4 dấu hiệu cảnh báo phanh đĩa ô tô sắp 'đình công', tài xế phát hiện sớm có thể tránh tai nạn

4 dấu hiệu cảnh báo hệ thống phanh đĩa ô tô gặp vấn đề

Tiếng rít xuất hiện khi đạp phanh, má phanh có thể đã mòn

Má phanh là bộ phận trực tiếp tạo ma sát với đĩa phanh để giảm tốc độ xe. Sau quãng đường sử dụng khoảng 40.000 - 50.000 km (tùy điều kiện vận hành và khuyến cáo của từng hãng), lớp vật liệu ma sát sẽ dần mòn đi.

Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là mỗi lần đạp phanh đều phát ra tiếng rít hoặc tiếng ken két. Trên nhiều mẫu xe ô tô hiện đại, nhà sản xuất còn tích hợp tấm kim loại báo mòn để phát ra âm thanh cảnh báo trước khi má phanh hết hoàn toàn.

Nếu tiếp tục sử dụng mà không thay thế, lớp bố phanh sẽ mòn đến phần kim loại. Khi đó, kim loại cọ trực tiếp vào đĩa phanh, gây xước, cong vênh, làm giảm hiệu quả phanh và khiến chi phí sửa chữa tăng lên đáng kể.

Các hãng xe như Toyota và Honda đều khuyến cáo nên kiểm tra hệ thống phanh trong mỗi lần bảo dưỡng định kỳ và thay má phanh khi độ dày xuống dưới giới hạn cho phép.

Xe bị kéo lệch khi phanh, kẹp phanh có thể gặp trục trặc

Kẹp phanh (caliper) có nhiệm vụ ép má phanh vào đĩa phanh. Nếu piston bên trong bị kẹt hoặc hoạt động không đều, lực phanh giữa hai bánh sẽ mất cân bằng.

Khi đó, người lái có thể nhận thấy xe bị kéo lệch sang một bên mỗi khi phanh, một bên má phanh mòn nhanh hơn bên còn lại, bánh xe nóng bất thường hoặc xuất hiện mùi khét sau khi di chuyển.

Đây là lỗi không nên xem nhẹ. Nếu để lâu, kẹp phanh có thể bị bó cứng, làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu, giảm tuổi thọ lốp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng điều khiển xe, đặc biệt trong các tình huống cần phanh gấp.

Vô lăng hoặc bàn đạp rung mạnh, đĩa phanh có thể đã cong vênh

Đĩa phanh thường bị biến dạng sau nhiều lần phanh gấp liên tục hoặc khi tài xế có thói quen rà phanh trong thời gian dài lúc đổ đèo.

Khi bề mặt đĩa phanh không còn phẳng, má phanh sẽ tiếp xúc không đều, tạo ra hiện tượng rung lắc rõ rệt. Người lái thường cảm nhận bàn đạp phanh rung theo nhịp, vô lăng rung khi phanh ở tốc độ cao, kèm theo tiếng va đập nhẹ và quãng đường phanh dài hơn bình thường.

Theo các chuyên gia, quá nhiệt là nguyên nhân hàng đầu khiến đĩa phanh cong vênh. Vì vậy, khi xuống dốc dài, tài xế nên tận dụng phanh động cơ thay vì giữ chân phanh liên tục để hạn chế nhiệt độ tăng quá cao.

Bàn đạp phanh có cảm giác bất thường

Không chỉ má phanh hay đĩa phanh, toàn bộ hệ thống còn bao gồm dầu phanh, xi lanh chính, bộ trợ lực, đường ống dẫn dầu và hệ thống ABS. Chỉ cần một bộ phận gặp sự cố cũng có thể khiến cảm giác đạp phanh thay đổi.

Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm bàn đạp phanh bị mềm, lún sâu hơn bình thường, phải dùng lực mạnh mới có tác dụng, bàn đạp quá cứng hoặc đèn cảnh báo ABS, đèn báo phanh sáng trên bảng đồng hồ.

Theo Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (NHTSA), dầu phanh bị nhiễm nước hoặc rò rỉ là nguyên nhân phổ biến khiến hiệu quả phanh suy giảm. Vì vậy, dầu phanh nên được thay định kỳ sau khoảng 2 - 3 năm hoặc khoảng 40.000 km, tùy theo khuyến cáo của từng hãng xe.

Làm gì để hệ thống phanh đĩa ô tô luôn hoạt động an toàn?

Để hạn chế hư hỏng và kéo dài tuổi thọ hệ thống phanh phanh đĩa ô tô, các chuyên gia khuyến nghị chủ xe nên:

• Kiểm tra hệ thống phanh sau mỗi khoảng 10.000 km hoặc mỗi lần bảo dưỡng định kỳ.

• Không bỏ qua tiếng kêu bất thường khi đạp phanh.

• Hạn chế rà phanh liên tục khi xuống đèo, ưu tiên sử dụng phanh động cơ.

• Thay dầu phanh đúng chu kỳ do nhà sản xuất khuyến cáo.

• Đưa xe đến gara uy tín ngay khi phát hiện hiện tượng xe bị lệch hướng, vô lăng rung hoặc bàn đạp phanh có cảm giác khác thường.

Hệ thống phanh chính là "lá chắn" an toàn quan trọng nhất trên ô tô. Kiểm tra và xử lý kịp thời không chỉ giúp tiết kiệm chi phí sửa chữa mà quan trọng hơn, còn góp phần bảo vệ an toàn cho chính người lái và những người cùng tham gia giao thông.