Mua đất, mua nhà đừng vội xuống tiền: 4 cách kiểm tra đất có 'dính' quy hoạch hay không, ai cũng nên biết

Đất quy hoạch là gì?

Khoản 36 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định:

"Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định".

Có thể hiểu một cách đơn giản, đất thuộc diện quy hoạch là đất đã được cơ quan có thẩm quyền xác định để phục vụ các mục tiêu phát triển trong tương lai như xây dựng đường giao thông, công trình công cộng, dự án phát triển kinh tế - xã hội hoặc phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh.

Khi thuộc diện quy hoạch và đáp ứng các điều kiện theo quy định, thửa đất có thể bị Nhà nước thu hồi theo quy định của pháp luật.

Vậy làm thế nào để biết mảnh đất mình quan tâm có nằm trong quy hoạch hay không?

Những cách tra cứu đất quy hoạch

Trước khi muốn mua đất, nhà, bạn có thể tra cứu đất quy hoạch theo những cách dưới đây:

Kiểm tra thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Đây là cách đơn giản nhất nếu người dân đang trực tiếp sở hữu hoặc được cung cấp đầy đủ hồ sơ của thửa đất.

Theo Điều 11 Thông tư số 23/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong một số trường hợp, thông tin liên quan đến quy hoạch sẽ được thể hiện tại phần ghi chú của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).

Nội dung ghi chú có thể cho biết phần diện tích thuộc diện quy hoạch, loại quy hoạch liên quan, tên công trình theo quy hoạch hoặc các thông tin khác có liên quan đến việc thu hồi đất và bồi thường.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được thể hiện đầy đủ trên sổ đỏ, do đó người dân nên kết hợp thêm các phương thức kiểm tra khác để có thông tin chính xác hơn.

Liên hệ cơ quan tài nguyên và môi trường

Một trong những cách có độ tin cậy cao là đến trực tiếp cơ quan quản lý đất đai tại địa phương.

Người dân có thể liên hệ Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện nơi có thửa đất để đề nghị tra cứu thông tin quy hoạch.

Sau khi tiếp nhận thông tin về vị trí, số thửa hoặc các giấy tờ liên quan, cán bộ chuyên môn sẽ đối chiếu với hồ sơ, bản đồ quy hoạch và cung cấp thông tin về tình trạng quy hoạch của khu đất.

Ưu điểm của phương thức này là độ chính xác cao. Tuy nhiên, người dân có thể mất thời gian đi lại và chờ đợi, đặc biệt tại những địa phương có lượng hồ sơ tra cứu lớn.

Yêu cầu cung cấp thông tin tại Văn phòng đăng ký đất đai

Theo quy định hiện hành, người dân có quyền khai thác thông tin trong hệ thống thông tin đất đai của Nhà nước.

Để thực hiện, người dân cần nộp phiếu yêu cầu cung cấp thông tin theo quy định và thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có).

Thông qua hệ thống dữ liệu đất đai, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ cung cấp các thông tin liên quan đến tình trạng pháp lý và quy hoạch của thửa đất.

Trường hợp không đủ điều kiện cung cấp hoặc từ chối cung cấp thông tin, cơ quan chức năng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Tra cứu quy hoạch trực tuyến

Cùng với quá trình chuyển đổi số, nhiều địa phương hiện đã công khai dữ liệu quy hoạch trên môi trường mạng.

Người dân có thể truy cập cổng thông tin điện tử của UBND cấp huyện hoặc các trang thông tin chuyên ngành về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để tra cứu.

Tại Hà Nội, thông tin quy hoạch được công bố thông qua cổng thông tin quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất của cơ quan chuyên môn, giúp người dân theo dõi bản đồ hiện trạng và quy hoạch theo từng quận, huyện.

Tuy nhiên, hình thức này hiện chưa được triển khai đồng bộ tại tất cả các địa phương nên mức độ cập nhật và khả năng tra cứu có thể khác nhau tùy từng nơi.

Ngoài các kênh chính thức, hiện nay cũng xuất hiện nhiều ứng dụng hỗ trợ tra cứu quy hoạch trực tuyến. Dù vậy, người dân nên đối chiếu với dữ liệu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để bảo đảm tính chính xác trước khi đưa ra quyết định mua đất, nhà hoặc đầu tư.