Xử lý sốc nhiệt đúng cách trong 5 phút 'vàng': Ai cũng cần biết để cứu người thân mùa nắng nóng

Mỗi mùa hè, khi nhiệt độ ngoài trời liên tục chạm ngưỡng 38 - 40°C, thời tiết oi bức khó chịu, đặc biệt dễ gây nên sốc nhiệt. 

Sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể không còn khả năng tự điều chỉnh nhiệt độ, khiến thân nhiệt tăng cao vượt ngưỡng an toàn (thường trên 40°C). Lúc này, hệ thần kinh trung ương bắt đầu bị ảnh hưởng, kéo theo hàng loạt biểu hiện nguy hiểm như rối loạn ý thức, co giật, thậm chí hôn mê.

Không giống như cảm nắng thông thường, sốc nhiệt có thể dẫn đến tổn thương não, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Đáng lo ngại hơn, tình trạng này không chỉ xảy ra với người lao động ngoài trời mà ngay cả những người sinh hoạt bình thường, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi cũng có nguy cơ cao.

Những dấu hiệu cảnh báo sốc nhiệt

Sốc nhiệt thường không đến một cách “ồn ào” mà bắt đầu bằng những biểu hiện dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường. Bạn cần đặc biệt lưu ý nếu người thân có các dấu hiệu sau:

• Da nóng, đỏ, khô (không ra mồ hôi dù trời nóng)

• Nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn

• Nhịp tim nhanh, thở gấp

• Lú lẫn, nói nhảm hoặc mất ý thức

• Co giật trong trường hợp nặng

Chỉ cần xuất hiện một vài dấu hiệu kể trên trong điều kiện nắng nóng, bạn tuyệt đối không nên chủ quan. Đặc biệt, một số nhóm người có nguy cơ cao hơn bao gồm:

• Trẻ nhỏ: Hệ điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện

• Người cao tuổi: Khả năng thích nghi với nhiệt độ kém

• Người có bệnh nền: Tim mạch, huyết áp, tiểu đường

• Người làm việc ngoài trời: Công nhân, shipper, nông dân

• Người sử dụng rượu bia: Làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn thân nhiệt

Việc nhận diện đúng nhóm nguy cơ giúp bạn chủ động bảo vệ những người thân trong gia đình tốt hơn.

Làm gì khi có người bị sốc nhiệt?

Trong tình huống nghi ngờ sốc nhiệt, từng phút đều rất quan trọng. Bạn cần xử lý nhanh theo các bước sau:

• Đưa người bệnh vào nơi mát mẻ, thoáng khí hoặc có điều hòa

• Nới lỏng quần áo, giúp cơ thể tỏa nhiệt

• Lau người bằng khăn mát hoặc chườm lạnh ở cổ, nách, bẹn

• Cho uống nước mát từng ngụm nhỏ (nếu còn tỉnh táo)

• Gọi cấp cứu ngay nếu có dấu hiệu nặng như co giật, hôn mê

Tuyệt đối không dùng nước đá lạnh đổ trực tiếp lên người hoặc cho uống nước quá lạnh, vì có thể gây sốc ngược, khiến tình trạng trầm trọng hơn.

Thói quen dễ gây sốc nhiệt và cách phòng tránh

Những thói quen phổ biến dễ gây ra sốc nhiệt

Nhiều thói quen tưởng chừng giải nhiệt nhưng lại vô tình đẩy cơ thể vào nguy hiểm:

• Tắm ngay khi vừa đi nắng về: Dễ gây co mạch đột ngột

• Uống nước đá liên tục: Làm rối loạn tiêu hóa, giảm khả năng điều hòa thân nhiệt

• Ngồi điều hòa nhiệt độ quá thấp: Tạo chênh lệch nhiệt độ lớn khi ra ngoài

• Chủ quan không uống nước vì “không thấy khát”

Những sai lầm nhỏ này, nếu lặp lại thường xuyên, có thể tích tụ thành nguy cơ lớn.

Cách phòng tránh sốc nhiệt cho cả gia đình

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Để bảo vệ sức khỏe trong mùa hè, bạn nên:

• Uống đủ nước, chia đều trong ngày, không đợi khát mới uống

• Hạn chế ra ngoài trong thời điểm từ 11h - 16h

• Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm hút mồ hôi

• Đội mũ, đeo kính râm khi ra ngoài

• Bổ sung trái cây, rau xanh để tăng khả năng giữ nước

• Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý (khoảng 26 - 28°C)

Đặc biệt, với gia đình có trẻ nhỏ và người già, cần theo dõi sát sao các biểu hiện bất thường trong những ngày nắng nóng cao điểm.

Sốc nhiệt không phải là câu chuyện xa vời mà hoàn toàn có thể xảy ra với bất kỳ ai trong mùa hè khắc nghiệt. Chỉ một chút chủ quan cũng có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Chủ động hiểu đúng, nhận biết sớm và xử lý kịp thời chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình bạn.