Lạm dụng vận động để xả stress có thể gây nguy hiểm

Trong cuộc sống nhiều áp lực, không ít người lựa chọn tập luyện thể thao như một cách để giải tỏa căng thẳng và cải thiện tinh thần. Khi vận động, cơ thể sẽ tiết ra các hormone như endorphin, dopamine và serotonin, giúp giảm cảm giác lo âu, tạo trạng thái hưng phấn và cải thiện tâm trạng.

Tuy nhiên, nếu tập luyện với cường độ quá cao hoặc vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể, đặc biệt trong lúc tinh thần đang căng thẳng, việc vận động không những không giúp giảm stress mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Theo chuyên gia tâm lý lâm sàng Đặng Khánh An – Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, đây là xu hướng cần đặc biệt lưu ý. Khi căng thẳng kéo dài, cơ bắp của cơ thể vốn đã ở trạng thái co cứng. Nếu tiếp tục tập luyện với cường độ cao, nguy cơ chấn thương sẽ gia tăng đáng kể. Ngoài ra, khi stress ở mức độ cao, khả năng tập trung và phản xạ cũng suy giảm.

Vì vậy, đối với các môn thể thao đối kháng hoặc có tính cạnh tranh như bóng đá, cầu lông, bóng bàn hay tennis, người tập rất dễ gặp tai nạn do mất tập trung hoặc xử lý tình huống không kịp thời.

Theo các chuyên gia, nhiều người thường nhầm lẫn cảm giác hưng phấn sau khi vận động với việc đã giải quyết được căng thẳng. Thực tế, việc tập luyện quá sức chỉ giúp giải tỏa cảm xúc trong thời gian ngắn, trong khi nguyên nhân gây stress vẫn còn tồn tại. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mệt mỏi, kiệt sức, suy giảm thể lực và làm ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.

Đặc biệt, việc cố gắng chạy thật nhanh, nâng mức tạ quá sức hoặc tham gia các bài tập cường độ cao mà không khởi động đầy đủ, không kiểm soát nhịp tim và tình trạng cơ thể có thể làm tăng nguy cơ chấn thương cơ, khớp, tim mạch và nhiều biến chứng khác.

Khi cảm xúc tiêu cực chi phối, việc tập luyện dễ trở thành cách giải tỏa cảm xúc nhất thời thay vì hoạt động nâng cao sức khỏe, khiến tâm lý càng thêm căng thẳng và mất kiểm soát.

Theo chuyên gia Đặng Khánh An, điều quan trọng nhất khi đối mặt với stress là nhận diện đúng cảm xúc của bản thân. Việc gọi tên những cảm xúc như tức giận, lo lắng, buồn bã hay thất vọng sẽ giúp mỗi người hiểu rõ mình đang gặp phải vấn đề gì để lựa chọn phương pháp giải tỏa phù hợp. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần nghỉ ngơi ngắn, đi dạo, uống một ly nước hoặc hít thở sâu cũng có thể giúp điều hòa cảm xúc trước khi quyết định tập luyện.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, thể dục thể thao luôn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được thực hiện đúng cách. Khi tinh thần không ổn định, nên ưu tiên những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe thư giãn hoặc các bài tập kết hợp điều hòa nhịp thở thay vì cố gắng tập luyện với cường độ cao. Việc lựa chọn bài tập phù hợp với thể trạng, độ tuổi và trạng thái tâm lý sẽ giúp cơ thể phục hồi hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ chấn thương.

Stress là điều khó tránh khỏi trong cuộc sống, nhưng việc giải tỏa căng thẳng cần được thực hiện một cách khoa học. Lắng nghe cơ thể, nhận diện cảm xúc và tập luyện đúng mức không chỉ giúp cải thiện sức khỏe thể chất mà còn góp phần duy trì sự cân bằng tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống và phòng tránh những hậu quả đáng tiếc do lạm dụng vận động gây ra.