Xe máy loại nào phải kiểm định khí thải?

Quy định kiểm định khí thải đối với xe máy sắp được triển khai trên diện rộng, tác động tới hàng chục triệu phương tiện đang lưu hành. Tuy nhiên, không phải tất cả xe máy đều phải đi kiểm định ngay từ đầu, mà sẽ áp dụng theo lộ trình cụ thể.

Theo Thông tư 92/2025, quy chuẩn khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Tuy vậy, việc kiểm định trên thực tế dự kiến bắt đầu từ ngày 1/7/2027 theo kế hoạch triển khai của Chính phủ.

Xe trên 5 năm tuổi bắt buộc kiểm định

Theo quy định, chỉ những xe máy có thời gian sử dụng từ 5 năm trở lên mới phải thực hiện kiểm định khí thải định kỳ.

Đối với xe dưới 5 năm, chủ phương tiện không cần đưa xe đi kiểm định. Thay vào đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ cấp chứng nhận điện tử dựa trên dữ liệu chất lượng ban đầu của xe, được liên thông với cơ quan chức năng.

Quy định này giúp giảm tải cho hệ thống đăng kiểm trong giai đoạn đầu, đồng thời tập trung kiểm soát nhóm phương tiện có nguy cơ phát thải cao.

Áp dụng theo lộ trình, ưu tiên xe đời cũ

Để tránh tình trạng quá tải, việc kiểm định sẽ được triển khai theo hình thức “cuốn chiếu”.

Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, trong khoảng 1,5 năm đầu, việc kiểm định sẽ ưu tiên các xe sản xuất trước năm 2008. Đây là nhóm phương tiện được đánh giá có mức phát thải cao nhất.

Trong 2 năm tiếp theo, phạm vi kiểm định mở rộng sang các xe sản xuất trước năm 2017. Sau khoảng 3,5 năm, việc kiểm định sẽ áp dụng với toàn bộ xe máy đang lưu hành tại các đô thị này.

Đối với các địa phương khác, giai đoạn đầu sẽ áp dụng với xe sản xuất trước năm 2017, sau đó mới mở rộng ra toàn bộ phương tiện.

Quy trình kiểm định khí thải được thiết kế theo hướng đơn giản và số hóa để tiết kiệm thời gian cho người dân.

Chủ xe có thể đăng ký kiểm định trực tiếp tại các cơ sở đăng kiểm hoặc đặt lịch hẹn trực tuyến. Khi đi kiểm định, chỉ cần chuẩn bị một trong các giấy tờ như đăng ký xe bản chính, bản sao hợp lệ hoặc giấy hẹn cấp đăng ký.

Nếu phương tiện đạt tiêu chuẩn, chủ xe sẽ được cấp chứng nhận kiểm định dưới dạng điện tử, tích hợp trực tiếp vào tài khoản VNeID. Ngược lại, nếu không đạt, cơ quan đăng kiểm sẽ thông báo để chủ xe khắc phục.

Hà Nội, TP.HCM siết xe xăng tại khu trung tâm

Song song với kiểm định khí thải, các thành phố lớn cũng đang xây dựng lộ trình hạn chế xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Tại Hà Nội, từ ngày 1/7/2026, thành phố sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm Hoàn Kiếm, sau đó mở rộng dần trong 3 đến 5 năm.

Trong khi đó, TP.HCM dự kiến giai đoạn 2026 – 2027 sẽ triển khai khu vực hạn chế xe xăng tại quận 1 và quận 3.

Từ năm 2028, thành phố có thể cấm xe không đạt chuẩn khí thải vào trung tâm, và đến năm 2029 hướng tới dừng hoàn toàn xe máy xăng trong hoạt động giao hàng và xe ôm công nghệ.

Việc siết kiểm định khí thải và hạn chế xe xăng được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh trong thời gian tới.