn, không bỏ bữa để tránh hạ hoặc tăng đường huyết đột ngột.

• Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt giúp làm chậm hấp thu đường.

• Hạn chế tinh bột nhanh và đồ ngọt, đặc biệt vào buổi tối.

• Theo dõi đường huyết thường xuyên hơn trong những ngày lạnh, vì cơ thể dễ phản ứng thất thường.

• Giữ ấm cơ thể, vận động nhẹ nhàng mỗi ngày để hỗ trợ chuyển hóa và kiểm soát đường huyết tốt hơn.

• Tuân thủ điều trị, không tự ý giảm liều hoặc bỏ thuốc khi thấy cơ thể “không mệt”.

"Mùa lạnh dễ làm gia tăng nguy cơ biến chứng ở người tiểu đường nếu ăn uống và sinh hoạt thiếu kiểm soát. Do vậy, thói quen ăn uống khoa học, theo dõi sức khỏe sát sao chính là 'lá chắn' quan trọng nhất để người tiểu đường vượt qua mùa lạnh an toàn", bác sĩ Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh.