Sách giáo khoa miễn phí và bước tiến an sinh giáo dục tại TP.HCM

TP.HCM đang triển khai chính sách hỗ trợ sách giáo khoa với quy mô lớn từ năm học 2026–2027, hướng tới bảo đảm học sinh trên địa bàn có đủ sách phục vụ học tập, đồng thời giảm áp lực chi tiêu cho các gia đình trước thềm năm học mới.

Theo thông tin được công bố ngày 18/8, thành phố dự kiến bố trí khoảng 288 tỉ đồng để thực hiện chương trình. Chính sách bao gồm cấp sách giáo khoa cho học sinh thuộc nhóm yếu thế và tổ chức cho học sinh có nhu cầu mượn sách miễn phí.

TP.HCM dành khoảng 288 tỉ đồng cho sách giáo khoa

Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch năm học 2026–2027 là TP.HCM xác định việc bảo đảm sách giáo khoa cho học sinh là một phần trong chính sách an sinh giáo dục.

Theo kế hoạch, học sinh thuộc các nhóm yếu thế ở tất cả khối lớp sẽ được cấp sách giáo khoa. Nhóm này gồm học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật và các trường hợp thuộc diện được hỗ trợ theo quy định. 

Đối với những học sinh còn lại có nhu cầu, sách giáo khoa sẽ được cung cấp theo hình thức mượn miễn phí, thay vì mỗi gia đình phải mua một bộ sách mới vào đầu năm học.

Cách triển khai này giúp sách giáo khoa có thể tiếp tục được sử dụng trong những năm học tiếp theo, qua đó nâng hiệu quả sử dụng ngân sách và từng bước hình thành nguồn sách dùng chung tại các trường.

Trước đó, TP.HCM đã tiến hành khảo sát nhu cầu mượn sách của phụ huynh và học sinh để chuẩn bị cho chương trình. Kế hoạch ban đầu tập trung vào học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10 trước khi mở rộng theo lộ trình.

Sách giáo khoa mở rộng diện hỗ trợ đến nhiều học sinh

Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là phạm vi tiếp cận sách giáo khoa không chỉ giới hạn ở một số nhóm học sinh khó khăn.

Việc xây dựng hệ thống sách cho mượn tạo điều kiện để nhiều học sinh có nhu cầu được tiếp cận sách mà không phải mua mới. Đây cũng là bước chuyển từ hình thức hỗ trợ trực tiếp từng trường hợp sang xây dựng một nguồn học liệu có khả năng phục vụ lâu dài trong nhà trường.

Với nhóm học sinh yếu thế, chính sách được triển khai theo hướng cấp sách, bảo đảm các em có bộ sách phục vụ việc học. Trong khi đó, hình thức mượn sách giúp mở rộng khả năng thụ hưởng nhưng vẫn bảo đảm sách có thể luân chuyển cho những khóa học sinh tiếp theo.

Việc này càng có ý nghĩa khi quy mô học sinh TP.HCM tiếp tục tăng. Năm học 2026–2027, số học sinh trên địa bàn được dự báo tăng hơn 96.000 em so với năm học trước, đặt ra yêu cầu lớn về trường lớp, giáo viên, trang thiết bị và học liệu.

Giảm áp lực chi phí trước năm học mới

Chi phí chuẩn bị cho năm học luôn là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm. Bên cạnh đồng phục, dụng cụ học tập và các khoản dịch vụ, sách giáo khoa là khoản phải chuẩn bị ngay trước khi học sinh trở lại trường.

Chính sách cấp và cho mượn sách vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về mặt giáo dục mà còn trực tiếp hỗ trợ chi tiêu của các hộ gia đình, đặc biệt với những gia đình có nhiều con đang đi học.

Chương trình cũng được triển khai trong bối cảnh nhu cầu sách giáo khoa trước năm học mới đang tăng cao. Ghi nhận ngày 18/8 cho thấy tại một số địa phương, trong đó có TP.HCM, phụ huynh gặp tình trạng thiếu cục bộ một số đầu sách tại các điểm bán.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đã cung ứng khoảng 220 triệu bản sách giáo khoa và đang tiếp tục điều chuyển thêm khoảng 8 triệu bản theo nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh đó, việc phát triển nguồn sách trong thư viện trường học còn giúp tạo thêm một kênh cung ứng ổn định cho học sinh, hạn chế tình trạng phụ huynh phải tìm mua sách vào thời điểm nhu cầu tăng mạnh.

Xây dựng kho sách dùng chung trong trường học

Để mô hình cho mượn phát huy hiệu quả lâu dài, vai trò của thư viện trường học trở nên quan trọng hơn. Sách sau khi được sử dụng cần được bảo quản, thu hồi, phân loại và tiếp tục luân chuyển cho học sinh khóa sau.

Việc tái sử dụng sách cũng thuận lợi hơn khi chương trình giáo dục và danh mục sách được duy trì ổn định. Theo kế hoạch được công bố trước đó, việc xây dựng nguồn sách dùng chung sẽ được mở rộng theo từng năm học, hướng tới bao phủ các khối lớp.

Điều này đồng nghĩa các trường không chỉ thực hiện nhiệm vụ phát sách vào đầu năm mà còn cần xây dựng quy trình quản lý sách, hướng dẫn học sinh giữ gìn và có phương án bổ sung đối với những cuốn hư hỏng hoặc không còn khả năng tái sử dụng.

TP.HCM tăng đầu tư cho giáo dục năm học mới

Chính sách sách giáo khoa được triển khai song song với hàng loạt nhiệm vụ chuẩn bị cơ sở vật chất cho năm học 2026–2027.

TP.HCM đang thực hiện chiến dịch hoàn thành 1.000 phòng học, với 73 dự án và 1.365 phòng học xây mới, tổng vốn khoảng 6.332 tỉ đồng. Theo kế hoạch, 53 dự án sẽ hoàn thành trước ngày khai giảng, các dự án còn lại dự kiến hoàn tất trong tháng 12/2026.

Thành phố cũng đang rà soát đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và điều kiện tổ chức dạy học nhằm đáp ứng quy mô học sinh tăng nhanh sau quá trình sắp xếp và mở rộng không gian đô thị. Lãnh đạo thành phố yêu cầu bảo đảm đủ trường, lớp và chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học mới.

Từ đầu tư trường lớp đến hỗ trợ sách giáo khoa, các chính sách đang hướng tới mục tiêu giảm bớt những rào cản về điều kiện học tập và tăng khả năng tiếp cận giáo dục cho học sinh.

Với khoản kinh phí dự kiến khoảng 288 tỉ đồng, chương trình cấp và cho mượn sách giáo khoa không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt của năm học 2026–2027. Nếu được quản lý và luân chuyển hiệu quả, nguồn sách này có thể trở thành tài sản học liệu dùng chung lâu dài, giúp nhiều thế hệ học sinh tiếp tục được hưởng lợi trong những năm tiếp theo.