Quy định kiểm định khí thải xe gắn máy, người dân cần lưu ý với hơn 70 triệu phương tiện đang lưu hành

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 92 năm 2025, quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho việc kiểm soát khí thải phương tiện cá nhân, trong bối cảnh ô nhiễm không khí tại nhiều đô thị lớn ngày càng gia tăng.

Theo Thông tư, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Lộ trình áp dụng cụ thể đối với các phương tiện đang lưu hành sẽ được thực hiện theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Quy chuẩn này quy định giá trị giới hạn tối đa cho phép đối với các thông số khí thải phát sinh từ động cơ đốt trong cưỡng bức của xe mô tô, xe gắn máy, bao gồm khí Cacbon Monoxit (CO) và Hydrocacbon (HC). Các mức giới hạn khí thải được phân thành 4 cấp độ, từ mức 1 đến mức 4, tương ứng với yêu cầu kỹ thuật ngày càng nghiêm ngặt.

Đối tượng áp dụng của quy chuẩn là các tổ chức, cá nhân sử dụng xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ; các cơ sở thực hiện kiểm định khí thải và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với các loại xe thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy phải được thực hiện tại các cơ sở kiểm định đủ điều kiện, được chứng nhận theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Trong trường hợp cần thiết, phương pháp đo khí thải sẽ được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp đo khí thải do Bộ Xây dựng ban hành.

Theo thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện cả nước có hơn 70 triệu mô tô, xe gắn máy đang lưu hành. Với quy mô phương tiện rất lớn này, ước tính cần khoảng 5.000 cơ sở đủ điều kiện kiểm định khí thải xe máy để đáp ứng nhu cầu kiểm tra trong thời gian tới.

Song song với việc ban hành Thông tư 92, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành và lấy ý kiến rộng rãi của người dân.

Theo dự thảo, thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải được chia theo từng giai đoạn. Cụ thể, từ ngày 1/1/2027, xe mô tô, xe gắn máy lưu hành tại hai thành phố trực thuộc Trung ương là Hà Nội và TP.HCM sẽ phải thực hiện kiểm định khí thải. Từ ngày 1/1/2028, quy định này tiếp tục áp dụng đối với các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại gồm Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

Đối với các tỉnh, thành phố khác trên cả nước, việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy dự kiến bắt đầu từ ngày 1/1/2030. Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình thực tế về môi trường và hạ tầng kiểm định, các địa phương có thể chủ động quy định thời điểm áp dụng sớm hơn.

Riêng tại Hà Nội, xe mô tô, xe gắn máy lưu hành vào các khu vực được xác định là “vùng phát thải thấp” theo quy định của Luật Thủ đô sẽ phải đáp ứng các yêu cầu về khí thải theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố.

Việc triển khai kiểm định khí thải xe máy được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát ô nhiễm không khí, đặc biệt tại các đô thị lớn, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện giao thông sạch, thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, với số lượng phương tiện rất lớn, lộ trình áp dụng và công tác chuẩn bị hạ tầng kiểm định sẽ đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính khả thi và hạn chế tác động đến đời sống người dân.